I SA/Bk 193/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel,, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe w podatku VAT za 1997 i 1998 r. oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. po rozpatrzeniu zażaleń na postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowań w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej A. T. i M. B. za zaległości podatkowe spółki jawnej "S" z siedzibą w S. za niektóre miesiące lat 1997 i 1998, wydał w dniu [...].12.2003 r. postanowienia Nr [...] i Nr [...], w których uchylił rozstrzygnięcia organu I instancji i zawiesił postępowanie w tej sprawie do dnia, w którym decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego spółce "S" w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 r. oraz za miesiące luty i październik 1998 r. staną się decyzjami ostatecznymi. W dniu [...].03.2004 r. pełnomocnik A. T. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o podjęcie zawieszonych postępowań argumentując, iż w dniu [...].12.2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości decyzje określające wobec spółki "S" kwoty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 i 1998 r. Po rozpatrzeniu wniosku organ podatkowy postanowieniem z dnia [...].04.2004 r. r [...] odmówił podjęcia zawieszonych postępowań. Według organu nie wystąpiła w sprawie przesłanka do podjęcia postępowań w przedmiocie odpowiedzialności wspólników za zaległości spółki "S", bowiem w dalszym ciągu Urząd Kontroli Skarbowej w B. prowadzi postępowanie wymiarowe. Na postanowienie organu podatkowego I instancji pełnomocnik A. T. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości, a także podjęcie a następnie umorzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. prowadzonego z urzędu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności wspólnika za zaległości podatkowe spółki jawnej "S" z tytułu podatku od towarów i usług za lata 1997 i 1998. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniósł, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w sprawie określenia zobowiązań podatkowych dla spółki jawnej "S" nie może być uznane za przeszkodę do podjęcia postępowania przez organ podatkowy I instancji w sprawie orzeczenia odpowiedzialności A. T. za zaległości podatkowe tej Spółki. Ponadto pełnomocnik zauważył, iż stosownie do treści art. 332 Ordynacji podatkowej, w sprawie orzekania o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki za rok 1997 stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy miał 5 lat od daty powstania ewentualnych zaległości na wydanie decyzji orzekającej odpowiedzialność strony. Skoro tego nie uczynił zaległości te uległy przedawnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...].05.2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy argumentował, że postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólników za zaległości podatkowe spółki jawnej "S" zostało zawieszone do dnia, w którym decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego Spółce z tytułu podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 i 1998 r. staną się ostateczne. Dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997 i 1998 r. ostateczną decyzją wystąpi przesłanka do podjęcia postępowania. Natomiast po podjęciu postępowania organ podatkowy I instancji oceni, czy w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w B. wyjaśnił jednak, iż pod rządami ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, organ podatkowy tracił prawo do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej z chwilą wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, z którego istnieniem ta odpowiedzialność się wiązała. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy on decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego, wydawanych w trybie art. 5 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa (art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat - licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności. Bieg przedawnienia przerywa się przez odroczenie terminu płatności, rozłożenie zaległości na raty oraz przez pierwszą czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony. Pierwszą czynnością egzekucyjną było zajęcie konta spółki jawnej "S" w dniu [...].04.2002 r., a zawiadomienie o tym fakcie Spółka otrzymała w dniu [...].04.2002 r., co spowodowało przerwanie biegu przedawnienia. Na powyższe postawienie pełnomocnik A. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania podatkowego. Pełnomocnik strony podniósł, iż oba postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 122 oraz art.205 §1 Ordynacji podatkowej. W jego ocenie przesłanką do podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności było wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w dniu [...].12.2003 r. decyzji ostatecznych dotyczących określenia zaległości podatkowych spółce jawnej "S". Za podjęciem postępowań przemawia również fakt, iż z dniem 01.01.2004 r. nastąpiło przedawnienie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za lata 1997 i 1998 należnych od "S". Brak jest wobec tego materialno-prawnych podstaw do orzeczenia odpowiedzialności A. T. za wymienione zaległości podatkowe. Bezzasadne i bezpodstawne odmawianie podjęcia zawieszonych postępowań uzasadnia zdaniem pełnomocnika stwierdzenie, że skarżone postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa i są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymując argumenty zawarte w skarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ II instancji poinformował, że w dniu [...].05.2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał decyzje: - Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego dla spółki jawnej "S" w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 r. - Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego dla spółki jawnej "S" w podatku od towarów i usług za miesiące luty i październik 1998 r. Od decyzji tych Spółka wniosła odwołania, które wraz z aktami podatkowymi wpłynęły do Izby Skarbowej w B. w dniu [...].06.2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpatrując odwołania w przedmiocie podatku od towarów i usług zbada, czy wystąpiło przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 1997 r. i miesiące luty i październik 1998 r. należnych od spółki jawnej "S". Po rozpatrzeniu odwołań przez organ odwoławczy, organ podatkowy I instancji oceni przesłanki do podjęcia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności i podejmie stosowne rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż pełnomocnik A. T. składając w dniu [...].09.2003 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki "S" argumentował występowaniem w sprawie tej zagadnienia wstępnego, którym miało być ponowne rozpoznanie przez Izbę Skarbową w B. odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli S. z dnia [...].10.2002 r. Organ I instancji odwołując się do treści art. 201 §1 pkt 3 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie uznał wówczas tej okoliczności za zagadnienie wstępne, i w konsekwencji odmówił zawieszenia postępowania. Uwzględniając zażalenie strony na postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w B. zawiesił w tej sprawie postępowanie powołując się w uzasadnieniu swego postanowienia na przepis art. 201 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 ( m.in. decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego) stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art.115 §4 tego aktu. Natomiast w świetle przepisu art. 115 §4 Ordynacji podatkowej orzeczenie o odpowiedzialności wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych, powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 (z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania), nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowych spółki. W tym przypadku określenie wysokości zobowiązań podatkowych spółki następuje w decyzji orzekającej o odpowiedzialności osób trzecich (wspólników). Z powyższego wynika, iż przepis art. 201 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie miałby zastosowania w postępowaniu prowadzonym w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności wspólników spółki jawnej, jeśli w ramach tego samego postępowania określa się jednocześnie wysokości zobowiązań podatkowych spółki. W przedmiotowej sprawie postępowanie wymiarowe dotyczące zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług spółki jawnej "S" prowadzone było przez organ kontroli skarbowej – Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., który w świetle przepisów art. 2 i art.4 ustawy z dnia 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999r. Nr 54, poz.572 ze zm.) nie jest właściwy rzeczowo do orzekania o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Stąd postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki jawnej "S" zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. Nie ma więc wątpliwości, że wynik tego postępowania uzależniony był od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wymiaru zobowiązania podatkowego spółki "S". I tak też należy odczytywać warunek zawieszenia tych postępowań zawarty w postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...].12.2003 r. Nr [...] i Nr [...]. Organ postanowił zawiesić postępowania do dnia, w którym decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług staną się ostateczne. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołań od decyzji wymiarowych spółki "S" decyzjami z dnia [...].12.2003 r. uchylił decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W konsekwencji organ kontroli skarbowej w dalszym ciągu prowadził postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego spółki "S". Słusznie w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podniósł, że jego decyzje z dnia [...].12.2003 r. są decyzjami kasacyjnymi i w żadnym razie nie mogą być uznane za ostateczne decyzje określające wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że podnoszone w skardze zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych spółki "S" mogą być przedmiotem oceny na etapie wydawania decyzji. W tym stanie rzeczy skarga nie może być uznana za uzasadnioną, co w świetle art.151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dało Sądowi podstawę do jej oddalenia.