III SA/Wa 389/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po wstępnym zbadaniu odwołania wniesionego przez J. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z motywów postanowienia wynika, że Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] odmówił J. M. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1994-2003. Decyzja ta została doręczona podatnikowi w dniu [...] września 2003r., o czym zaświadcza potwierdzenie odbioru. Pismem z dnia [...] września 2003r., wniesionym za pośrednictwem organu pierwszej instancji, J. M. złożył odwołanie od ww. decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako że termin, o którym mowa w art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu [...] września 2003r.. W skardze J. M. wyraził zdziwienie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do treści odwołania, a jedynie wypomniało mu błąd proceduralny. Zasugerował, że dwudniowa zwłoka w doręczeniu odwołania mogła nastąpić z winy poczty. Wniósł prośbę, aby Sąd ustosunkował się merytorycznie do jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...], doręczonej J. M. w dniu [...] września 2003r.. Za datę wniesienia odwołania Kolegium przyjęło dzień jego wpływu do organu I instancji, tj. [...] wrzesień 2003r.. Z akt sprawy nie wynika, czy odwołanie zostało wniesione bezpośrednio do tego organu, czy za pośrednictwem poczty. Natomiast w skardze J. M.wskazuje na wniesienie odwołania za pośrednictwem urzędu pocztowego. Zgodnie z art. 12 § 6 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wysłane w formie elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej albo gdy zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Z przepisu tego wynika, że w przypadku złożenia odwołania w inny sposób niż bezpośrednio w urzędzie organu, do którego jest ono wnoszone (lub w urzędzie organu, za pośrednictwem którego jest wnoszone), za datę wniesienia odwołania przyjmuje się datę jego wysłania w formie elektronicznej lub datę nadania w urzędzie pocztowym. Ponieważ w niniejszej sprawie brak jest adnotacji o złożeniu odwołania bezpośrednio w urzędzie organu I instancji, nie ma też koperty, w której odwołanie nadesłano za pośrednictwem poczty, należy stwierdzić, iż organ odwoławczy błędnie przyjął datę wpływu do urzędu jako datę złożenia odwołania. Nie miał on bowiem ku temu żadnych podstaw prawnych i faktycznych. Stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, może nastąpić tylko wówczas, gdy organ odwoławczy dysponuje dowodami na okoliczność daty otrzymania decyzji i daty złożenia odwołania. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno zbadać, kiedy odwołanie faktycznie zostało złożone; bez poczynienia tych ustaleń nie może stwierdzić uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z treści skargi wynika, że skarżący nie rozumie dlaczego organ odwoławczy z przyczyn proceduralnych nie rozpatrzył odwołania merytorycznie. Wyjaśnić więc trzeba, iż zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w przypadku wniesienia odwołania po terminie organ odwoławczy zobowiązany jest stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jest to jedyne rozstrzygnięcie jakie wówczas może wydać ten organ. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowiłoby rażące naruszenie przywołanego art. 228 § 1 pkt 2. Zważywszy, iż skarżący wnosił o merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez Sąd, wyjaśnienia wymaga również i ta kwestia. Oczekiwania te nie mogą być spełnione z dwóch względów. Po pierwsze, stosownie do postanowień art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Po drugie, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, aczkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania sprawy przez sąd wyznacza zatem treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zważywszy na treść przywołanego przepisu ocenie Sądu podlega wyłącznie to postanowienie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowiono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie orzeczono ze względu na treść art. 210 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W niniejszej sprawie taki wniosek nie został złożony.