II GSK 90/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania W.I.H. i E. w W. zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt GSK 865/04 w sprawie ze skargi kasacyjnej W.I.H. i E. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt 6 II SA 1980/02 w przedmiocie patentu na wynalazek postanawia: odrzucić skargę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez W.I.H. i E. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2004 r. sygn. akt 6 II SA 1980/02. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone stronom postępowania w dniu 7 lutego 2005 r., a w dniu 9 maja b.r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyżej przywołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę żądania wskazano art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą procesową, art. 271 pkt 1 tej ustawy oraz jej art. 273 § 1 pkt 1. W uzasadnieniu podstaw podano, iż: 1) na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym odbytej w dniu 17 listopada 2004 r. Urząd Patentowy był reprezentowany przez osobę nie posiadającą umocowania procesowego w sprawie, której wystąpienie obszernie i szczegółowo zaprotokołowane "było bardzo ważne dla rozstrzygnięcia sprawy". Zdaniem autora skargi wznowieniowej jest to okoliczność, która winna skutkować stwierdzeniem nieważności postępowania kasacyjnego (art. 183 § 2 pkt 2 w zw. z art. 273 § 2 ustawy procesowej "albo w zw. z art. 271 pkt 2"), 2) przedmiot zaskarżenia, który w obu instancjach traktowany był jako decyzja ostateczna (z dnia 7 maja 2002 r.) nie jest w ogóle decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, lecz dokumentem wewnętrznym, sprawozdaniem z posiedzenia Izby Odwoławczej lub brudnopisem do wydania właściwej decyzji przez Urząd Patentowy bądź też dokumentem podrobionym, 3) jako nowy środek dowodowy powołano pkt 34 regulaminu organizacyjnego komórek orzeczniczych w Urzędzie Patentowym, w myśl którego Przewodniczący Izby Odwoławczej upoważniony jest także do umorzenia postępowania z powodu niespełnienia przez wnioskodawcę warunków formalnych do rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę "nie miał wiedzy na temat istnienia tego dokumentu", a jest to przesłanka skutkująca nieważnością postępowania sądowego określona w art. 183 § 2 pkt 4 ustawy procesowej w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 i 7 tej ustawy stanowiąca równocześnie podstawę wznowienia określoną w art. 271 pkt 1 "albo 273 § 2 ustawy procesowej", 4) strona skarżąca została wprowadzona w błąd w postępowaniu międzyinstancyjnym, skutkiem czego odstąpiła na rozprawie od jednego z zarzutów skargi kasacyjnej, a to skutkowało pozbawieniem skarżącego możliwości działania. W konkluzji skargi o wznowienie postępowania domagano się uchylenia wyroków sądów obydwu instancji, zobowiązania organu do wydania decyzji oraz zasądzenia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Uregulowania prawne dotyczące wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu zawiera dział VII ustawy procesowej. Przepisy art.271-273 zawarte w tym dziale stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia. Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 ustawy procesowej. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 ustawy procesowej, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wstępna kontrola, o której stanowi art. 280 § 1 ustawy procesowej nie ogranicza się tylko do sprawdzenia czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 ustawy procesowej, ale przede wszystkim do tego czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca przywołała przepisy art. 271 pkt 1 i 2, art. 273 § 1 pkt 1, art. 273 § 2 ustawy procesowej, jako podstawy żądania wznowienia postępowania. Przepis art. 271 ustawy procesowej stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonanie czynności procesowej. Odnosząc powołanie tej podstawy wznowienia do jej uzasadnienia przypomnieć należy, że strona skarżąca już w skardze kasacyjnej podnosiła zarzut nieważności postępowania przed Sądem I instancji, wykazując bezskutecznie, że w sprawie orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku objętym skargą o wznowienie odniósł się do tego zarzutu, a jego obecne powielenie stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu, a nie ustawową przesłankę wznowienia postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, iż skarżący instytut tę podstawę wznowienia łączy ze składem Sądu I instancji, a nie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast zarzut braku należytej reprezentacji odnosi się do reprezentacji Urzędu Patentowego, a nie strony skarżącej. Przepis art. 271 pkt 2 ustawy procesowej służy ochronie praw strony, która nie była należycie reprezentowana, a nie strony przeciwnej. Żądać wznowienia postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 ustawy procesowej może tylko ta strona, która nie była należycie reprezentowana, a nie inna strona tego samego postępowania. To zatem Urząd Patentowy wówczas gdyby uznał, że był nienależycie reprezentowany mógłby domagać się wznowienia postępowania, a nie strona skarżąca. Jako uzasadnienie podstaw wznowienia z art. 273 § 1pkt 1 "albo art. 273 § 2" ustawy procesowej skarżący podaje to, że zaskarżona decyzja była bądź jedynie dokumentem wewnętrznym (brudnopisem), bądź też "podrobionym". W myśl art. 273 § 2 można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Istotą tego przepisu jest więc wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nie ujawnionych, bo nie znanych stronom. Przepis art. 273 § 2 ustawy procesowej nie odnosi się zatem do okoliczności i dowodów jawnych z materiałów poprzedniego postępowania (administracyjnego i sądowoadministracyjnego toczącego się przed sądami administracyjnymi w obydwu instancji), a tylko niedostrzeżonych uprzednio przez stronę. W przeciwnym bowiem wypadku skarga o wznowienie postępowania służyłaby korygowaniu błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu poprzedniej sprawy. Z tych samych przyczyn za nową okoliczność faktyczną czy nowy środek dowodowy nie może być uznany regulamin organizacyjny komórek orzeczniczych w Urzędzie Patentowym RP, stanowiący załącznik do zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 12 października 2001 r., opublikowany w Dzienniku Urzędowym Urzędu Patentowego RP Nr 1 z 31 października 2001 r. W skardze o wznowienie postępowania powołano jako podstawę żądania także art. 273 § 1 pkt 1 ustawy procesowej, motywując to sugestią podrobienia dokumentu (decyzji z dnia 7 maja 2002 r.). Wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie podrobienia lub przerobienia dokumentu, na którym zostało oparte orzeczenie można żądać jedynie wówczas, gdy zostało to ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowania nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 ustawy procesowej). Nie stanowi więc podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 273 § 1 ustawy procesowej, subiektywne przekonanie strony o podrobieniu czy przerobieniu dokumentu. Z naprowadzonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie została oparta na ustawowych podstawach wznowienia i odrzucił ją na podstawie art. 280 § 1 ustawy procesowej.