II SA/Kr 219/00

WyrokWSA w Krakowie2004-10-27

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacja tablic informacyjnych na elewacji budynku, których treść określa rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi robotę budowlaną podlegającą zgłoszeniu zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a w przypadku braku zgłoszenia, czy organ nadzoru budowlanego może nakazać ich rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Instalacja tablic informacyjnych na elewacji budynku, niezależnie od treści, nie jest obiektem budowlanym ani jego częścią w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, a zatem organ nadzoru budowlanego nie może nakazać ich rozbiórki na tej podstawie. Podstawą do ingerencji organu mogą być przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, po uprzednim ustaleniu, czy instalacja tablicy stanowi robotę budowlaną ze względów technicznych. Ponadto, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, gdyż nie było formalnego odwołania od decyzji organu I instancji ze strony E.S.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę dwóch tablic informacyjnych umieszczonych na elewacji budynku, które zdaniem organu nadzoru budowlanego stanowiły reklamę i zostały zainstalowane bez wymaganego zgłoszenia. Skarżący kwestionowali charakter tablic jako reklamowy, powołując się na przepisy ustawy o działalności gospodarczej i orzecznictwo sądów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K. U. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Anna Szkodzińska / spr. / Joanna Tuszyńska Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi K. U. i K. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 1999r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K. U. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Il SA /Kr 219/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [....] maja 1999 r. znak [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. , na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał K.U. rozbiórkę 2 tablic umieszczonych na elewacji frontowej /ściany parteru/ budynku przy [....] w N. o treści : - "[....] ". - "[....] " oferuje tkaniny, dodatki, usługi krawieckie". W uzasadnieniu decyzji organ podał, że tablice mają wymiary : Im x 0,6m i 2m x 0,4m , wykonano je z blachy w obramowaniu z listewek drewnianych i przykręcono do elewacji kołkami rozporowymi. Według inwestora są to tablice informacyjne, a nie reklamowe. Zdaniem jednak organu treść tablic określa towary jakie są dostępne w sprzedaży w pasażu handlowym "[....] ", zatem jest to rodzaj reklamy artykułów. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 i art. 30 ust. l pkt l Prawa budowlanego instalowanie tablic reklamowych wymaga zgłoszenia. Inwestor obowiązku zgłoszenia nie dopełnił, a wobec tego należało zastosować art. 48, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W odwołaniu od tej decyzji K.U. zarzucił, że organ bezpodstawnie przyjął, iż przedmiotowe tablice są tablicami reklamowymi. Taka interpretacja niezgodna jest z art. 12 ust. l i 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej jak i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego /wyrok SN z 14 stycznia 1997- OSNC 1997/6-7/, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego /wyrok z dnia 12 czerwca 1997 r. I S.A./Ka 192/97, wyrok z dnia 6 lutego 1996 r. S.A./P 1162/95/. Art. 12 ust. l i 2 ustawy o działalności gospodarczej nakłada na podmiot gospodarczy obowiązek oznaczenia na zewnątrz siedziby i miejsca działalności, w którym to oznaczeniu nazwa podmiotu gospodarczego , oraz zwięzłe określenie rodzaju prowadzonej działalności odgrywają role konstytutywną. Nazwa FPHU " [...] " sama w sobie nie znaczy nic, nie jest nośnikiem żadnej informacji i dopiero zwięzłe określenie rodzaju działalności nadaje jej przymiot relewantnej wskazówki dla osób trzecich. Istotą reklamy jest rozpowszechnianie wiadomości o usługach i towarach w celu wpływania na kształtowanie się popytu w formie pochlebnych wiadomości o osobie lub rzeczy tudzież do zachęcania do nabywania towarów od tego, a nie innego podmiotu. W przypadku przedmiotowych tablic nie ten, ale tylko i wyłącznie informacyjny aspekt jest czynnikiem determinującym ich treść. Wobec tego przepisy art. 29 ust. 2 pkt 2 i art. 30 Prawa budowlanego nie mają do nich zastosowania. Wniosek o uchylenie decyzji organu I instancji jest więc uzasadniony. W aktach znajduje się odwołanie podpisane przez E.S. i R.S. , nie zawierające daty, numeru i treści kwestionowanej decyzji, a nazwane odwołaniem "w sprawie umieszczenia tablic informacyjnych na zewnętrznej ścianie naszego sklepu". Odwołujący się podali, że tablice zamontowali po uzyskaniu w 1997 r. