II SA/Lu 304/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak: [...] które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. R. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Z.R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...]nakazującej rozbiórkę konstrukcji parteru, I piętra oraz ścian poddasza wraz z wieńcem pod murłaty, wykonane po doręczeniu postanowienia z dnia [...] października 2003 r. znak: [...] orzekającego o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z realizacją rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego przy D.M.M. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 50a pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) o nakazie rozbiórki konstrukcji I piętra oraz ścian poddasza z wieńcem pod murłaty, wykonanych po doręczeniu postanowienia ostatecznego z dnia [...]listopada 2003 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że Z.R. realizował, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę, roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 4/1 przy D.M.M. oraz budowie na działce nr ewid. 22/2 schodów terenowych obsługujących działkę przy D.M.M. Oględziny dokonane w dniu 27 lutego 2004 r. przez organ pierwszej instancji wykazały istotne odstępstwa prowadzonych robót od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Polegały one na innej niż w projekcie budowlanym, szerokości stopni schodów oraz na innym podbiciu ławy fundamentowej ściany sąsiedniego, istniejącego budynku. Uznając stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego za istotne, postanowieniem z dnia [...]października 2003 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem ostatecznym z dnia [...] listopada 2003 r. znak: [...], które zostało doręczone Z.R. w dniu 4 grudnia 2003 r. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 30 dni od daty gdy decyzja stanie się ostateczna, projektu zamiennego schodów terenowych obsługujących działkę przy D.M.M. na działce nr 22/2 (pas drogowy) uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 27 lutego 2004 r. stwierdzono, że Z.R. prowadzi roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. 4/1 przy D.M.M. pomimo ich wstrzymania. Przepis art. 50a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. stanowi, że właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem o którym mowa w art. 50 ust. 1 – nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji wadliwie określił zakres podlegającej rozbiórce części obiektu budowlanego, wykonanej pomimo wstrzymania robót budowlanych. Z akt sprawy wynika bowiem, że ostateczne postanowienie w sprawie wstrzymania robót budowlanych doręczono Z.R. w dniu 4 grudnia 2003 r. (data zwrotnego poświadczenia odbioru) i od tej daty wstrzymanie robót miało moc obowiązującą. Zgodnie z wpisem do dziennika budowy w dniu 4 grudnia 2003 r. zabetonowano strop nad parterem i dlatego roboty wykonane po tej dacie, tzw. ściany zewnętrzne I piętra ze stropem oraz ściany poddasza wraz w wieńcem podlegają rozbiórce na podstawie art. 50a ust. 2. Prowadzenie robót budowlanych, pomimo ich wstrzymania, nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach, a więc nie można podzielić stanowiska odwołującego się, iż złe warunki atmosferyczne czyniły koniecznym wykonanie całości konstrukcji obiektu i jego odwodnienia. Ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. 4/1 oraz budowy schodów terenowych na działce nr ewid. 22/2, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczyło wszystkich robót objętych tym pozwoleniem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z.R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji a także zasądzenia na jego rzecz od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego poniesionych kosztów postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przez błędne zastosowanie tych przepisów. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane w sprawie utraciło, w jego ocenie ważność, ponieważ w okresie 2 miesięcy od wydania postanowienia organ nadzoru budowlanego nie wydał żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. W takiej sytuacji prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie przedmiotowego budynku nie naruszało prawa i nie było podstaw do nakazania rozbiórki zrealizowanej części tego obiektu. Skarżący podniósł również, iż decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła budowy dwóch obiektów, tj. budynku oraz schodów terenowych dla których realizacji wydane zostały dwie odrębne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Obiekty te przewidziano do realizacji na odrębnych działkach gruntu, a schody terenowe nie prowadzą do budynku mieszkalno-usługowego. Zastrzeżenia organów administracyjnych co do odstępstw realizowanych robót od warunków udzielonego pozwolenia dotyczyły tylko schodów a nie budynku. Jakkolwiek postanowienie z dnia 24 października 2003 r. dotyczyło wstrzymania robót budowlanych przy realizacji prac określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, to wydana w ustawowym 2-miesięcznym terminie decyzja z dnia [...] grudnia 2003 r. dotyczyła tylko obszaru robót budowlanych przy realizacji schodów terenowych i nie objęła swym zakresem rozbudowy budynku. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej, utrzymującej tę decyzję w mocy stwierdzono, że opierając się na opinii projektanta-konstruktora uznano przyjęte w trakcie budowy rozwiązania dotyczące poziomu posadowienia sąsiadujących fundamentów budynku nowego i starego, przeznaczonego do rozbiórki, za bezpieczne i niewymagające zmiany projektu rozbudowy istniejącego budynku. Ponadto skarżący wyjaśnił, że wszelkie prace przy budynku, wykonane po wstrzymaniu robót, były konsultowane bezpośrednio z inspektorami PINB właśnie po to, by nie narażać inspektora na ryzyko decyzji nakazującej rozbiórkę, a tym samym na niepowetowane straty. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/. Skardze nie można odmówić słuszności albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżący Z.R. prowadził roboty budowlane realizując na działce nr ewid. 4/1 przy D.M.M. rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego oraz na działce nr ewid. 22/2 przy D.M.M. schody terenowe na podstawie udzielonego mu ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2003 r. znak: [...] pozwolenia na budowę. Nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, że decyzja o pozwoleniu na budowę zatwierdzała w istocie dwa projekty budowlane dla dwóch odrębnych obiektów, tj. projekt rozbudowy budynku i projekt schodów terenowych dla budowy których inwestor uzyskał dwie odrębne decyzje ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Każdy z tych obiektów w świetle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a co za tym idzie również decyzji o pozwoleniu na budowę, przewidziany został do realizacji na odrębnej ewidencyjnie działce gruntu, a schody terenowe przewidziane zostały do obsługi komunikacyjnej nieruchomości położonej przy D.M.M. W ramach czynności kontrolnych organ nadzoru budowlanego ustalił, że budowa schodów terenowych na działce nr ewid. 22/2 realizowana jest w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę. W konsekwencji postanowieniem z dnia października 2003 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta L. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych realizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 21 stycznia 2003 r. Wskazany przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 obliguje właściwy organ do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Artykuł 50 Prawa budowlanego stanowi podstawę do wstrzymania robót wyłącznie w celu rozważenia tego, jakie nakazy względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny być przez organ wydane. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych ma charakter tymczasowy, gdyż ustęp 4 powołanego przepisu stanowi, że postanowienie takie traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba, że w tym czasie wydana zostanie decyzja o której mowa w art. 50 pkt 2 albo w art. 51 ust. 1. W rozpatrywanej sprawie w terminie przewidzianym przepisem art. 50 ust. 4 powołanej ustawy organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję znak: [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy nakładającą na Z.R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego schodów terenowych obsługujących działkę przy D.M.M. na działce nr ewid. 22/2 uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzję tę utrzymał w mocy organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...]. Z treści tychże decyzji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że na inwestora nałożono obowiązki dotyczące wyłącznie realizowanych na działce nr ewid. 22/2 schodów terenowych. W decyzji tej nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego budynku mieszkalno-usługowego realizowanego na działce nr ewid. 4/1 na podstawie tej samej decyzji o pozwoleniu na budowę, co schody terenowe. Skoro postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczyło całości robót realizowanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 21 stycznia 2003 r., a w ustawowym 2-miesięcznym terminie organ administracji nie rozstrzygnął w decyzji o nakazach czy zakazach odnoszących się do prowadzonej budowy budynku mieszkalno-usługowego, to postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w części odnoszącej się do tego budynku utraciło ważność. Oznacza to, że inwestor mógł kontynuować roboty budowlane na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę bez potrzeby otrzymywania dodatkowego aktu administracyjnego. Z powyższych względów należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały ustawowe przesłanki do nakazania rozbiórki części obiektu budowlanego, na podstawie art. 50a ust. 2 ustawy Prawo budowlane albowiem wydane uprzednio postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraciło, w odniesieniu do przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego, swą ważność ex tunc. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.