II SA/Po 1886/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-22

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Rafał Batorowicz, Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest właściwy do wydania decyzji o nakazie usunięcia obiektów tymczasowych, czy też kompetencje w tym zakresie przysługują organowi nadzoru budowlanego?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest właściwy do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów posadowionych w warunkach samowoli budowlanej. Kompetencje w tym zakresie przysługują powiatowemu organowi nadzoru budowlanego. Umorzenie postępowania w całości przez organ odwoławczy, mimo że nie odniósł się do tej części rozstrzygnięcia organu I instancji, okazało się trafne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D.B. o przedłużenie zezwolenia na użytkowanie tymczasowych kiosków handlowych. Po serii decyzji organów administracji, w tym odmowie i uchyleniu, ostatecznie Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przedłużenie okresu użytkowania, wskazując na brak podstaw prawnych w Prawie budowlanym. Prezydent Miasta P. nakazał również usunięcie obiektów, powołując się na przepisy Prawa budowlanego oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie prawa formalnego i brak podstawy prawnej do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; oddala skargę /-/R. Batorowicz /-/J. Szaniecka /-/B. Drzazga Decyzją z dnia [...] grudnia 1994r. nr [...] Prezydent Miasta P. nakazał D.B. usunięcie w terminie natychmiastowym dwóch straganów znajdujących się na posesji przy placu Ś., jako ustawionych bez stosownych uzgodnień i decyzji pozwalających na ich ustawienie. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 46 i 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229). Wskutek odwołania D.B. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 132 § 1 kpa wydał decyzję z dnia [...] stycznia 1995r. nr [...], którą zmienił zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 1994r. i zezwolił na użytkowanie wymienionych w zaskarżonej decyzji dwóch kiosków na okres tymczasowy, to jest do czasu porządkowania targowiska położonego w klinie ulic P. – pl. Ś. – S. zgodnie i w oparciu o plany zagospodarowania przestrzennego, nie dłużej jednak jak na okres 3 lat. Jako podstawę prawną wyżej wymienionej decyzji z [...] stycznia 1995r. wskazano art. 103 § 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z 1974r.) i art. 39 ustawy z dnia 24 października 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. nr [...], powołując się na art. 32 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku D.B. w sprawie przedłużenia zezwolenia na używanie kiosku, Prezydent Miasta P. zezwolił na dalsze tymczasowe użytkowanie "kiosków handlowych" do czasu realizacji stałej zabudowy, jednak nie dłużej niż na 2 lata. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż teren na którym ustawiono kioski jest tymczasowo zagospodarowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 1995r., a obecnie trwają prace projektowe zmierzające do stałej zabudowy terenu. Po złożeniu przez D.B. kolejnego wniosku o przedłużenie lokalizacji kiosków handlowych Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] listopada 2000r nr [...] odmówił wyrażenia zgody na lokalizację kiosków handlowych usytuowanych na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1998r. Nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że toczy się postępowanie egzekucyjne dotyczące lokalizacji kiosków. Powyższą decyzję Wojewoda [...], rozpoznając odwołanie D.B., decyzją z dnia [...] marca 2001r. nr [...] na podstawie art. 7 i 8 kpa uchylił i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 155 kpa Prezydent Miasta P. zmienił decyzję z [...] grudnia 1998r. w ten sposób, że ustalił czas użytkowania tymczasowych obiektów (1 kiosk i 7 straganów typu "szczęka") do dnia [...] lipca 2002r. W uzasadnieniu decyzji powołano się na "słuszny interes strony" i normy prawne zawarte w art. 7 i 8 kpa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. Wojewoda [...], po rozpoznaniu dowołania od decyzji z dnia [...] lipca 2001r. uczestnika postępowania Spółki "A" w P., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W piśmie z dnia [...] maja 2002r. D.B. ponownie wniósł o zgodę na przedłużenie lokalizacji "tymczasowych pawilonów do czasu rozpoczęcia budowy budynku biurowo-handlowego". Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] odmówił zgody na przedłużenie okresu użytkowania obiektów tymczasowych (jednego kiosku i siedmiu straganów typu "szczęka") i nakazał D.B. usunięcie tych obiektów z dniem [...] lipca 2002r., to jest terminem określonym w decyzji z dnia [...] lipca 2001r. Organ I instancji w uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 1994r. zakazuje lokalizowania w śródmieściu miasta takich obiektów jak tymczasowe pawilony. Powołano się także na art. 5 ust. 1 pkt. 1d i pkt. 5 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. 2000r. Nr 106, poz. 1186 ze zm.). Organ I instancji wskazał też, że obiekty użytkowane na gruncie D.B. oszpecają zespół urbanistyczno-architektoniczny Starego Miasta wpisanego do rejestru zabytków. W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji D.B. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] Wojewoda [...] powołując się na art. 138 § 2 kpa i art. 105 § 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o przedłużenie okresu użytkowania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane nie przewidują odrębnej instytucji przedłużenia terminu pozwolenia na posadowienie obiektu, a to uniemożliwia uruchomienie procedury postępowania administracyjnego w takiej sprawie. Brak podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego co do istoty czyni, zdaniem organu odwoławczego, bezprzedmiotowym wszczęcie w związku z takim wnioskiem postępowania administracyjnego i uzasadnienie jego naruszenia. W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, D.B. zarzucił wydanie jej bez podstawy prawnej i błędne zastosowanie prawa formalnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego zastosowanie przepisu art. 105 § 1 kpa jest możliwe jedynie gdy wnioskodawca wycofa wniosek lub umrze. Skarżący podnosi także, że poprzedzające decyzje organu odwoławczego i organu I instancji były dla skarżącego korzystne i organy nie kwestionowały możliwości przedłużenia terminu lokalizacji obiektów na działce skarżącego do czasu rozpoczęcia stałej zabudowy, która nie została rozpoczęta z powodu błędów organów administracyjnych prowadzących postępowanie o pozwolenie na budowę. Skarżący wskazał też, że zaskarżona decyzja spowoduje pogorszenie sytuacji ekonomicznej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W piśmie z dnia [...] maja 2002r. skarżący D.B. wniósł o wyrażenie zgody "na przedłużenie lokalizacji tymczasowych pawilonów do czasu rozpoczęcia budowy budynku biurowo-handlowego" na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Trafnie wskazał w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...], że przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nie przewidują w ogóle odrębnej instytucji przedłużenia terminu lokalizacji tymczasowych obiektów. Jedyne w art. 36 Prawa budowlanego mowa jest o konieczności określenia w decyzji o pozwoleniu na budowę czasu użytkowania tymczasowych obiektów posadowionych na terenie budowy. Jednakże przepis ten nie może mieć w żadnym razie zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem skarżący nigdy nie dysponował ostateczną decyzją o pozwolenie na budowę, która byłaby podstawą posadowienia pawilonów, a ponadto powołany wyżej przepis nie może stanowić podstawy do "przedłużenia okresu lokalizacji". Brak podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2002r. uniemożliwiało uruchomienie procedury administracyjnej w takiej sprawie, a więc postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego okazało się bezprzedmiotowe i winno być umorzone na podstawie art. 105 kpa. Zaskarżona decyzja w tej części okazała się zatem zgodna z prawem. W decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. Prezydent Miasta P. nakazał też skarżącemu usunięcie znajdujących się na jego nieruchomości obiektów do dnia [...] lipca 2002r. Jako podstawę prawną organ I instancji wskazał art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 5 Prawa budowlanego. Powołane przez organ I instancji wyżej wymienione przepisy nie mogą jednak stanowić samodzielnej podstawy prawnej dla wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektów posadowionych na nieruchomości skarżącego. Należy wskazać, że ewentualne decyzje o rozbiórce obiektów posadowionych w warunkach samowoli budowlanej, przewidziane w art. 48 czy też art. 51 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązujących w chwili wydania decyzji organów obydwu instancji, należą zgodnie z podziałem kompetencji wyrażonej między innymi w art. 83 Prawa budowlanego, do organu nadzoru budowlanego, jakim jest powiatowy organ nadzoru budowlanego. Wydanie więc takiej decyzji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, a w takim charakterze działał w niniejszej sprawie Prezydent Miasta P. ( art. 82 i 82a Prawa budowlanego), było błędne, niezgodne z zakresem kompetencji, a zatem organ odwoławczy winien był w tym zakresie postępowanie umorzyć. Wprawdzie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do tej części rozstrzygnięcia organu I instancji się nie ustosunkował, ale ostatecznie umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 105 kpa okazało się trafne. Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę oddalił. /-/R. Batorowicz /-/J. Szaniecka /-/B. Drzazga JW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło