I SA/Gd 507/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./ Sędziowie sędzia NSA Alicja Stępień sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 340,00 (trzysta czterdzieści 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 507/04 U z a s a d n i e n i e Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że odwołanie z dnia 26.05.2004 r. Spółki z o.o. "A", od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] postanawiającej umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne – zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym odwołanie pozostawił bez merytorycznego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podaje się, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] Nr [...] postanowił umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte wnioskiem z dnia 15.11.2002 r. w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. Organ pierwszej instancji powyżej wskazaną decyzję nadał listem poleconym Nr [...] w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 31.03.2004 r. Urząd pocztowy w dniu 01.04.2004 r. przesyłkę zwrócił nadawcy z adnotacją "adresat wyprowadził się". Dyrektor Izby Skarbowej przywołując przepis art. 151 i 146 Ordynacji podatkowej stwierdza, iż ustalono w oparciu o bazę danych oraz informacje uzyskane w referacie ds. ewidencji i identyfikacji podatników, iż Spółka nie dokonała żadnych zmian rejestracyjnych związanych z miejscem i siedzibą prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto z notatki służbowej sporządzonej w dniu 24.03.2004 r. przez pracowników urzędu skarbowego na okoliczność nie przeprowadzenia czynności sprawdzających w Spółce wynika, iż z dniem 31.10.2003 r. Spółka rozwiązała umowę dzierżawy lokalu i wyprowadziła się pod nieznany administratorowi budynku adres. Z protokołu przesłuchania strony – pana J.S. – sporządzonego w dniu 12.05.2004 r. wynika, iż Spółka do dnia jego sporządzenia nie dokonała zmian aktualizacyjnych danych adresowych w urzędzie skarbowym, jak również jest w trakcie poszukiwania lokalu na nową siedzibę. W tak ustalonym stanie faktycznym, zdaniem organu odwoławczego, Spółka nie wypełniła dyspozycji zawartej w postanowieniach art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, a zatem w myśl art. 151a Ordynacji podatkowej, decyzję organy pierwszej instancji należało pozostawić w aktach spawy ze skutkiem doręczenia. Spółka w piśmie z dnia 14.05.2004 r. zwróciła się z prośbą do organu pierwszej instancji o wydanie powyżej wskazanej decyzji. Przedmiotową decyzję odebrał w dniu 14.05.2004 r. pan J.S. Od powyższej decyzji Spółka reprezentowana przez pełnomocnika w piśmie z dnia 26.05.2004 r. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej mając na względzie przepis art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej Spółka mogła zaskarżyć przedmiotową decyzję do dnia 15.04.2004 r. Spółka odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Urzędu Skarbowego wniosła w dniu 27 maja 2004 r. (data nadana przesyłki Nr [...] w Urzędzie Pocztowym [...]), tj. 42 dni po terminie. Skoro określony w cytowanym artykule termin 14-dniowy do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, który nie może być przez organ podatkowy przedłużony ani skrócony, zaś prośby o przywrócenie terminu nie złożono, odwołanie zdaniem organu odwoławczego należało pozostawić bez rozpatrzenia. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zarzuca, iż powyższe postanowienie narusza normy prawa procesowego, w tym art. 144-151a Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej, z brzemienia art. 151a Ordynacji podatkowej wynika, iż pozostawienie pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia jest możliwe wyłącznie w sytuacji, kiedy zostaną kumulatywnie spełnione dwie przesłanki: adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności. Skarżący wskazuje, iż ustawa nie precyzuje, czy organ próbując ustalić miejsce prowadzenia działalności może poprzestać na danych uzyskanych w referacie ewidencji i identyfikacji, co oznacza, że organ obowiązany jest ustalić adres w oparciu o wszystkie posiadane przez siebie dokumenty. Tymczasem z uzasadnienia wynika, że organ mimo braku adresu w bazie danych, był w stanie ustalić adres strony, skoro udało mu się skontaktować z przedstawicielem strony – J.S., na okoliczność czego sporządzono w dniu 12.05.2004 r. stosowny protokół. Skarżący wskazuje, iż w dniu 01.04.2004 r. Spółka nie wyprowadziła się i nadal korzystała z dotychczasowego adresu, choć formalnie umowa dzierżawy została wypowiedziana. Pracownika poczty wprowadzono w błąd. Zatem art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Skoro w przedmiotowej sprawie nie można mówić o skutecznym doręczeniu decyzji w trybie art. 146 § 2 oraz art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, należało przyjąć, że strona odebrała skutecznie decyzję dopiero w dniu 14 maja 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Otóż stosownie do postanowień art. 151 Ordynacji podatkowej, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Przepisy art. 145, art. 148 § 2 pkt 1 i art. 150 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu. Natomiast zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej, w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ pozostawia pismo w aktach sprawy. Jak wynika z bazy danych oraz informacji referatu ds. ewidencji i identyfikacji podatników organu pierwszej instancji Spółka nie dokonała żadnych zmian rejestracyjnych związanych z miejscem i siedzibą prowadzenia działalności gospodarczej. Z notatki służbowej z dnia 24.03.2004 r. sporządzonej na okoliczność nie przeprowadzenia czynności sprawdzających w "A" Sp. z o.o., Spółki pod wskazanym adresem nie zastano. Według wyjaśnień administratora budynku Spółka w dniu 31.10.2003 r. rozwiązała umowę dzierżawy i wyprowadziła się pod nieznany mu adres. Ponadto w protokole przesłuchania strony z dnia 12 maja 2004 r. pan J.S. wskazał, iż Spółka prowadziła działalność pod adresem G. ul. Sz. do dnia 31.10.2003 r. i nie dokonała zmian danych rejestrowych oraz nie dokonano aktualizacji danych adresowych w Urzędzie Skarbowym. W tak ustalonym stanie faktycznym bezsporne jest, iż Spółka nie wypełniła dyspozycji zawartej w postanowieniach art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż zmieniła adres siedziby nie podając zmiany organom podatkowym. W ocenie sądu informacja o wyprowadzeniu się adresata (prawdziwa bądź nie) nie zwalnia jednakże doręczyciela z obowiązku dopełnienia czynności związanych z prawidłowym doręczeniem przesyłki osobie prawnej. Skoro przepis art. 150 Ordynacji podatkowej w przypadku doręczeń pism osobie prawnej stosuje się odpowiedni (zgodnie z art. 151 tej ustawy), doręczyciel powinien zostawić zawiadomienie o nadejściu przesyłki pod wskazanym adresem i pozostawić przesyłkę we właściwym urzędzie pocztowym przez okres 14 dni i dopiero po tym terminie zwrócić pismo organowi podatkowemu. Po wyczerpaniu ww. trybu organ mógłby dopiero pozostawić pismo w aktach ze skutkiem doręczenia stosownie do treści art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej. Przywołany natomiast w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 151a Ordynacji podatkowej nie miał w sprawie zastosowania albowiem ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada dyspozycji tegoż przepisu. Reasumując stwierdzić należy, że nawet w przypadku, gdy podatnik nie powiadomi organ podatkowy o zmianie adresu, dla skutecznego doręczenia pisma (art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej) niezbędnym jest wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 150 Ordynacji podatkowej. W rozważanej sprawie przesyłka nie była awizowana, stąd w oceni sądu organ odwoławczy w sposób nieuprawniony zgodnie z tym, co wyżej powiedziano, uznał decyzję organu pierwszej instancji za skutecznie doręczoną. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd orzekł jak w wyroku. Jednocześnie z uwagi na charakter zaskarżonego orzeczenia, sąd w wyroku nie zawarł rozstrzygnięcia, do którego obliguje przepis art. 152 ww. ustawy.