II SA/Kr 1982/00

Sygn. akt. II SA/Kr 1982 /00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Anna Szkodzińska / spr. / Joanna Tuszyńska Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego L. B. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II S.A./Kr 1982/00 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 lipca 2000 r. znak [....] [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 59 § 1 i 2 kpa odmówił L.B. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 1999 r. W uzasadnieniu wskazano, iż wg. znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru L.B. w dniu [....] listopada 1999 r. odmówił przyjęcia postanowienia PINB. We wniosku o przywrócenie terminu z dnia [....] maja 2000 r. L.B. podał, że w listopadzie 1999 r. przebywał w Z. na leczeniu rehabilitacyjnym, nie było go w domu i nie mógł odebrać przesyłki. Wnioskujący został wezwany przez organ do udokumentowania powyższego twierdzenia. Jednocześnie organ zwrócił się do urzędu pocztowego w S. o wyjaśnienie czy w dniu [....] listopada 1999 r. L.B. faktycznie odmówił przyjęcia listu poleconego, czy też w tym dniu adresata nie było w domu. L.B. przedstawił zaświadczenie z dnia [....] czerwca 2000 r., w którym M.U. zaświadczyła, że L.B. przebywał w listopadzie 1999 r. .na turnusie rehabilitacyjnym w jej pensjonacie. W piśmie z dnia [....] 2000 r. urzędu pocztowego jednoznacznie stwierdzono, że L.B. w dniu [....] listopada 1999 r. odmówił przyjęcia listu poleconego. Uznał organ, że w tej sytuacji uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy wnioskującego o przywrócenie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L.B. podał, że zażalenia na postanowienie PINB nie złożył w terminie, ponieważ postanowienie to do niego nie dotarło. W dniu [....] listopada 1999 r. nie przebywał w miejscu zamieszkania. Zwrócił uwagę, że na zwrotnym poświadczeniu widnieje napis "zamknięte" , a następnie "adresat odmówił przyjęcia". Dalej skarżący podniósł zarzuty dotyczące meritum toczącego się postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jest oczywiste, że wydanie postanowienia rozstrzygającego o tym, czy spóźnienie strony należy czy też nie usprawiedliwić, a w konsekwencji przywrócić lub nie uprawnienie, musi być poprzedzone stwierdzeniem samego faktu spóźnienia. Jeśli spóźnienie miejsca nie miało, postępowanie w kwestii przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe. Taka sytuacja ma miejsce np. wówczas, kiedy nie da się stwierdzić czy i w jakiej dacie nastąpiło zdarzenie, od którego termin jest liczony. W sprawie poddanej osądowi zdarzeniem tym miało być doręczenie skarżącemu postanowienia organu I instancji. Organ, z naruszeniem art. 80 kpa na tę okoliczność nie zwrócił dostatecznej uwagi, a materiału sprawy nie poddał pod tym kątem żadnej analizie. Ustalił, że postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [....] listopada 1999 r., a w konsekwencji przyjął, że termin do wniesienia zażalenia został uchybiony. Wniosek L.B. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia wpłynął w dniu [....] maja 2000 r. Wnioskujący podał, że będąc w dniu [....] maja 2000 r. w Inspektoracie w związku z inna sprawą, zapoznał się z postanowieniem. Postanowienia nie otrzymał, bo nie przebywał w domu, a pracownik poczty "sporządził notatkę, że było zamknięte czyli w jego rozumieniu adresat odmówił przyjęcia". W aktach sprawy znajduje się zwrócona przez pocztę przesyłka polecona adresowana do skarżącego, a zawierająca postanowienie PINB z dnia 24 listopada 1999 r. Na poświadczeniu odbioru, pod adresem skarżącego znajduje się ręcznie wpisana adnotacja : "Adresat odmówił przyjęcia aw. zamknięte". Pod tą adnotacją wpisana została data [....] /11 1999 r. , a obok umieszczono nieczytelny podpis. Stempel pocztowy poczty adresata na tym poświadczeniu nosi datę [....] listopada 1999 r. Przytoczone dane dawały podstawę do rozważenia, czy i ewentualnie w jaki sposób przesyłka została doręczona. W grę mogły wchodzić dwie ewentualności. Zgodnie z przepisem art. 47 kpa za doręczoną uznaje się przesyłkę, której odbioru adresat odmawia, przy czym datą doręczenia jest data odmowy przyjęcia. Stosownie zaś do przepisu art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w zwykły sposób pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o powyższym umieszcza się w jednym ze wskazanych miejsc. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Organ ustalił, że doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 47 kpa. Ustalenia tego dokonał jednak bez uwzględnienia i bez analizy treści zapisów na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, a jedynie w oparciu o informację uzyskaną po upływie ponad pół roku od czynności doręczyciela i to nie bezpośrednio od niego. W piśmie Naczelnika Urzędu Pocztowego pojawia się zupełnie nowy fakt: data [....] listopada 1999 r. mająca stanowić datę awizowania przesyłki. Rzecz w tym, że data taka w ogóle na zwrotnym poświadczeniu nie figuruje, a adnotacja o czynności, która w tej dacie miała być podjęta /"aw. zamknięte"/ umieszczona została pod zapisem o odmowie przyjęcia, a bezpośrednio przed datą [....] listopada 1999 r. Na poświadczeniu odbioru zostały zatem umieszczone informacje o 2 różnych, wykluczających się jednocześnie faktach : odmowie przyjęcia przesyłki przez adresata i o jej awizowaniu. Sprzeczność ta nie mogła być wyjaśniona, i to na niekorzyść strony, metodą zastosowaną przez organ /poprzez uzyskanie pośredniej "informacji"/. Dowodem doręczenia przesyłki poleconej jest prawidłowo wypełnione poświadczenie odbioru. Musi z niego wynikać niewątpliwie albo fakt i data odmowy odbioru przesyłki, albo fakt i data jej awizowania . Oczywiście możliwa jest odmowa odbioru przesyłki wcześniej awizowanej, ale w takim wypadku kolejność czynności winna wynikać z dokładnych zapisów /w tym dat/ na potwierdzeniu odbioru. W opisanej sytuacji uzupełnienie danych z poświadczenia odbioru danymi pochodzącymi z cytowanej powyżej "informacji" urzędu pocztowego /nie opartej na dokumentach źródłowych/ stanowiło wynik dowolnej oceny materiału sprawy. Prawdą jest, że dostarczone przez skarżącego zaświadczenie o pobycie na turnusie rehabilitacyjnym nie zawiera szczegółowych danych. Wynikiem jednak ewentualnej negatywnej oceny wartości dowodowej tego dokumentu nie może być ustalenie faktu odmowy przyjęcia przesyłki. Dokumentem tym skarżący miał, zgodnie zresztą z wezwaniem organu, wykazać prawdziwość twierdzenia , że "w okresie listopada 1999 r. przebywał na turnusie rehabilitacyjnym", a więc że uchybienie terminu we wniesieniu zażalenia było niezawinione. Ciężar uprawdopodobnienia tej okoliczności rzeczywiście spoczywa na stronie domagającej się przywrócenia terminu. Rzecz w tym , że skarżący swój wniosek opierał na twierdzeniu, że przesyłka do niego w ogóle nie dotarła, a zaprzeczał temu, aby odmówił jej przyjęcia. W związku z tym nie podawał żadnych okoliczności mających usprawiedliwiać niewniesienie zażalenia w terminie liczonym od dnia odmowy przyjęcia. Gdyby zatem istotnie wykazane zostało, że skarżący w dniu [....] listopada 1999 r. odmówił przyjęcia przesyłki, to stwierdzić należałoby, że termin został uchybiony i nie ma podstaw do jego przywrócenia. Twierdzenia zaś skarżącego o pobycie w Z. można by wówczas traktować ewentualnie jako próbę obalenia domniemania wynikającego z prawidłowo sporządzonego i niewątpliwego dowodu doręczenia. Jak wyżej jednak wskazano takich cech znajdującemu się w aktach dokumentowi przypisać nie można. Skoro materiał sprawy nie pozwalał w ogóle na ustalenie faktu i daty doręczenia postanowienia, skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, należało uwzględnić. Orzeczenie oparte zostało na przepisach art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.