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i po uzyskaniu w urzędzie informacji, że na umieszczenie tablic informacyjnych nie jest potrzebne żadne pozwolenie ani zgłoszenie. Tablice te mają wymiary Im x 0,65m i zawierają tylko informację : "Sklep [....] , art. szkolne, książki, zabawki". Odwołujący się wnieśli o pozwolenie zamontowania nowej tablicy informacyjnej o takich samych wymiarach i treści twierdząc, że uniemożliwiono jej zamontowanie po renowacji i że straszy się ich kolejną samowolą. Decyzją z dnia [....] grudnia 1999 r. znak [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , po rozpatrzeniu odwołań K.U. i E.S. na podstawie art. 138 § l pkt l kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Podzielił w całości pogląd organu I instancji i podkreślił, iż treść i rozmiary przedmiotowych tablic czynią z nich tablice reklamowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.U. i K.U. powtórzyli zarzuty odwołania domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe stanowisko. W związku z wejściem w życie z dniem l stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Prawo budowlane / w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji/ nie zawierało definicji "tablicy reklamowej". Pojęcie to użyte zostało w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 2 zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Pojęcie to nie zostało powtórzone w przepisie art. 30 ust. l pkt l, w którym jednak - poprzez odniesienie - sformułowano nakaz zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru wykonania robót o jakich mowa. Zarówno organy administracji, jak i skarżący w sprawie niniejszej swą uwagę skupiają na ocenie, czy przedmiot, którego postępowanie dotyczy jest czy nie jest tablicą reklamową. W ocenie tej zaś pierwszorzędne znaczenie zdają się przypisywać słowu "reklama" rozumianemu jako tekst mający zachęcić do określonych zachowań. Definicja abstrakcyjnego pojęcia "reklamy" w takim znaczeniu z całą pewnością nie może być kształtowana przepisami Prawa budowlanego. Istotą tego ostatniego jest regulacja materialnych zagadnień związanych z budową i utrzymaniem obiektów budowlanych, warunkami technicznymi, robotami budowlanymi , uprawnieniami budowlanymi itp. Do tej właśnie istoty Prawa budowlanego winna odnosić się ocena, czy przedmiot będący w zainteresowaniu organu jest czy też nie jest "tablicą reklamową". Przesądzające znaczenie w tej kwestii winny mieć , właśnie pozostające w zainteresowaniu Prawa budowlanego kwestie techniczne, a nie tekst, który na tablicy jest umieszczony. Analiza, czy treść umieszczona na tablicy jest już reklamą, czy jeszcze tylko informacją, ma znaczenie drugorzędne. Chodzi przede wszystkim o to, czy danej tablicy można przypisać przymiot "reklamowej" ze względu na jej przeznaczenie, o którym decydują wielkość, miejsce umieszczenia, sposób instalacji, materiał, z którego została wykonana itp. Ocena organu budowlanego dotyczyć winna więc przede wszystkim technicznego nośnika reklamy, a nie samej jej treści. Tablica reklamowa - to taka tablica, na której może być umieszczona treść reklamowa w powszechnym rozumieniu tego słowa. Ustawa nie używa wszak pojęcia "tablica, na której jest zamieszczona reklama" . Wszelkie jednak rozważania dotyczące pojęcia "tablica reklamowa" winny być poprzedzone analizą przepisów Prawa budowlanego, które tablice takie poddają reglamentacji. Otóż zgodnie z cytowanymi na wstępie przepisami "roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic..." wymagają zgłoszenia. Z systematyki art. 29 Prawa budowlanego zawierającego katalog zwolnień od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynika, że odrębnie ustawodawca potraktował budowę obiektów /ust. l/, a odrębnie wykonywanie innych robót budowlanych /ust. 2/. Wśród tych ostatnich wymienia się, oprócz instalowania tablic, także różnego rodzaju remonty, wykonywanie melioracji, ujęć wód itd. Jakkolwiek więc przepisy nie zawierają definicji "tablicy reklamowej", to stwierdzić należy, że określona nimi reglamentacja nie dotyczy samych tablic jako takich, lecz robót budowlanych polegających na ich instalowaniu. Sama tablica nie została potraktowana jako obiekt lub cześć obiektu budowlanego, bo gdyby tak było, zostałaby wymieniona w ust. l art. 29. Oznacza to, że dla stwierdzenia, czy do danej tablicy będą miały zastosowanie przepisy prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie przede wszystkim, czy jej zainstalowanie, ze względów technicznych /dotyczących zarówno sposobu zainstalowania jak i parametrów tablicy/ jest czy nie jest robotą budowlaną. W tym aspekcie w sprawie niniejszej organy oceny nie dokonały. Dopiero zaś stwierdzenie powyższego uzasadniać może ingerencję organu nadzoru budowlanego. Wbrew stanowisku organów podstawą tej ingerencji nie może być przepis art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zainstalowana na ścianie budynku tablica reklamowa nie jest ani odrębnym obiektem budowlanym, ani jego częścią. Jest to zatem "przypadek inny niż określony w art. 48" , a wobec tego działania organu nadzoru mogą znaleźć podstawę w przepisach art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Zaskarżona decyzja zapadła po rozpatrzeniu odwołań K.U. i E.S. Tymczasem w przedstawionych aktach nie ma żadnego pisma pochodzącego od E.S., które mogłoby być potraktowane jako odwołanie od decyzji organu I instancji w sprawie niniejszej. Opisane we wstępnej części uzasadnienia pismo E.S. i R.S. dotyczy innego przedmiotu. Opisane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, jako mające wpływ na wynik sprawy, powodują konieczność uchylenia , na podstawie art. 145 § l pkt la,c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, decyzji organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło