II OSK 498/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr.), Sędziowie NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, Andrzej Gliniecki, Protokolant Anna Wieczorek, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 listopada 2004r., sygn. akt II SA/Lu 1387/02 w sprawie ze skargi Spółki Akcyjnej P. w W. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie 2. zasądza od Spółki Akcyjnej P. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej kwotę 1000 (tysiąc) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia [...] września 2002 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. w przedmiocie opłaty za usunięcie 500 drzew z terenu kolejowego w związku z realizacją inwestycji Myjnie wagonów towarowych w M. zlokalizowanej w D. gmina P. Z uzasadnienia wyroku wynika, że w dniu 11 października 1996 r. na wniosek Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie Wójt Gminy P. wydał decyzję o zezwoleniu na wycięcie 498 szt. drzew z terenu przeznaczonego pod budowę myjni wagonów towarowych w miejscowości D. oraz zwolnił wnioskodawcę z opłat za wycięcie drzew. Drzewa wycięte zostały w 1997 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, działając z urzędu, stwierdziło nieważność wskazanej decyzji w części dotyczącej zwolnienia z opłat, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] XII 2001 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] XI 2001 r. W tej samej dacie, w dniu [...].XII 2001 r. Wójt Gminy P. działając na podstawie art. 47e ust. 2, 47f ust. 1-3 ustawy o ochronie przyrody (Dz. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) orzekł o ustaleniu i pobraniu od P. SA w likwidacji opłaty za usunięcie 498 drzew w kwocie 1.442.577,60 zł. Wskutek uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania – organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. naliczył należną od P. SA w likwidacji opłatę za wycięcie 500 drzew – w kwocie 1.042.997,37 zł. Tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia [...] września 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. wskazując w motywach jako przyczynę uchylenia okoliczność, że WSA wyrokiem z dnia 23 XI 2004 r. wydanym w sprawie II SA Lu 1444/03 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] października 1996 r. w części dotyczącej zwolnienia P. z opłat za usunięcie drzew. Zdaniem WSA skutkiem prawnym tego wyroku jest to, że moc obowiązującą uzyskała ponownie w całości decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] października 1996 r. orzekająca o zwolnieniu z opłat za usunięcie drzew z tych względów. Z tych względów zaskarżone decyzje o nałożeniu opłat będące przedmiotem oceny przez WSA w sprawie niniejszej "które także rozstrzygały w tym samym zakresie przedmiotowym podlegają uchyleniu, bowiem decyzje te byłyby dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa". Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej reprezentowane przez radcę prawnego. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przez Sąd I instancji - art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oparcie wyroku o nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Lu 1444/03, - art. 145 § 1 pkt 1 lit.c pow. ustawy przez przyjęcie, że w postępowaniu przed Kolegium doszło do naruszenia przepisów postępowania bez wskazania jednak, jakie przepisy zostały naruszone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, - art. 125 § 1 pkt 1 pow. ustawy przez nie zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej sygn. akt SA/Lu 1444/03. Wskazując na powyższe skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są uzasadnione. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) przez niezawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia przed sądem administracyjnym postępowania w sprawie dotyczącej nieważności decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] października 1996 r. w części dotyczącej zwolnienia Centralnej Dyrekcji Kolei Państwowych w Warszawie z opłat za wycięcie drzew. Przepis art. 125 pp 1 pkt 1 pow. ustawy stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Z treści tego przepisu wynika więc, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego pozostawiona została ocenie i uznaniu sądu administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być więc skuteczny tylko wówczas, gdyby wykazane zostało, że ocena sądu w przedmiocie braku podstaw do zawieszenia postępowania jest oczywiście sprzeczna z zaistniałą w sprawie sytuacją. Taka okoliczność w sprawie niniejszej nie zachodzi. Sąd administracyjny I instancji kontroluje zaskarżoną do tego sądu ostateczną decyzję administracyjną pod kątem legalności, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania decyzji, a nie w dacie orzekania przez ten sąd o legalności tej decyzji. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej nieważności decyzji orzekającej o zwolnieniu skarżącego z ponoszenia opłat za wycięcie drzew uzasadniało zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia tych opłat, skoro niesporne jest, że w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłat w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna stwierdzająca nieważność decyzji o zwolnieniu skarżącego od opłat. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonym wyroku nie wskazano, aby taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżona do tego sądu decyzja została wydana w czasie, kiedy nie pozostawała w obrocie prawnym decyzja zwalniająca skarżącą od obowiązku poniesienia opłat – a zatem istniała podstawa prawna (art. 86-86e ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm. i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1993 r. w sprawie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian – Dz. U. Nr 133, poz. 638 ze zmianami, jako przepisy dotychczasowe, mające zastosowanie do sprawy wszczętej przed dniem 1 października 2001 r. – art. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. z 2001 r. Nr 100, poz. 1085 ze zmianami) do ustalenia i pobierania opłat . Sąd I instancji nie wskazał, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Błędnie przy tym stwierdzono, że skutkiem prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie II SA Lu 1444/03 jest to, że uzyskała ponownie moc decyzja Wójta Gmin P. z dnia [...] października 1996 r., skoro wyrok ten wydany został w tej samej dacie, w jakiej wydano wyrok w sprawie niniejszej, nie był więc to wyrok prawomocny i nie mógł wywołać skutków, o jakich mowa w zaskarżonym w sprawie niniejszej wyroku. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 2003 pkt 2 pow. ustawy.