IV SA/Wa 295/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-01

Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Jakub Linkowski, Wanda Zielińska - Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy, powinien uwzględnić utratę mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, która nastąpiła przed wydaniem postanowienia organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, powinien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Utrata mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego przed datą wydania postanowienia organu odwoławczego stanowi zmianę stanu prawnego, którą organ ten jest obowiązany uwzględnić. Brak uwzględnienia tej zmiany skutkuje naruszeniem art. 138 kpa, ponieważ organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, które opierało się na nieobowiązującym planie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wpływu pola elektromagnetycznego oraz błędnego zastosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na wejście w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego przed wydaniem postanowienia organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie uwzględnił utraty mocy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.) Protokolant Andrzej Malinowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. D. i K. B. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004r., po rozpoznaniu zażalenia J. D. i K. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] listopada 2003r. w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] w W., na działce gruntu nr [...]. W uzasadnieniu podano, iż przedmiotowa inwestycja należy do typowych stacji bazowych lokalizowanych na wolnostojących wieżach. Analiza przedłożonych dokumentów wskazuje, iż nieuzasadnione są obawy stron odnośnie negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi przebywających ewentualnie na terenie sąsiadującym z inwestycją. Organ ustosunkowując się do zarzutu nieuwzględnienia zmiany miejscowego planu zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 z 1999r. poz. 139 ze zm.). Ponieważ w czasie rozpoznawania sprawy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] października 1992r., to zobowiązany był do przestrzegania ustaleń tego planu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2004r. wniósł pełnomocnik J. D. i K. B., podnosząc zarzut naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalności poziomów pól elektroenergetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz.1883) oraz przepisów art. 85 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 169 ze zm.). Pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu we [...] z zaleceniem uwzględnienia przy jej rozpoznawaniu obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wsi W. oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Główny Inspektor Środowiska dokonując uzgodnienia przedmiotowej inwestycji nie rozważył, jaki wpływ będzie miało pole elektromagnetyczne wytwarzane przez anteny nadawcze tejże stacji telefonii komórkowej na działki skarżących z uwagi na górzysty charakter terenu, na którym są położone. Ponadto podniesiono, iż błędne jest stanowisko organu odwoławczego, co do stosowania w tym postępowaniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w oparciu o przepis art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) z tego powodu, iż przed datą wydania zaskarżonego postanowienia opublikowany został w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] z dnia [...] stycznia 2004r. nowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wsi [...] uchwalony przez Radę Gminy w [...] uchwałą nr [...] w dniu [...] października 2003r.. Z niniejszego planu wynika nowe przeznaczenie działek sąsiadujących z działką nr [...], na której planowana jest inwestycja. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane w postanowieniu, dodając przy tym, iż decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004r. Wójt Gminy [...] umorzył postępowanie w sprawie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] w W. na działce nr [...] ze względu na utratę mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dniem [...].12.2003r. i uchwalenie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na wstępie należy przede wszystkim podnieść, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 kpa polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz dokonaniu oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, bądź w zażaleniu. Przepis art. 138 kpa zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy jest uprawniony jedynie do wydania rozstrzygnięcia o sentencji takiej jak wymieniona we wskazanym przepisie, czyli albo utrzymuje w mocy zaskarżony akt (art. 138 § 1 pkt 1) albo uchyla je i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając umarza postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2), albo umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3). Stosownie do treści art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżony akt w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy rozpoznając sprawię powinien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego uległy zmianie w czasie między wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji a rozpoznaniem odwołania ( zażalenia), organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - wydając rozstrzygnięcie obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny i ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999r., IV SA 2079/97, lex nr 48737); wyrok NSA z dnia 19 lipca 2001, V SA 3872/00, lex nr 78936 ). W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada zaskarżony akt pod względem zgodności ze stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). W świetle tego nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy błędnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z unormowaniem wynikającym z art. 85 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych decyzja ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje przepisy dotychczasowe. Niemniej jednak należy zauważyć, iż organowi odwoławczemu uszło uwadze, że zgodnie z art. 67 ust.1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ogólny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] czerwca 1992r. wyekspirował z dniem 1 stycznia 2004 roku. Utrata mocy obowiązującej planu zagospodarowania przestrzennego, który jako przepis prawa miejscowego wiąże organy administracyjne przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, jak też przy uzgadnianiu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w projekcie tej decyzji, powoduje zmianę stanu prawnego, którą organ drugiej instancji obowiązany jest uwzględnić w prowadzonym postępowaniu. Oznacza to, że skoro w dacie wydania zaskarżonego postanowienia nie obowiązywał już wyżej podany ogólny plan zagospodarowania przestrzennego gminy Kłodzko, w oparciu o który organ pierwszej instancji dokonał uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy i wydania postanowienia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.144 kpa. Ponieważ na skutek utraty mocy obowiązującej przepisów prawa miejscowego odpadła podstawa prawna do uzgodnienia przedmiotowej inwestycji , organ odwoławczy powinien stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylić postanowienie pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w tej sprawie przed tym organem. W takim przypadku postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zgodnie z wolą ustawodawcy wyrażoną w cyt. powyżej art. 85 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, będzie toczyło się na nowo na zasadach określonych w art. 44 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli utrata mocy obowiązującej dotychczasowego planu zagospodarowania przestrzennego związana jest z wejściem w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego lub nowego planu, to postępowanie o ustalenie warunków i zagospodarowania terenu będzie także toczyło się na nowo na ogólnych zasadach wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994r.o zagospodarowaniu przestrzennym, z tym że w oparciu o ustalenia nowoobowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak tego wymaga wspomniany przepis art. 85 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle powyższego należy uznać, iż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 138 kpa i dlatego należało wyeliminować go z obrotu prawnego. Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło