II SA/Lu 560/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec / spr./ Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant St.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania L. R. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznych w sprawie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że Kierownik GOPS odmówił L.R. przyznania zasiłku rodzinnego na córkę A. i syna M. wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dzieci, z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych. W odwołaniu od decyzji L.R. kwestionuje zaliczenie do dochodów rodziny, dochodów z wydzierżawionego gospodarstwa rolnego. Natomiast dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych są, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie tej ustawy, w tym dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (art. 3 pkt 1 lit. a i c). Przy czym stosownie do art. 5 ust. 8 ustawy, miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 50% ww. kwoty 504 zł tj. 252 zł. W przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się. W myśl art. 3 pkt 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Ustawa z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym w art. 3 ust. 4 przewiduje możliwość wyłączenia z opodatkowania wydzierżawionych w całości gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celach emerytalno-rentowych, ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków. A zatem z uwagi na odesłanie do ustawy o podatku rolnym, dla ustalenia dochodów będzie miała znaczenie dzierżawa zawarta na gruncie powyższej regulacji. Wówczas można mówić o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej i uzyskiwaniu z niej dochodów. W pozostałych przypadkach do dochodu rodziny wlicza się dochody z gospodarstwa rolnego, choćby nawet nastąpiło faktycznie oddanie go w dzierżawę. Umowa dzierżawy załączona do akt nie spełnia powyższych wymogów. Wprawdzie została ujawniona w ewidencji gruntów, a własnoręczność podpisów potwierdzona została notarialnie, to jednak nie została sporządzona w celach emerytalno-rentowych. Z tych względów organ pierwszej instancji uwzględnił przy ustalaniu rocznych dochodów rodziny – dochody z 8,13 ha przeliczeniowych gospodarstwa rolnego wynoszące rocznie 24.585,12 zł ( 8,13 ha x 252 zł x 12 m-cy). Jak wynika z akt rodzina uzyskała w 2002r. dochody w wysokości 25.823,20 zł , w tym z gospodarstwa rolnego w wysokości 24.585,12 zł oraz dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 1238,08 zł. Miesięczny dochód na jednego członka rodziny wynosi 717,31 zł i przekracza kwotę 504 zł ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczeń rodzinnych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego L.R. wnosi o uchylenie tej decyzji i podnosi, że z gruntu wydzierżawionego, jeśli w ogóle istnieje dochód, nie może on być równy dochodowi uzyskiwanemu z gruntu faktycznie uprawianego. Zatem przyjęcie kwoty 252 zł z 1 ha przeliczeniowego za podstawę obliczenia dochodu rodziny w roku kalendarzowym jest bezpodstawne i nie odpowiadające stanowi faktycznemu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji wynika, iż L.R. jest osobą rozwiedzioną, wychowującą dwoje dzieci, na rzecz których otrzymuje alimenty. Ponadto jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,13 ha przeliczeniowych, które to gospodarstwo wydzierżawiła. Zatem dochodem rodziny skarżącej zgodnie z brzmieniem art. 3 pkt 1 "c" ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych – są alimenty na rzecz dzieci oraz dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Przyjmuje się, że miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada kwocie 252 zł (art. 5 ust. 8 ww. ustawy). Po zsumowaniu tych dochodów (tj. z tytułu alimentów i dochodu z gospodarstwa rolnego) i przeliczeniu na 1 osobę – dochód ten przekroczył kwotę 504 zł miesięcznie, a zatem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zasiłkach rodzinnych. Co do zarzutu skarżącej, że faktycznie nie osiąga dochodów z gospodarstwa rolnego (bowiem zostało ono wydzierżawione) uznać należy, że jest on bezzasadny. W myśl art. 3 pkt 6 wyżej cytowanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Natomiast art. 3 ust. 3 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym przewiduje możliwość wyłączenia z opodatkowania wydzierżawionych w całości gruntów gospodarstwa rolnego na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w celach emerytalno-rentowych, ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc z uwagi na odesłanie zawarte w ustawie o zasiłkach rodzinnych do ustawy o podatku rolnym, dla ustalenia dochodów, będzie miała znaczenie dzierżawa zawarta na gruncie tej ustawy. Wówczas można bowiem mówić o zaprzestaniu działalności rolniczej i uzyskiwaniu z niej dochodów. Podobny pogląd zaprezentowany został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2002r. (sygn. akt I SA 1726/01) podkreślił, iż umowa dzierżawy gospodarstwa rolnego nie wywołuje skutków w postaci obniżenia powierzchni gospodarstwa rolnego stanowiącego podstawę do doliczania wysokości dochodu rodziny. Jedynie w przypadku zawarcia umowy dzierżawy dla celów emerytalno-rentowych i zgłoszenie jej w ewidencji gruntów uznać można za zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2001r/ , sygn. akt II UKN 492/00, OSNP 2003/9/233). Tak więc, skoro w sprawie niniejszej umowa dzierżawy nie została zawarta w celach emerytalno-rentowych, należy uznać, iż do dochodów rodziny zalicza się dochód z gospodarstwa rolnego, niezależnie od jego faktycznej dochodowości. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych wyjątków od zasady wynikającej z art. 5 ust. 8 ustawy o zasiłkach rodzinnych. Dlatego też mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.