II SA/Bk 546/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] maja 2004r. działający z upoważnienia Prezydenta S. dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., powołując się na art. 4 ust. 2 pkt 1, 5 ust. 1 i 3, 20 ust. 3, 24 ust. 1, 26 ust. 1 i 47 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255) orzekł o odmowie przyznania skarżącej J.M. wnioskowanych świadczeń w formie: - zasiłku rodzinnego na K.M., - dodatku z tytułu samotnego wychowywania córki K.M., - dodatku z tytułu rozpoczęcia przez córkę K.M. roku szkolnego. Organ stwierdził, że miesięczny dochód rodzinny skarżącej przekracza ustawowe kryterium dochodowe z art. 5 ust. 1 ustawy, a kwota przekroczenia jest wyższa od najniższego zasiłku rodzinnego, co nie pozwala na przyznanie wnioskowanych świadczeń. W odwołaniu od tej decyzji J.M. zakwestionowała dokonane przez organ wyliczenie jej dochodu podnosząc, iż organ bezpodstawnie pomniejszył przychód o składki na ubezpieczenie zdrowotne o kwotę wskazaną w zeznaniu podatkowym, podczas gdy w rzeczywistości była to suma 1532,67 złotych, na dowód tego przedłożyła kserokopie przelewów bankowych. Dodała, że w zeznaniu podatkowym mogła wykazać wysokość składki ubezpieczenia zdrowotnego tylko do wysokości zaliczki na podatek tj. do kwoty 310,78 złotych. Podnosząc powyższe wniosła o uchylenie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2004r. orzekło o umorzeniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium przytoczyło treść zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i podkreśliło, iż ustaleń dochodu strony wnioskującej o świadczenia z ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ dokonuje w oparciu o dowody wymagane przez ustawę. W tym przypadku zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego informowało o wysokości dochodu skarżącej podlegającego opodatkowaniu oraz o wysokości składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodu i składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku. W świetle dokumentów, stanowiących podstawę wyliczeń, dochód skarżącej przekroczył kryterium dochodowe upoważniające do uzyskania świadczeń. W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję do sądu administracyjnego J.M. zarzuciła decyzji istotne naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie w postępowaniu zasady prawdy obiektywnej i równości wobec prawa. Zdaniem skarżącej odliczeniu od przychodu podlegały składki na ubezpieczenie zdrowotne w pełnej kwocie, wykazanej przez skarżącą, a nie suma tych składek ujawniona w zaświadczeniu z urzędu skarbowego, opartym na zeznaniu podatkowym za rok 2002, w którym odliczyć od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne strona mogła tylko do wysokości odprowadzonej zaliczki na podatek tj. do kwoty 310,78 złotych. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skardze nie sposób odmówić słuszności albowiem rzeczywiście organy administracji dopuściły się naruszenia prawa materialnego przy wyliczaniu dochodu skarżącej na potrzeby ustalenia prawa strony do świadczeń rodzinnych wynikających z ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póżn. zmianami). Zgodnie z art. 5 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy prawo do uzyskania przez rodzica dziecka zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych uzależnione jest od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, przy czym jako ustawowe graniczne kryterium dochodowe przepis powyższy wskazał kwotę 504 złote. Jak stanowi zaś art. 3 pkt 1 lit. "a" ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone od kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Szczegółowy sposób ustalenia dochodu uprawniającego do świadczeń rodzinnych określiło wydane na podstawie upoważnienia z art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie rodzinne (Dz. U. Nr 45, poz. 433). Z § 16 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, iż w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkom dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym – jak dalej stanowi § 16 ust. 2 rozporządzenia – wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ust. 1, oblicza się według wzoru: S= (Sp x P )Pp gdzie: S - składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażone w złotych, Sp – składka na ubezpieczenia zdrowotne odliczona od podatku wyrażona w złotych (wykazana w zaświadczeniu z urzędu skarbowego), P – składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażone w procentach obowiązująca w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, Pp – składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażone w procentach odliczona od podatku. Powyższy wzór dowodzi, iż wykazana w zaświadczeniu z urzędu skarbowego składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku, nie jest tożsama z kwotą składki podlegającą odliczeniu od podatku dla potrzeb obliczenia dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny i dodatki z nim związane. Zaświadczenie z urzędu skarbowego, o dochodzie strony ubiegającej się o zasiłek rodzinny, wykazujące między innymi wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku, jest wydane na podstawie rocznego zeznania podatkowego. Z konstrukcji zeznania rocznego, stanowiącego urzędowy formularz, wynika, iż składki na ubezpieczenie zdrowotne mogą być odliczone od podatku tylko do wysokości należnego podatku. W przypadku skarżącej należny podatek wyniósł zero a wykazana zaświadczeniem z urzędu skarbowego kwota odliczonej od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne zamykała się w wysokości pobranej zaliczki na podatek. Uzasadnienie zarówno decyzji I instancji, jak i decyzji organu drugiej instancji, nie zawiera nawiązującego do matematycznego wzoru, wyliczenia rzeczywistej kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegającej odliczeniu od dochodu skarżącej dla potrzeb ustalenia spełnienia przesłanek do nabycia prawa do zasiłku rodzinnego. Stąd nie można skontrolować trafności wyliczenia dochodu skarżącej. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § pkt 1 lit. "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie z urzędu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).