I SA/Wr 4090/02

Dnia 1 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Fundacji A w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 października 2001 r. wraz z odsetkami za zwłokę. oddala skargę. Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 Uzasadnienie Strona skarżąca przywołując przepis art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji strony przeciwnej utrzymującej w mcc decyzję Prezydenta Miasta J.G. z dnia [...] (nr [...]) określającej stronie wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 października 2001 roku w kwocie [...]wraz z odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie [...]. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo przyjmując błędnie, że: 1. skarżący jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, 2. skarżącemu nie przysługuje zwolnienie od podatku od nieruchomości oparciu o art. 81 w związku z art. 90 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, 3. cała nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej pomimo, że tylko cześć pomieszczeń zostało wynajętych na jej prowadzenie; 4. wniesienie przez skarżącego skargi do NSA na decyzję Kuratorium w sprawie wykreślenia Placówki nie stanowi okoliczności, która należy wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy oraz, że Kuratorium Oświaty nie zdawało sobie sprawy z tego, która z dwóch istniejących o tej samem nazwie placówkę wizytuje, 5. ogromne nakłady poczynione na nieruchomości szkolne nie mają znaczenia dla jej opodatkowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie posiada na swoim koncie żadnych środków pieniężnych i działalność statutowa została drastycznie ograniczona w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] (nr [...]). Oceniając zasadność zarzutów strony skarżącej należy podnieść, że były one rozważane we postępowaniu odwoławczym, ponieważ większość z nich skarżący podnosił w swoim odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Z tych powodów strona przeciwna uzasadniając swoje rozstrzygnięcie odniosła się do tych zarzutów zaskarżonej decyzji, która w całości podtrzymuje. Podkreślić należy, że zarzuty 2 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 podniesione przez skarżącego jak i ich uzasadnienie jednoznacznie wskazuje, że zarzut rażącego naruszenia prawa jest bezpodstawny. Zgodnie z orzecznictwem i stanowiskiem doktryny o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy "decyzja pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa charakter tego naruszenia powoduje , że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" ( wyrok NSA z dnia 17 września 1997 roku, III SA 1425/96, Temida(CD)Gdańsk 2000). Skarżący nie wykazał w skardze, że strona przeciwna dopuściła się takich uchybień, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawnego. Należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącego strona przeciwna prawidłowo oceniła zebrany materiał dowodowy w sprawie, z którego bezspornie wynika, że Fundacja prowadzi działalność gospodarczą. Ocena powyższa wynika nie tylko z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym ale także bezpośrednio ze statutu Fundacji, w którym w § 6 jest zapis, że "Fundacja prowadzi działalność gospodarczą". Zatem w statucie skarżący zadecydował o tym, że prowadzi działalność gospodarczą a nie dokonała tych ustaleń strona przeciwna. Ponadto należy stwierdzić, że w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym zgromadzone zostały dowody, z których wynika, że strona skarżąca domagała się zwolnienia z podatku od nieruchomości w oparciu o przepis art. 81 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95 , póz. 425 z późn. zm.) uzasadniając, że prowadzi w opodatkowanej nieruchomości placówkę kształcenia ustawicznego o nazwie "B " z siedzibą w J. G. Skoro strona przeciwna w oparciu o art.81 ustawy o systemie oświaty oceniła, że zwolnienie skarżącemu nie przysługuje, to zarzut skarżącego o braku podstawy prawnej odmowy zwolnienia należy uznać za chybiony. Ponadto strona przeciwna orzekając jako instancja odwoławcza nie mogła dokonać innej oceny niż Sąd Okręgowy w J. G., Urząd Skarbowy w J. G., Kuratorium Oświaty , które zgodnie stwierdzają że nie była to placówka oświatowa. Zatem strona nie może korzystać ze zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przy czym podkreślić należy, że złożenie skargi na decyzję do Naczelnego Sądu 3 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 Administracyjnego nie stanowi o tym , że "B była placówką oświatową. Twierdzenia skarżącego w skardze, że istniały dwie o tej samej nazwie placówki a Kuratorium Oświaty nie zdawało sobie sprawy, którą z nich wizytuje nie były podnoszone przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym. Strona przeciwna nie może się do tego zarzutu odnieść, ponieważ skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Stąd strona przeciwna uznaje je jako gołosłowne. Za nietrafny należy uznać zarzut skarżącego, gdy twierdzi, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia, ponieważ strona przeciwna w postępowaniu dowodowym nie ustaliła ilości wynajętych pomieszczeń przez Fundację. Jednocześnie skarżący sam podnosi, że przekazał nieodpłatnie w użytkowanie całość nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania tj. zarówno budynki jak i grunty Placówce Oświatowej "B" z siedzibą w J. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod 4 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest zasadność obciążenia skarżącą Fundację podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków i gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zamiast, jak tego żąda podatnik, zwolnienia z podatku. Kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości w aspekcie podmiotowym reguluje przepis art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 2) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty 5 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Z kolei w przepisie art. 3 ust. 1 powoływanej ustawy uregulowano kwestię opodatkowania podatkiem nieruchomości z punktu widzenia przedmiotowego. Przepis ten stanowi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) budynki lub ich części, 2) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, 3) grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, 4) grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza, 5) grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, 2) dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego, 3) dla gruntów - powierzchnia tych gruntów. W przepisie art. 5 ust. 3 zawarto określenie gruntów związanych z działalnością, uznając za nie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności: 6 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi, 2) grunty pod budowlami i urządzeniami, 3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne, 4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne: a) na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, b) do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego. Organy podatkowe rozstrzygając o kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości winny więc przede wszystkim ustalić kto jest podmiotem tego podatku i jaki jest przedmiot owego podatku a następnie, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, przyporządkować odpowiednią stawkę podatku. W orzecznictwie sądowym przyjętą szeroko interpretację nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą posługując się kryterium podmiotowym i przyjmując, że wszelkie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Przy takim ujęciu obojętne jest, czy dana nieruchomość jest wykorzystywana dla działalności gospodarczej, czy też nie albowiem wystarczy, że znalazła się w posiadaniu przedsiębiorcy. Na takim stanowisku stanęło również orzecznictwo sądowe. W uchwale NSA z 2 kwietnia 2001 r. wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (sygn. akt FPK 3/00, ONSA 2001/4/150). W innym orzeczeniu podkreślono, że przez budynki i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 3 i 5 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) rozumieć należy takie nieruchomości, które przeznaczone są bezpośrednio na wspomniany cel lub spełniające funkcje usługowe (np. plac manewrowy) albo dodatkowe wobec tej działalności (por. wyr. NSA z 9 listopada 1998 r., I SA/Gd 95/97). Z kolei w wyroku NSA z 22 sierpnia 1997 r. wskazano, że sam fakt, że posiadany przez bank budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo użytkowany - nie 7 Sygnatura akt I SA/Wr 4090/02 ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości określony przepisami ustawy z dn. 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 1997 r. III SA 1552/96, Glosa 1998/10/31; por. również uchwałę NSA z 28 grudnia 1995 r. IV SA 21/95, ONSA 1996/1/9), Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd podziela stanowisko, że Fundacja, która zastrzegła sobie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez odpowiednie zapisy w rejestrach (w tym w rejestrze przedsiębiorców) musi być uznana za podmiot gospodarczy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, także w zakresie prawnopodatkowym. Oznacza to, że wszelkie nieruchomości (tak zabudowane jak i niezabudowane), które znalazły się w posiadaniu strony skarżącej winny być opodatkowanie według podwyższonych stawek, właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Fundacja nie może przy tym korzystać ze zwolnienia od wskazanego wyżej podatku zarówno na podstawie przepisu art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak i na podstawie przepisu szczególnego, jakim jest art. 81 ustawy o systemie oświaty. Dlatego też zasadne jest obciążenie Fundacji podatkiem według stawek przewidzianych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych, jako że nie były one niezgodne z prawem. Nawiasem należy tylko zauważyć, iż podstawą do domagania się ewentualnej nieważności decyzji podatkowych SA przepisy Ordynacji podatkowej (art. 247 i nast. Ordynacji podatkowej), a nie kodeksu postępowania administracyjnego, jak to przyjęła strona skarżąca. Skoro więc w rozpatrywanej sprawie nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd, na mocy przepisu art. 151 ustawy -Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. 8