II SA/Po 1945/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi G. i J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga Dnia [...] listopada 2001r. G. i J.J. - użytkownicy wieczyści działki nr [...] o powierzchni 604 m2, położonej przy ulicy [...] w Z., objętej księgą wieczystą prowadzoną w Sądzie Rejonowym w Zielonej Górze Kw nr [...] - wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nabycia przez nich prawa własności tej nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209). Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu ustalił, że przedmiotowa nieruchomość, zabudowana budynkiem mieszkalnym, została przez Skarb Państwa oddana w użytkowanie wieczyste I. i S.S. aktem notarialnym rep. A Nr [...], potem użytkowanie wieczyste przeszło w drodze dziedziczenia na G.J., a następnie - poprzez rozszerzenie ustawowej wspólności majątkowej - także na J.J.. Z dniem 27 maja 1990r. nieruchomość stała się z mocy prawa własnością gminy Z. o statusie miejskim. W ocenie organu orzekającego, stwierdzone okoliczności faktyczne i prawne - posiadanie przez wnioskodawców, w dniach 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r., prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej domem mieszkalnym oraz położonej działki na obszarze Ziem Odzyskanych Państwa Polskiego - nie dają podstawy do nabycia prawa własności nieruchomości, bowiem wnioskodawcy nie przedstawili dowodów świadczących o objęciu przedmiotowej nieruchomości nadaniem w trybie osadnictwa rolniczego. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) - roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi tych nieruchomości: 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne, które zostały wymienione w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.). G. i J.J. w odwołaniu od tej decyzji zakwestionowali prawidłowość dokonanej wykładni art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ich zdaniem, chybione jest stwierdzenie, iż nieodpłatne nabycie własności nieruchomości przysługuje tylko tym osobom fizycznym, które nabyły prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 06 września 1951r., ponieważ dekret ten nie przewiduje w ogóle nabywania prawa wieczystego użytkowania, a jedynie nabywanie prawa własności. Ustawa o nabywaniu prze użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z 2001 r. odwołuje się do dekretu z dnia 06 września 1951r. jedynie w celu określenia obszarów Państwa Polskiego, na których ustawa ma zastosowanie. Zgodnie z art. 1 i art. 13 ust. 2 dekretu są to Ziemie Odzyskane i obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Tej argumentacji nie podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze i decyzją z dnia 30 lipca 2002r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta od Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 maja 1957r. o sprzedaży przez Państwo domów mieszkalnych i działek budowlanych (Dz. U. Nr 31, poz. 132), a nie w trybie dekretu z dnia 06 września 1951r. powołanego w art. 1 ust. 1 ustawy o nabywaniu prze użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z 2001r. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez G. i J.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy administracyjne obu instancji, przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji: "osobom fizycznym będącym 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na Obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957r. Nr 39, poz. 172, z 1969r. Nr 13, poz. 95 i z 1998r. Nr 106, poz. 668): 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości" - nie zawęża zakresu stosowania ustawy do osób będących użytkownikami wieczystymi jedynie nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. Sformułowanie, że omawiany przepis dotyczy osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi "nieruchomości położonych" na konkretnych terenach należy rozumieć tylko jako ograniczenie zasięgu stosowania ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. (w pierwszym brzmieniu) do terytorium objętego powołanym wyżej dekretem z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (patrz: uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2003r. sygn. K 10/02). Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga kk