II SA/Gd 2563/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Barbara Kroczak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2001 r. nr [...], 2. określa, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą być wykonywane. Decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r., Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał J. D. przymusową rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego, położonego na działce nr [...] w M. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wyjaśnił, że J. D. wybudował w 1988 r., bez pozwolenia na budowę, drewniany budynek gospodarczy pokryty eternitem, na działce stanowiącej współwłasność R. Z., B. N., J. N. oraz J. D.. Organ I instancji wywiódł, iż budynek ten nie spełnia warunków technicznych rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, albowiem minimalna odległość budynku gospodarczego od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciw pożarowego powinna wynosić, zgodnie z § 14 cytowanego rozporządzenia, 10 metrów. Natomiast przedmiotowy budynek, którego ściany wykonano z materiałów palnych styka się garażem blaszanym i jest oddalony od budynku mieszkalnego o 7 metrów. Tym samym, zdaniem Organu I instancji, zrealizowany jest przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego jeżeli stwierdzi, iż obiekt budowlany wybudowany został bez pozwolenia na budowę oraz nie spełnia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Na skutek wniesionego przez J. D. odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 2 lipca 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, w uzasadnieniu swojej decyzji, że na działce nr [...] w M. został wybudowany drewniany obiekt budowlany gospodarczy nietrwale połączony z gruntem, bez uzyskania zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), pozwolenia. Organ II instancji wywiódł, iż stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, obowiązującej od l stycznia 1995 r., organy administracyjne powinny odpowiednio stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe, to jest art. 37 ust. 1 pkt l lub 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Organ wskazał, iż art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.) nakazuje wydanie decyzji o rozbiórce, gdy wybudowanie obiektu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W opinii Organu wybudowanie drewnianego obiektu budowlanego w odległości 7 m od budynku mieszkalnego powoduje naruszenie § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62) a jego lokalizacja powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i J. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż skoro data wybudowania obiektu gospodarczego jest pewna (1988 r.) to w tym czasie dla tego rodzaju obiektu było wymagane tylko i wyłącznie zgłoszenie do właściwego organu. Nadto skarżący podnieśli, iż budynek gospodarczy wraz z blaszanym garażem zlokalizowany jest na działce ogrodowej nr [...] będącej w ich władaniu, a powierzchnia budynku nie przekroczyła 25 m (2), zaś ściany budynku są zaimpregnowane środkami ogniochronnymi i grzybobójczymi. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie, a w uzasadnieniu podtrzymał swoje argumenty z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych względów niż te na które wskazuje skarżący. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż podnoszony przez skarżącego zarzut, iż na wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego było wymagane tylko zgłoszenie jest nie trafny. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że wzniesienie przedmiotowego obiektu budowlanego w 1988 r. - drewnianego budynku gospodarczego wymagało, w świetle obowiązujących w dacie realizacji inwestycji przepisów dysponowania pozwoleniem budowlanym. Przepis art. 28 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r. wprowadzał regułę, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym szczególne wyjątki od tej zasady zawierał przepis § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych oraz pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego - na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Poza budowlami stałymi również budowle tymczasowe były objęte wymogiem uzyskania pozwolenia na ich postawienie na działce w myśl § 44 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) jako budynki tymczasowe rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, takie jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. Tym samym przedmiotowy obiekt budowlany wybudowano bez wymaganego, zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), pozwolenia na budowę. Skoro obiekt budowlany wybudowano w 1988 r. bez pozwolenia na budowę to zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, obowiązującej od l stycznia 1995 r., organy administracyjne powinny odpowiednio stosować do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, przepisy dotychczasowe, to jest art. 37 ust. 1 pkt l lub 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późno zm.) organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce, gdy wybudowanie obiektu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sformułowanie tego przepisu wskazuje, że dla orzeczenia o rozbiórce wystarczy wystąpienie jednego z tych elementów, to jest albo niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczaInego pogorszenia, które z kolei może dotyczyć bądź warunków zdrowotnych, bądź warunków użytkowych dla otoczenia. Organ II instancji uznał wybudowanie drewnianego obiektu budowlanego w odległości 7 m od budynku mieszkalnego jako naruszenie § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17, poz. 62) a jego lokalizację jako niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Tym samym Organ II instancji jako podstawę rozbiórki, stosując art. 37 ust. 1 pkt 2, wskazał dwie podstawy: naruszenie § 14 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Jednakże, w niniejszej sprawie, organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie wyjaśniające tylko w zakresie odległości od budynku mieszkalnego nie poczyniły żadnych ustaleń, które mogłyby świadczyć, iż lokalizacja budynku spowodowała niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia lub, że lokalizacja powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Nadto naruszono art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane albowiem przepis ten nie przewiduje rozbiórki w razie każdorazowego naruszenia przepisów w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Przepis ten w sposób jednoznaczny statuuje zasadę, iż organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce, tylko i wyłącznie gdy wybudowanie obiektu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym jeżeli przesłanką rozbiórki jest wystąpienie niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, to organ powinien w dacie wydawania decyzji szczegółowo wyjaśnić fakty dotyczące otoczenia budynku. Organy tego nie wykonały czym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Rozpatrują ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego powinny wyjaśnić czy lokalizacja budynku powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia - sąsiednich nieruchomości lub niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 pkt l a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) uchylił zaskarżone decyzje. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji do czasu uprawomocnienia się wyroku.