II SA/Ol 594/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nagrody rocznej I) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. UZASADNINIENIE Decyzją Nr "[...]" z dnia 18 czerwca 2002 r. Dyrektor Zakładu Karnego odmówił przyznania J. B. nagrody rocznej za rok 2001. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że skarżący złożył w dniu 20 lutego 2004 r. podanie w sprawie wypłacenia nagrody rocznej za 2001 r. nadmieniając, że J. B. jest byłym funkcjonariuszem Służby Więziennej w Zakładzie Karnym, zwolnionym z tej służby z dniem 30 kwietnia 2001 r. z powodu orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji przytoczył art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207 poz. 1761) oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowej przez Ministra Sprawiedliwości. Organ stwierdził, że w czasie pełnienia służby przez J. B. obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie warunków przyznawania świadczeń funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 119, poz. 1266) i że rozporządzenie to w § 11 ust. l stanowi, że wypłata nagrody rocznej w roku 2001 następuje na zasadach określonych w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości Nr 4 poz. 37). W decyzji wskazano, że zgodnie z powołanym zarządzeniem J. B. otrzymał w 2001 r. nagrodę roczną, natomiast wypłata nagrody rocznej za rok 2001 następowała dopiero w 2002 r., a w tym okresie skarżący nie był już funkcjonariuszem Służby Więziennej. We wniesionym od tej decyzji odwołaniu J. B. podnosił, że w podaniu o przyznanie nagrody rocznej nie negował faktu wypłacenia mu nagrody rocznej za rok 2000, natomiast jego roszczenie dotyczy nagrody za rok 2001. W ocenie odwołującego się uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy o niezrozumieniu przepisów i dowolnej ich interpretacji. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia 9 lipca 2004 r. Nr "[...]" utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy podzielając zaprezentowaną w niej argumentację. Dodatkowo podniesiono, że nagrody roczne od roku 1997, czyli od roku ich wprowadzenia, były wypłacane funkcjonariuszom "z góry" za dany rok, co zdaniem organu wynikało m.in. z brzmienia § 5 ust. 2 w związku z § 3 cytowanego wyżej zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. Wskazano, że nagroda roczna w 2001 r. także była wypłacana "z góry", gdyż § 11 ust. l rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2000 r. odsyła do zasad określonych w cytowanym wyżej zarządzeniu. Organ podniósł, że wypłata nagród rocznych w roku 2002 miała oparcie w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (D.U. Nr 15, poz. 145) i w związku z tym, że weszło ono w życie w marcu 2002 r. i dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zatrudnionych w tym czasie w Służbie Więziennej. W konkluzji rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że J. B. przysługującą w roku 2001 nagrodę roczną otrzymał w pełnej wysokości i z tych względów decyzję dyrektora Zakładu Karnego w B. należało utrzymać w mocy. Na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zgodnie z § l ust. 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. miał prawo do otrzymania nagrody rocznej za ostatni rok służby, bez względu na okres służby pełniony w roku 2001. Nie kwestionując, że w dniu 19 kwietnia 2001 r. przyznano mu nagrodę roczną podniósł, że była to nagroda za rok 2000, należna stosownie do przepisów zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r., które utraciło moc z dniem l stycznia 2001 r. Ponieważ od tego dnia obowiązywało już rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. to nagrodę roczną, w ocenie skarżącego, wypłacono mu w dniu 19 kwietnia 2001 r. stosownie do zapisu § 11 ust. l tego rozporządzenia, na zasadach określonych w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r., tj w pełnej wysokości (za 2000 r.) i w terminie do końca kwietnia roku następnego, tj. 2001 r. W ocenie skarżącego bezprzedmiotowe jest natomiast przytaczanie przez organ II instancji przepisów dotyczących nagród należnych w 2002 r. Ponadto skarżący dodał, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie biorą pod uwagę korzystnego dla funkcjonariuszy rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, że organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż wypłata nagrody rocznej, którą skarżący otrzymał w kwietniu 2001 r. stanowiła realizację jego uprawnienia do tej nagrody za 2001 r. Swoje stanowisko uzasadniły tym, iż zgodnie z zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urz. Ministra Sprawiedliwości Nr 4 poz.37) nagrody były przyznawane "z góry", tzn. nagroda była wypłacana w roku, za który ją przyznawano. Taka interpretacja przepisów powołanego zarządzenia nie znajduje jednak uzasadnienia. Wprawdzie § 5 ust. l stanowił, iż nagrodę roczną przyznaje się z dniem 26 kwietnia, nie określając czy dotyczy to roku, w którym następuje jej nabycie, czy też roku następnego, jednakże zgodnie z § 2 tegoż zarządzenia warunkiem nabycia prawa do nagrody rocznej w pełnej lub ograniczonej wysokości było wykonywanie obowiązków służbowych przez okres jednego roku kalendarzowego lub co najmniej jego części. W tej sytuacji trudno było uznać, aby wypłata nagrody rocznej mogła nastąpić przed nabyciem uprawnień do jej otrzymania. