II SA/Lu 476/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec / spr./ Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant St.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich Oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy J.B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawił J.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez b. ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od dnia 10 lipca 1947 r. do dnia 31 grudnia 1947 r. podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] października 2000 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Strona zaskarżyła tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 19 marca 2002 r. NSA – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie (mylnie podano Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach) uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując organowi konieczność rozpatrzenia wniosku strony, który złożony został w postępowaniu weryfikacyjnym, dotyczącym pełnienia służby w Batalionach Chłopskich w okresie II wojny światowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ustalił, iż J.B. uzyskał uprawnienia w b. ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej. Z pisma KWMO z dnia 25 listopada 1975 r. wynika, iż pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie od 10 lipca 1947 r. do 31 sierpnia 1951 r. Po otrzymaniu decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o uznanie jej służby w Batalionach Chłopskich w okresie II wojny światowej. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie J.B. i świadka W.M. o jego służbie w BCh w latach 1942-1944. Urząd prowadząc weryfikację przedstawionego przez stronę materiału dowodowego otrzymał dnia 18 kwietnia 2003 r. z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w L. kserokopie dokumentów, z których wynika, że J.B. jako Komendant Posterunku w U. podczas służby w Milicji Obywatelskiej w powiecie T.L. brał udział w likwidacji bandy "[...]". Informacje powyższe potwierdzają dane zawarte w aktach b. ZBoWiD. Według "Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956" MSW Warszawa 1964 – banda "[...]" była oddziałem organizacji niepodległościowej "[...]", działającym w latach 1946-1953 na terenie powiatów: T.L. i H. Z materiału zgromadzonego w aktach wynika, że J.B. podczas służby w Milicji Obywatelskiej wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit.a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które w latach 1944-1956 były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c wyżej cyt. ustawy stanowi: "uprawnienia o których mowa w ust. 1, nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej". Urząd nie badał zachowania przez J.B. uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Batalionach Chłopskich, bowiem zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c cytowanej ustawy – stronie uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnego tytułu. W skardze J.B. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i zobowiązanie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do wydania zaświadczenia o przyznaniu uprawnień określonych ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu skargi podniósł, że Urząd podczas wydawania decyzji był związany ustaleniami i wytycznymi wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 19 marca 2002 r., a więc powinien on badać jedynie podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego służby w okresie II wojny w Batalionach Chłopskich i ustalić czy wyczerpują one przesłanki z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...). Zdaniem skarżącego – Urząd przekroczył znacznie swoje uprawnienia i zaczął "na siłę" poszukiwać okoliczności, które mogłyby uzasadnić odebranie uprawnień kombatanckich, tak jakoby "obraził się" za złożone przez J.B odwołania od bezprawnej decyzji. Ponadto skarżący przyznał, że pracował w Milicji Obywatelskiej, ale nigdy nie brał udziału i nie prowadził żadnych działań śledczych albo operacyjnych związanych ze zwalczaniem organizacji lub osób działających na rzecz suwerenności Rzeczypospolitej Polskiej. Zaprzeczył także, że brał udział w likwidacji bandy [...]" – oddziału WiN, który zlikwidowany został w 1953 r., a skarżący pracował w MO do 1951 r. Brał natomiast udział w obronie ludności polskiej przed bandami UPA. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 4c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie przysługuje osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji lub osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Bezsporny w sprawie niniejszej jest fakt, że skarżący zatrudniony był w latach 1947-1951 w Milicji Obywatelskiej. W skardze podnosi jednak, że wcześniej działał w Batalionach Chłopskich i z tego tytułu powinien uzyskać uprawnienia kombatanckie. Jednakże jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – sam skarżący w podaniu z dnia 12 listopada 1975 r. kierowanym do Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej – opisując szczegóły swojego zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej podkreśla, że brak udział w likwidacji bandy "[...]" i podaje na tę okoliczność świadka. Ten dokument, a także inne nadesłane przez Instytut Pamięci Narodowej Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w L. nie były znane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w dacie orzekania w tej sprawie, tj. 19 marca 2002 r., bowiem wpłynęły do akt Urzędu d/s Kombatantów w dniu 9 września 2002 r. Stąd też w uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał Kierownika Urzędu d/s Kombatantów do zbadania okoliczności związanej z działalnością J.B. w Batalionach Chłopskich. Jednakże w świetle wnikliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego okoliczność ta nie ma znaczenia z uwagi na wykonywanie przez skarżącego w czasie jego zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej zadań śledczych i operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji działającej na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Mając zatem na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że zachodzą przesłanki wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit.c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...). Decyzje wydawane w przedmiocie przyznania lub pozbawienia uprawnień kombatanckich oparte są na ściśle określonych kryteriach ustawowych, nie zaś na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że nie można wydać rozstrzygnięcia, kierując się zasadami słuszności czy też współżycia społecznego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w wyroku.