II OSK 415/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-01-18
Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Zygmunt Niewiadomski, Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki części budynku bez precyzyjnego określenia, o którą część chodzi, a także czy wydanie takiego nakazu wymaga sporządzenia projektu rozbiórki?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że chociaż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął konieczność sporządzenia projektu rozbiórki, to prawidłowo ocenił, iż decyzja organu nadzoru budowlanego była zbyt ogólnikowa. Nakaz rozbiórki musi precyzyjnie wskazywać, która część obiektu podlega rozbiórce, a nie można jej domniemywać ani opierać na niejasnych opisach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę A. S., stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności nieprecyzyjne określenie części budynku podlegającej rozbiórce oraz błędne przyjęcie braku konieczności sporządzenia projektu rozbiórki. Kujawsko-Pomorski Inspektor Nadzoru Budowlanego złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn.akt II OSK 415 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski (spr), Małgorzata Stahl, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 1666/01 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 1666/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę A. S. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd podał, że decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A., działając na podstawie art. 48 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał A. S. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w C. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez organ wyższego stopnia, co spowodowało, że A. S. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględniając skargę stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podniósł, że w rozstrzygnięciu utrzymanej w mocy decyzji organ ograniczył się do ogólnikowego określenia nakazu rozbiórki "części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego w C. przy ul. [...]" bez wskazania o jaką część tego budynku chodzi. Stanowi to naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza, że z akt wynika, że w toku samowolnie wykonywanych robót budowlanych (co jest bezsporne) A. S. połączył betonową płytą stropową istniejący budynek z dobudowaną do niego kotłownią. Na tą okoliczność skarżący powołał się w skardze.
Sąd przyjął nadto, że w niniejszej sprawie wydanie nakazu rozbiórki należy poprzedzić sporządzeniem projektu tej rozbiórki, który podlegałby zatwierdzeniu w decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego, na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 6 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Wniósł także o uwzględnienie kosztów postępowania kasacyjnego.
Zarzucił, że Sąd I instancji naruszył prawo materialne przez błędną jego wykładnię – w szczególności art. 48 Prawa budowlanego, jak również art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędne przyjęcie, że decyzje organów były nieprecyzyjne.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że w zaskarżonej decyzji wyraźnie nakazano rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w C. przy ul. [...] wybudowanej przez A. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponadto w uzasadnieniu decyzji jest opisana część obiektu podlegająca nakazowi rozbiórki. Także decyzja odwoławcza, utrzymująca w mocy decyzję wydaną w I instancji wskazuje jakiej części rozbiórka dotyczy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione w przepisach § 2 przywołanej regulacji.
Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając.
Stosownie do regulacji art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także utrwalonego w tej mierze orzecznictwa, skargę kasacyjną – środek odwoławczy o szczególnym charakterze – oprzeć można na zarzutach naruszenia prawa przez sąd, a nie przez organy administracji orzekające w sprawie (zob. np. wyrok NSA z 19 maja 2004 r. FSK 80/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 12). Jeżeli zatem w niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuca sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego a konkretnie jego art. 107, to mając na uwadze, iż sąd ten nie stosował przepisów Kpa, nie mógł odnieść zamierzonego skutku ten zarzut skargi kasacyjnej.
Co do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu wówczas obowiązującym (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), bowiem jak to zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że właściwy organ był zobowiązany do bezwarunkowego orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez uprawniony organ. Legalizacja takiego obiektu (jego części) była wówczas możliwa tylko wtedy gdy od dnia zakończenia budowy upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49 Prawa budowlanego). Jeżeli zatem przedmiotowy obiekt budowlany został rozbudowany samowolnie, a przesłanka określona w art. 49 Prawa Budowlanego w ówczesnym brzmieniu nie miała miejsca (upływ 5-ciu lat), to brak było podstaw do łączenia nakazu rozbiórki dobudowanej części budynku z obowiązkiem wcześniejszego sporządzenia projektu rozbiórki na podstawie art. 33 ust. 4 pkt. 6 Prawa Budowlanego. Obowiązek ten dotyczy sytuacji gdy z wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę występuje inwestor, a nie sytuacji nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Mimo błędnego w ww. zakresie poglądu sądu pierwszej instancji zaskarżony wyrok odpowiada prawu, bowiem orzekające w sprawie organy administracji publicznej rzeczywiście ograniczyły się do ogólnego nakazu rozbiórki części przedmiotowego budynku mieszkalnego bez dokładnego wskazania o jaką część tego budynku chodzi. Co prawda Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy w skardze kasacyjnej podnosi, iż z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika jaka część budynku podlega nakazowi rozbiórki, ale zgodzić się trzeba z poglądem sądu, iż kwestia, co jest a co nie jest objęte nakazem rozbiórki nie może być domniemywana, tak jak domniemywany nie może być fakt technicznej możliwości wykonania nakazu rozbiórki bez ryzyka naruszenia konstrukcji istniejącego budynku. Jeżeli tak to należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 184 wielokrotnie przywoływanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło