IV SA/Wa 487/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Małgorzata Sokólska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "O.“ na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - oddala skargę - Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowo – Budowlanej "O.", na podstawie art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717) oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. zatwierdzonego Uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] września 1992r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] października 1992r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie o powierzchnię o funkcji mieszkaniowej i usługowej trzech istniejących budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] oraz budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze budynku i garażem podziemnym z elementami zagospodarowania terenu. Inwestycja przewidziana do realizacji w Dzielnicy U. W. przy ul [...] i ul. [...] na części działki Ew. nr [...] z obrębu [...]. Odwołanie od tej decyzji wniosła spółka "D." SA z siedzibą w W., żądając jej uchylenia wobec naruszenia przez nią przepisów art. 54 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 46 ust. 3 i 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. –Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późn. zm) oraz art. 6, 7, 77, 107 kpa. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2003r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wobec utraty mocy obowiązywania z dniem [...] grudnia 2003r. planu zagospodarowani przestrzennego na podstawie którego została wydana przez organ I instancji decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 44 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004r. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowo Budowlana "O." i żądając uchylenia decyzji w całości zarzuciła jej: 1. naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), poprzez naruszenie wynikających z niej zasad: niedziałania prawa wstecz, nieuwzględnienia ustanowionego przez ustawodawcę w art. 83 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym okresu dostosowawczego, w zakresie w jakim wprowadza niekorzystne zmiany dla osób spełniających kryteria do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz ochrony praw słusznie nabytych. Naruszając te zasady Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. sprzeciwiło się zasadom pewności obrotu prawa i zaufania obywateli do państwa, wynikającym z zasady demokratycznego państwa prawnego. 2. rażące naruszenie art. 83 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, 3. rażące naruszenie prawa procesowego : art. 7, 28, 64 § 2, 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 i 138 § 2 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Rozpoznając niniejszą sprawę, przede wszystkim należy podnieść, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zarzutów podniesionych w odwołaniu od rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy jest uprawniony jedynie do wydania rozstrzygnięcia o sentencji takiej jak wymieniona we wskazanym przepisie, czyli albo utrzymuje w mocy zaskarżony akt (art. 138 § 1 pkt 1) albo uchyla go i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając umarza postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2), lub umarza postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3). Stosownie zaś do treści art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżony akt w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa (zasada legalizmu) - przepisów obowiązujących w dacie gdy wydawane są orzeczenia tych organów. Powyższe ma również zastosowanie do przepisów prawa miejscowego a takim właśnie przepisem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dn. 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym / Dz.U. nr 80, poz. 717/ miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995r. zachowały moc do dnia 31 grudnia 2003r. W sprawie niniejszej decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego W. Plan ten, uchwalony w 1992r., zachował moc do dnia 31 grudnia 2003r., wobec czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2004r. musiało uwzględnić zaistniałą zmianę stanu prawnego. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyrokach z dnia 21 grudnia 1999r. IV SA 2079/97 (Lex nr 48737), z dnia 19 lipca 2001 V SA 3872/00 (LEX nr 78936), organ odwoławczy rozpoznając sprawę winien ocenić ją według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dniu wydawania swojego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego uległy zmianie w czasie między wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy -zachowując tożsamość sprawy- wydając rozstrzygniecie, obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny. Należy wskazać, iż Sąd rozpoznając sprawę bada zaskarżony akt między innymi pod kątem zgodności ze stanem prawnym obowiązującym w dacie jego wydania. W przypadku zastosowania przepisów nieobowiązujących (np. planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc), decyzja wydana na ich podstawie, jako rażąco naruszająca prawo, dotknięta byłaby wadą nieważności. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy mógł więc jedynie uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ, wskazując na konieczność uwzględnienia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zmian stanu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.