SA/Sz 543/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi K. K./ na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektoratu nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] [...] na podstawie art. 3 pkt 17, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) i art. 145 § 3, art. 146 § 2, art. 149 § 3 oraz art. 152 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku K. K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] w B. przy ul. M., zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] w B. przy ul. M. oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] w B. przy ul. M.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że postępowanie, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania zostało wszczęte z urzędu i dotyczyło samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu przez M. Z. garażu bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] obręb [...] w B. przy ul. M.. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., K. K., który wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w piśmie tym przedstawił tylko interes faktyczny, wyrażający niezadowolenie z faktu lokalizacji garażu sąsiadującego z garażem, którego jest właścicielem. Organ I instancji stwierdził nadto, że rozpatrzenie wniosku K. K. skutkowałoby wydaniem po wznowieniu postępowania decyzji, która w swej istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej, co stanowiłoby naruszenie art. 146 § 2 Kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podniósł również, że garaż stanowiący własność M. Z. wbrew twierdzeniom K. K. nie spowodował pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, albowiem w dacie wybudowania spornego garażu, garaż stanowiący własność K. K. jeszcze nie istniał. Z tego powodu zdaniem organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm) oraz rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62). Posadowienie garażu będącego własnością M. Z. nie narusza natomiast art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ I instancji odmówił nadto wstrzymania wykonania decyzji, albowiem M. Z. decyzją z dnia [...] r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie garażu. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. K. K. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa uchylił zaskarżoną decyzje w całości i odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji zostałą wydana z naruszeniem art. 149 § 1 -3, 151 § 1pkt 1 w związku z art.. 146 § 1 Kpa, albowiem organ ten nie ograniczył się w swojej decyzji do odmowy wznowienia postępowania lecz dokonał badania zasadności przyczyn wznowienia, które może być przeprowadzone po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Organ II instancji odmówił wznowienia postępowania, albowiem uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot nie będący stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] r., gdyż posiadanie przez K. K. garażu na działce, na której zlokalizowany jest garaż będący przedmiotem decyzji z dnia [...] r. stanowi interes faktyczny, a nie prawny wnioskodawcy. K. K. w dniu [...] r. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi K. K. podniósł, że jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu dotyczącym samowolnie zrealizowanego garażu przez M. Z.. Skarżący zarzuca, że sporny garaż został wybudowany w [...] r. w odległości [...] m od garażu skarżącego i [...] m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] w B.. Garaż ten powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez uniemożliwienie skarżącemu korzystania z legalnie wybudowanego garażu, albowiem skarżący nie może do niego swobodnie wjechać oraz niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, gdyż został zrealizowany z naruszeniem rozporządzenia Ministra Administracji , Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62), w szczególności § 12 ust. 2 , § 14 ust. 3 oraz § 156 ust. 1 tego aktu prawnego. K. K. zarzuca nadto organowi odwoławczemu, że nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie posiadał interesu prawnego w sprawie nakazania M. Z. dokonania zmian w garażu niezbędnych do doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez wykonanie wentylacji garażu oraz dostosowanie wymiarów bramy do wymiarów zgodnych z tym rozporządzeniem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga K. K. jest zasadna, jednakże z innych powodów aniżeli te, które podniósł skarżący. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wywołane wnioskiem K. K. z dnia [...] r., który domagał się na podstawie art. 148 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i art. 151 § 2 tej ustawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującą wykonanie przez M. Z., właściciela garażu usytuowanego na działce [...] obręb [...] B., wykonanie określonych czynności mających doprowadzić garaż do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz uchylenia tej decyzji i wydania nowej nakazującej rozbiórkę garażu oraz wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r. Skarżący we wniosku wskazał, iż jest stroną postępowania, albowiem ma zgodnie z art. 28 kpa interes prawny w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji z dnia [...] r. jednocześnie odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 Kpa jak i na podstawie art. 146 § 2 Kpa odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. , albowiem w wyniku wznowienia zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Taki sposób rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną jest oczywiście wadliwy. Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie może przesądzać z jednej strony o odmowie wznowienia postępowania z tego powodu że wnioskodawca nie jest stroną postępowania administracyjnego, z drugiej zaś rozstrzygać o merytorycznej treści decyzji, która zapadłaby po wznowieniu postępowania w sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na etapie postępowania odwoławczego usunął w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 2 Kpa wady zawarte w rozstrzygnięciu organu I instancji, jednak rozstrzygnięcie tego organu po uchyleniu decyzji organu I instancji, w ocenie Sądu, nie odpowiada prawu. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o jego wszczęcie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 Kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 Kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. Gdyby organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj., że podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony - to winien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja taka winna zapaść po przeprowadzeniu postępowania stosownie do treści art. 149 § 2 kpa ( por. wyrok NSA z dnia [...] r., sygn. akt IV SA [...] – LEX [...]). Reasumując ocenić należy, iż zaskarżona decyzja jak i decyzja ja poprzedzająca nie są zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy.