II SA/Ka 2429/02

Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: apl. radc. Piotr Sokal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 roku, sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia [...] skarżący M.B. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazał, że na podstawie przydziału przysługuje mu [...], znajdującego się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej A, położonego w S. przy ulicy [...]. Ogólna powierzchnia tego lokalu wynosi [...] m2, natomiast powierzchnia pokoi i kuchni [...] m2. Wskazał ponadto, że łącznie z nim w lokalu zamieszkują [...], w tym [...], wymagającą [...]. Do wniosku skarżący dołączył oświadczenie o dochodach, z którego wynikało, iż średni miesięczny dochód na rodzinę wyniósł [...] zł, a ponadto wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], z którego wynika, że S.B. została [...]. Dodatkowo do akt sprawy złożone zostało zaświadczenie z dnia [...] wystawione przez lekarza specjalistę z zakresu [...], W.J., w którym lekarz ten stwierdza, że pacjentka S.B. wymaga [...]. Rozpoznając wniosek, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako materialnoprawną podstawę swojego orzeczenia wskazał art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734). W uzasadnieniu stwierdził, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez skarżącego lokalu wynosi [...] m2, czyli przekracza wyliczoną maksymalną powierzchnię użytkową, która wynosi [...] m2, co z kolei powoduje, iż na mocy powołanych przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W odwołaniu od tej decyzji skarżący nie kwestionując wyliczeń poczynionych przez organ pierwszej instancji wskazał, że ubiegał się we wniosku "o [...]". Powołał się na złożone wcześniej zaświadczenia, a ponadto stwierdził, że jeżeli nie były one wystarczające, to winien był zostać poinformowany, jakie jeszcze dokumenty miał złożyć w celu wykazania konieczności [...]. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii wyliczenia normatywu powierzchni lokalu zajmowanego przez skarżącego, a w szczególności, iż lokal ten przekracza powierzchnię normatywną. Odnosząc się natomiast do wnioskowanego przez skarżącego [...] z uwagi na zamieszkiwanie [...], organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych winny być spełnione łącznie dwie przesłanki: [...] i [...]. Zdaniem organu okoliczność ta powinna być potwierdzona przez [...], a zatem dołączony do wniosku wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS i zaświadczenie lekarskie nie wyczerpują tych przesłanek. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzając dodatkowo, że konieczność [...] została potwierdzona załączonymi do wniosku dokumentami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Powołał się na swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ponadto wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2002 roku sygn. akt OPK 27/02, w której Sąd ten zajął stanowisko, że osobą [...] w rozumieniu art.. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest osoba, która [...], przy czym do ustalenia, że [...]. Organ wskazał, że w sytuacji skarżącego właściwym dokumentem stwierdzającym [...] byłoby orzeczenie [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) posługuje się w art. 5 ust. 3 pojęciem "osoba niepełnosprawna" bez bliższego określenia, kto jest osobą niepełnosprawną, i bez odesłania w tym zakresie do przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Należy jednak przyjąć, że skoro ustawa o dodatkach mieszkaniowych posługuje się takim określeniem, to chodzi tu o osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Oznacza to, że osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest osoba, która uzyskała orzeczenie właściwego organu o zaliczeniu jej do osób niepełnosprawnych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Wskazać należy przy tym, że jeżeli w orzeczeniu zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności nie zamieszczono wskazania, iż niepełnosprawność wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju, ta okoliczność może być udowadniana według ogólnych reguł postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym (na przykład dokumentem w postaci orzeczenia lekarskiego, opinią biegłego). Zatem w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, do ustalenia, że osoba niepełnosprawna wymaga zamieszkania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych), nie jest konieczne orzeczenie zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w tym zakresie. Takie też stanowisko zajął organ odwoławczy po części już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a następnie rozwinął je w odpowiedzi na skargę powołując się przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2002 roku. Czyniąc jednak takie ustalenia nie sposób nie zauważyć, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było realizowanie zasady wynikającej wprost z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro bowiem we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący wskazał okoliczność, która mogłaby uzasadniać zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu o [...] m2, to zadaniem organu było poinformowanie skarżącego o tym w jaki sposób okoliczność ta winna była być udokumentowana. Organ pierwszej instancji nie tylko nie udzielił takiej informacji, ale również zaniechał wezwania skarżącego do udokumentowania okoliczności wskazanych przez niego we wniosku. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie ustosunkował się do kwestii powiększenia powierzchni normatywnej na zasadzie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa. Już samo to uchybienie organu pierwszej instancji mogłoby stanowić samodzielną podstawę do uchylenia decyzji. W tym miejscu zauważyć należy, że również organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na uchybienia organu pierwszej instancji, pomimo, iż z treści odwołania wynikało, że skarżący nie wiedział, w jaki sposób miał wykazać swoje uprawnienie. Dopuszczając się wskazanego wyżej naruszenia prawa stwierdzić należy dodatkowo, że postępowanie administracyjne prowadzone przez organy administracyjne przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w tym także art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zgromadzono bowiem w jego toku wystarczających dowodów i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności, jakie mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 kpa to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zebrania całego materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy w oparciu o ten materiał. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji przede wszystkim podejmie działania zmierzające do ustalenia, czy [...] w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). W tym celu organ winien zażądać odpowiednich dokumentów od skarżącego. Dopiero w wyniku takiego ustalenia, o ile okaże się pozytywne, organ rozpatrzy, czy i jakie dowody należy zebrać i ocenić w celu rozpatrzenia, czy zachodzi przesłanka uzasadniająca konieczność [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn, zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji (art. 152 p.s.a.) Sąd nie orzekł, albowiem rozstrzygnięcie to w stosunku do zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające (...).