II SA/Ka 2251/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z wniosku Państwa M. i W. P. jako bezprzedmiotowego w stosunku do następujących nieruchomości: działki [...] o pow. 950 m2 zapisanej w KW nr [...] jako własność Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego [...] sp. z o.o, działki nr [...] o pow. 68 m2 zapisanej z KW nr [...] jako własność Pana J. R. oraz działki nr [...] o pow. 1382 m2 w stosunku której toczy się postępowanie o założenie nowej księgi wieczystej – własność Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego [...] sp. z o.o. W uzasadnieniu powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i orzecznictwo stwierdził, że zwrot nieruchomości może nastąpić jedynie w sytuacji gdy właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Biorąc więc pod uwagę fakt, iż w dacie orzekania ani Skarb Państwa, ani jednostka samorządu terytorialnego nie władały sporną nieruchomością, postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć w trybie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji odwołali się Państwo M. i W. P. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta R. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Na decyzję organu odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Miasta R. Zarzucając decyzji Wojewody sprzeczność ustaleń organu odwoławczego z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy mimo zgromadzonego całego materiału dowodowego, wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej ze względu na brak legitymacji organu pierwszej instancji do złożenia skargi do sądu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi jako merytorycznie nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Stosownie do art. 97 § 1 wymienionej ustawy, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ). Zgodnie z art. 32 cytowanej powyżej ustawy, stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący i organ, którego działanie lub zaniechanie jest przedmiotem skargi. Krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi określa natomiast z art. 50 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynika z niego, że skargę może wnieść każdy kto ma w tym interes prawny ( legitymacja materialna ), poza Rzecznikiem Praw Obywatelskich, prokuratorem, organizacją społeczną w zakresie jej działalności statutowej w sprawach dotyczących innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym ( legitymacja formalna). Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych, własnych praw i obowiązków podmiotu wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem tymczasem rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji – Prezydent Miasta R. nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku sprawa dotyczy, lecz rozstrzyga władczo o cudzych prawach, działając jako organ administracji publicznej w zakresie przyznanych mu ustawowo kompetencji. Organ administracji, a takim jest Prezydent Miasta R., uprawniony do wydawania decyzji w sprawach indywidualnych, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie pierwszej instancji, nie jest zatem uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego. Zdaniem sądu, z treści wniesionej skargi wynika, że skarga została wniesiona przez organ rozstrzygający w sprawie i niezadowolony z tego właśnie rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można zatem uznać, że organ pierwszej instancji jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu w sprawie administracyjnej, w której nie może zostać uznany za przedmiot, którego sfery praw i obowiązków materialnoprawnych dotyczy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ( zob. postanowienie NSA z dnia 3 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 563/02, niepubl., postanowienia NSA z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2159/00 niepubl.). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. su.