I SA/Wr 2753/02

I SA/ Wr 2753/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędziowie: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Fundacji A w J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1999 r. wraz z odsetkami za zwłokę, ODDALA SKARGĘ. Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 UZASADNIENIE Strona skarżąca przywołując przepis art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. G. ([...]z dnia [...]określającej wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1999 roku w kwocie [...] oraz odsetki za zwłokę ustalone do dnia wydania decyzji w kwocie [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. rażąco naruszyło prawo w zaskarżonej decyzji przyjmując błędnie, że: 1. Fundacja A w J. G. jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą; 2. wpis do Krajowego Rejestru Sądowego o możliwości prowadzenia przez Fundację działalności gospodarczej świadczy o tym, że faktycznie działalność gospodarcza jest prowadzona, 3. skarżący powinien płacić podatek od nieruchomości wg stawek związanych działalnością gospodarczą, w sytuacji, gdy tylko część budynków zostaną wynajęta, 4. o braku istnienia działalności oświatowej w Placówce Oświatowej B orzeczono w oparciu o nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w J.G. z dnia [...], pomimo, że skarżący wniósł apelację, 5. deklaracja zobowiązań podatkowych złożona przez skarżącego przesądza o tym, czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą, 6. decyzja Kuratorium o wykreśleniu Placówki z ewidencji pomimo, iż została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego została wzięta pod uwagę w rozstrzygnięciu, 2 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 pomimo milionowych wydatków na remonty, kilkuset przeszkolonych osób ponad 1000 m2 oddanej powierzchni - nie daje to podstawy prawnej do oceny przez SKO, że Fundacja działała celem obejścia prawa, skarżącemu, jako organowi prowadzącemu placówkę oświatową, nie przysługuje zwolnienie z podatku bez podania podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, 9. nie biorąc pod uwagę [...]zainwestowanych w nieruchomości czym naruszyło zasady współżycia społecznego Z uzasadnienia skargi wynika także, że strona przeciwna rażąco naruszyła przepisy prawa z tego powodu, że strona skarżąca wspiera opozycję polityczną w J. G. oraz opozycyjny "Tygodnik C" Oceniając zasadność zarzutów strony skarżącej Kolegium podniosło, że były one rozważane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ większość z nich skarżący podnosił w swoim odwołaniu. Z tych względów strona przeciwna uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, zarówno pod względem faktycznym jak prawnym, odniosła się również do zarzutów podniesionych przez stronę. Swoje stanowisko zawarte w tym uzasadnieniu strona przeciwna podtrzymuje. Przy czym podnieść należy, że już z samego sformułowania zarzutów wynika, że rażące naruszenie prawa nie mogło wystąpić. Przede wszystkim z tego powodu że skarżący nie podał jaki konkrety przepis został naruszony. Zgodnie z orzecznictwem i stanowiskiem doktryny o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy "decyzja pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja, nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa" (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 roku ., III SA. 1425/96 , Temida (CD)Gdańsk 2000). Wskazuje się, że skarżąca Fundacja nie wykazała w swojej skardze, że strona przeciwna dopuściła się uchybień, które dawałyby podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią określonego przepisu prawa. Kolegium podkreśliło, że wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowo oceniło ono zebrany materiał dowodowy w sprawie, z którego bezspornie wynika, 3 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 że Fundacja prowadzi działalność gospodarczą. Ocena powyższa wynika nie tylko z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym, ale bezpośrednio ze statutu Fundacji, w którym w § 6 jest zapis, że fundacja prowadzi działalność gospodarczą". Zatem to Fundacja a nie strona przeciwna zadecydowała o tym jakim podmiotem jest skarżący. Ponadto należy stwierdzić, że w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym przeprowadzone zostały dowody, z którym wynika, że strona skarżąca domagała zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie przepisu art. 81 ustawy z września 1991 roku o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95, poz. 425 z późn. zm.). uzasadniając, że prowadzi w opodatkowanej nieruchomości placówkę kształcenia ustawicznego o nazwie "B z siedzibą w J. G. Skoro Kolegium na podstawie powyższego przepisu oceniła, że zwolnienie skarżącemu nie przysługuje, to zarzut skarżącego o braku podstawy prawnej odmowy zwolnienia należy uznać za chybiony. Ponadto Samorządowe Kolegium Orzekające (jako organ odwoławczy) nie mogło dokonać oceny innej niż Sąd Okręgowy w J. G., Urząd Skarbowy w J. G., Kuratorium Oświaty, które zgodnie stwierdzają, że nie była to placówka oświatowa. Należy również zauważyć, że skarżący nie zdaje sobie sprawy z wagi sporządzanych przez siebie dokumentów. Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2002 roku Nr 9, poz. 84) osoby prawne są obowiązane sporządzać deklarację na podatek od nieruchomości i wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy za poszczególne miesiące, w terminie do 5 każdego miesiąca. Deklaracja ta na podstawie przepisu art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 roku nr 36, poz. 161 z późn. zm.) stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zatem dane w niej zawarte mogą być kwestionowane tylko po ich sprawdzeniu przez organ podatkowy. Stąd zarzut skarżącego, że strona przeciwna wzięła pod uwagę dane zawarte w deklaracji, należy uznać za bezpodstawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo 4 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm podatkowo-prawnych. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd zważył, iż przedmiotem sprawy jest zasadność obciążenia skarżącą Fundację podatkiem od nieruchomości według stawki dla budynków i gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą zamiast, jak tego żąda podatnik, zwolnienia z podatku. Kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości w aspekcie podmiotowym reguluje przepis art. 2 ust. 1 5 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: 1) są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, 1) są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 2) są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Z kolei w przepisie art. 3 ust. 1 powoływanej ustawy uregulowano kwestię opodatkowania podatkiem nieruchomości z punktu widzenia przedmiotowego. Przepis ten stanowi opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: 1) budynki lub ich części, 2) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, 3) grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, 3) grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza, 6 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 5) grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, 1) dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego, 2) dla gruntów - powierzchnia tych gruntów. W przepisie art. 5 ust. 3 zawarto określenie gruntów związanych z działalnością, uznając za nie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności: 1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi, 2) grunty pod budowlami i urządzeniami, 3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne, 4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne: a) na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, b) do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego. Organy podatkowe rozstrzygając o kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości winny więc przede wszystkim ustalić kto jest podmiotem tego podatku i jaki jest przedmiot owego podatku a następnie, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, przyporządkować odpowiednią stawkę podatku. W orzecznictwie sądowym przyjętą szeroko interpretację nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą posługując się kryterium podmiotowym i przyjmując, że wszelkie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Przy takim ujęciu obojętne jest, czy dana nieruchomość jest wykorzystywana dla działalności gospodarczej, czy też nie albowiem wystarczy, że znalazła się w posiadaniu przedsiębiorcy. Na takim stanowisku stanęło również 7 Sygnatura akt I SA/Wr 2753/02 orzecznictwo sądowe. W uchwale NSA z 2 kwietnia 2001 r. wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (sygn. akt FPK 3/00, ONSA 2001/4/150). W innym orzeczeniu podkreślono, że przez budynki i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 3 i 5 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) rozumieć należy takie nieruchomości, które przeznaczone są bezpośrednio na wspomniany cel lub spełniające funkcje usługowe (np. plac manewrowy) albo dodatkowe wobec tej działalności (por. wyr. NSA z 9 listopada 1998 r., I SA/Gd 95/97). Z kolei w wyroku NSA z 22 sierpnia 1997 r. wskazano, że sam fakt, że posiadany przez bank budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo użytkowany - nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości określony przepisami ustawy z dn. 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 1997 r. III SA 1552/96, Glosa 1998/10/31; por. również uchwałę NSA z 28 grudnia 1995 r. IV SA 21/95, ONSA 1996/1/9), Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd podziela stanowisko, że Fundacja, która zastrzegła sobie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez odpowiednie zapisy w rejestrach (w tym w rejestrze przedsiębiorców) musi być uznana za podmiot gospodarczy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, także w zakresie prawnopodatkowym. Oznacza to, że wszelkie nieruchomości (tak zabudowane jak i niezabudowane), które znalazły się w posiadaniu strony skarżącej winny być opodatkowanie według podwyższonych stawek, właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Fundacja nie może przy tym korzystać ze zwolnienia od wskazanego wyżej podatku zarówno na podstawie przepisu art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jak i na podstawie przepisu szczególnego, jakim jest art. 81 ustawy o systemie oświaty. Dlatego też zasadne jest obciążenie Fundacji podatkiem według stawek przewidzianych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i nie było 8 podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych, jako że nie były one niezgodne z prawem. Nawiasem należy tylko zauważyć, iż podstawą do domagania się ewentualnej nieważności decyzji podatkowych SA przepisy Ordynacji podatkowej (art. 247 i nast. Ordynacji podatkowej), a nie kodeksu postępowania administracyjnego, jak to przyjęła strona skarżąca. Skoro więc w rozpatrywanej sprawie nie doszło do uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego Sąd, na mocy przepisu art. 151 ustawy -Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. 9