II SA/Lu 443/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom-sprawozdawca, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent-stażysta Joanna Janiak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 sprawy ze skargi J. i S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę II SA/Lu 443/04 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r., ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej za samowolnie rozpoczętą rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego J. i S.B. na działce nr 621 w miejscowości P. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącej 30 000 zł, obliczona została zgodnie z przepisami art. 49 ust.2 i art.59 "f" ust. 1 ustawy – prawo budowlane oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. Ustalenie tej opłaty jest obowiązkowe, nie mogą być zatem uwzględnione argumenty podnoszone przez skarżącego, dotyczące obniżenia opłaty stosownie do wielkości inwestycji. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli J. i S.B. Skarżący zarzucają naruszenie przepisów prawa budowlanego – art.29 ust. 1 pkt 1 oraz art.29 ust. 26 pkt 2 (1) ustawy prawo budowlane przez przyjęcie, że skarżący dopuścili się samowoli budowlanej. Drugi z wymienionych przepisów został błędnie określony. Prawdopodobnie skarżącym chodzi o art.29 ust.2 pkt 1 (przepis art.29 nie ma ustępu 26). Zdaniem skarżących wykonane przez nich roboty budowlane nie wymagały pozwolenia na budowę, ponieważ wykonanie tych prac było konieczne z uwagi na zły stan techniczny budynku, który zagrażał bezpieczeństwu skarżących. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ drugiej instancji podniósł, że wskazywany przez skarżących przepis art.29 ust. 1 pkt 1 ustawy – prawo budowlane nie może mieć w sprawie niniejszej zastosowania, gdyż dotyczy on jedynie budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową, a skarżący dokonali nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Prawidłowo ustaliły organy obu instancji, że wykonywane przez skarżących roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Jak wynika z protokołu oględzin dokonanych w dniu 19 grudnia 2003 r. skarżący dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 621, położonej w miejscowości P, w ten sposób, że dobudowali ganek o wymiarach 3,20 m na 3,70 m i dokonali nadbudowy budynku, przebudowując całość konstrukcji dachowej. Zakres robót wskazany jest w projekcie budowlanym, sporządzonym po dokonaniu oględzin. Projekt ten wyraźnie określa wykonane już w znacznej części prace jako nadbudowę poddasza i dobudowę klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego. Nie ma zatem wątpliwości co do charakteru wykonywanych przez skarżących robót budowlanych. Zgodnie z przepisem art.28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania rozbudowy budynku (Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz.1126) roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wymogu uzyskania pozwolenia na budowę nie wymagała tylko budowa obiektów wskazanych w przepisie art. 29 ust.1 pkt 1-26 oraz wykonywanie robót budowlanych, wymienionych w art.29 ust.2 pkt 1-15 ustawy prawo budowlane. W myśl przepisu art.3 pkt 6 powołanej ustawy przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast w myśl przepisu art.3 pkt 7 przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Dobudowanie przez skarżących klatki schodowej i nadbudowanie poddasza w budynku mieszkalnym stanowi w świetle powołanych przepisów budowę. Budowa ta nie jest zwolniona z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, nie jest bowiem budową żadnego z obiektów wymienionych w art.29 ust.1 pkt 1-26. Błędny jest pogląd skarżących, iż do budowy tej zastosowanie winien mieć przepis art.29 ust.1 pkt 1. Przepis ten stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych, wymienionych w punktach od "a" do "e", związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Przepis ten nie dotyczy więc w ogóle budynków mieszkalnych. Także pozostałe wymienione w pkt 2-26 ustępu pierwszego obiekty nie są budynkami mieszkalnymi. Zastosowania nie może mieć również przepis art. 29 ust.2, który dotyczy robót budowlanych innych niż budowa, przede wszystkim zaś remontów. Przez remont rozumie się wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 ustawy – prawo budowlane). Nie ulega wątpliwości, że zakres prac wykonywanych przez skarżących wykracza poza odtworzenie stanu pierwotnego. Nie mogą być one zatem uznane za remont, jak to zdają się sugerować skarżący. Brak w tej sytuacji podstaw do zwolnienia skarżących z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro skarżący przystąpili do budowy bez pozwolenia na budowę, prawidłowe jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 grudnia 2003 r. nakazujące wstrzymanie robót na podstawie art. 48 ust.2 ustawy - prawo budowlane i nakładające na skarżących na podstawie art.48 ust.3 tej ustawy obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności prowadzonej rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie bowiem do przepisu art. 48 ust.2, jeżeli budowa prowadzona bez wymaganego pozwolenia jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu o wstrzymaniu robót organ nakłada obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz dokumentów, wymienionych w art.33 ust.2 i 3, tj. wskazanych wyżej czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi wymaganymi dokumentami, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art.48 ust.3ustawy – prawo budowlane). Należy w tym momencie zwrócić uwagę, że gdyby nie było możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, albo budowa byłaby sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściwy organ byłby zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu na podstawie art.48 ust.1 ustawy. Również w przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót istniałby obowiązek nakazania rozbiórki na podstawie powołanego art.48 ust.1 ustawy. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej skarżący wykonali nałożone na nich obowiązki w zakresie przedstawienia wymaganych dokumentów. Nie zachodziły w tej sytuacji podstawy do nakazania rozbiórki, istniał natomiast - jak trafnie podnosi organ drugiej instancji - obowiązek ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej, stosownie do przepisu art. 49 ustawy – prawo budowlane. Opłatę tę ustala się przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (art.49 ust.1 ustawy). Wysokość opłaty ustalona została zgodnie z przepisami art.49 ust.2 i 59 "f" ust.1 ustawy – prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, jako iloczyn pięćdziesięciokrotności stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty określona była w obowiązującym wówczas rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. Nr 120, poz.1132) na kwotę 300 zł. Budynek mieszkalny jednorodzinny należy – stosownie do załącznika do ustawy – prawo budowlane – do kategorii I, dla której współczynnik "k" wynosi 2, natomiast współczynnik "w" – 1. Zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie, w którym stawka opłaty i współczynniki określone zostały zgodnie z powołanymi przepisami nie narusza więc prawa. Z tych względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.