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie niewłaściwie zinterpretowały § 11 ust. l rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r. uznając, że zgodnie z tym przepisem do nagród rocznych należnych funkcjonariuszom Służby Więziennej za rok 2001 i ze względu na szczególne okoliczności określone w rozporządzeniu, wypłacanych w tym roku, zastosowanie mają przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2001 r. Należy mieć bowiem na uwadze, że w tym okresie zarządzenie już nie obowiązywało, co wynika z zapisu § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2001 r. Jak trafnie podkreślono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 lutego 2004 r., dotyczącym omawianego przedmiotu, ,jedyny wyjątek dotyczący stosowania uchylonego zarządzenia stanowił ów § 11 ust. l rozporządzenia, ale odnosił się on tylko i wyłącznie do wypłaty nagrody rocznej w 2001 r., do której prawo powstało z tytułu służby pełnionej w 2000 r. Przepis ten nie określał podstawy nabycia prawa do nagrody rocznej w 2001 r., która wynika z § l rozporządzenia, a regulował wyłącznie z zasady wypłaty świadczeń w 2001 r." Popierając tę tezę zważyć także należy, że przepis ten stanowił, iż wypłata nagród w 2001 r. następuje według zasad określonych w zarządzeniu z 5 września 1997 r., z zastrzeżeniem ust. 2. W ustępie tym zaś uregulowano kwestię wypłaty nagród rocznych za 2000 r. w odniesieniu do funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej, którym na podstawie zarządzenia z 5 września 1997 r. prawo do nagrody rocznej w ogóle nie przysługiwało. Skoro zatem ustęp 2 omawianego przepisu formułował odstępstwo od zasady wyrażonej w ust. l odnoszące się do wypłaty nagród za rok 2000, to nie może ulegać wątpliwości, iż ustęp l także dotyczył nagród wypłacanych za rok 2000. Organy zdają się nie dostrzegać, że opierając się na prezentowanym przez nie stanowisku, iż do nagród za 2001 r. miały zastosowanie regulacje zawarte w zarządzeniu z 1997 r. należałoby uznać, że w odniesieniu do tego roku obowiązywały dwie regulacje: zarządzenie z 1997 r. i rozporządzenie z 2000 r. Takie stanowisko jest nieracjonalne. Gdyby bowiem intencją Ministra Sprawiedliwości byłoby stosowanie przepisów zarządzenia z 1997 r. także w odniesieniu do nagród za 2001 r., to określiłby datę wejścia w życie rozporządzenia z 2000 r. z datą o rok późniejszą. Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że nabycie prawa do nagrody za 2001 r. następowało w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2000 r., a te w § 7 stanowiły, że nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ciągu pierwszych czterech miesięcy kalendarzowych następujących po roku, za który przysługuje nagroda, z tym że funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną przyznaje się nie później niż w ostatnim dniu służby. Stąd też, skoro skarżący został zwolniony ze służby z dniem 30 kwietnia 2001 r., to z tym dniem powinna być mu wypłacona nagroda roczna za 2001 r., niezależnie od przyznanej mu w dniu 19 kwietnia 2001 r. nagrody, która była nagrodą za 2000 r. Zauważyć przy tym należy, iż nie ma przeszkód prawnych do przyznania i wypłacenia funkcjonariuszowi w jednym roku kalendarzowym dwóch nagród rocznych, z których jedna będzie należna za rok ubiegły, a druga za rok, w którym funkcjonariusz odchodzi ze służby, oczywiście pod warunkiem spełnienia przesłanek uprawniających do jej uzyskania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ustalenie w jakim rozmiarze skarżącemu przysługuje nagroda za 2001 r., tj. czy w oparciu o przepis § l ust. 4 rozporządzenia, czy też o przepis § l ust. 6 rozporządzenia. Na zakończenie wskazać należy, iż zaprezentowane w niniejszej sprawie stanowisko zbieżne jest z dotychczasowym orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie (por. wyrok z dnia 6 lutego 2004 r. sygn. akt 2 II SA 815/03, dnia 10 lutego 2004 r. sygn. akt 2 II SA 4171/02 i sygn. akt 2 II SA 3900/02). Mając na względzie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § l pkt l Ht. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt II sentencji) uzasadnia przepis art. 152 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.