II SA/Lu 646/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant ref. Małgorzata Poniatowska - Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. wydaną na podstawie art. 48 ust.1 w związku z art. 49 ust 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. nr 98, poz. 1071 z 2000r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W.K. dokonanie rozbiórki samowolnie budowanych dwóch suszarni drewna na działce nr geod. 879/2 w m. B . W motywach decyzji wskazano, iż w czasie dokonanych oględzin na powyższej działce z udziałem stron stwierdzono, że inwestor W.K. prowadzi budowę dwóch suszarni drewna (budynki przemysłowe - kat. XVIII) bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i zobowiązano inwestora do przedłożenia w terminie do 28.11.2003 r. niezbędnych dokumentów wypełniających dyspozycję art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, celem legalizowania samowoli budowlanej. W wyznaczonym terminie inwestor działający przez pełnomocnika przedłożył zestaw dokumentów, który po sprawdzeniu okazał się nie wystarczający. Zgodnie zatem z art. 49 ust. 3 w/w ustawy organ wydał postanowienie z dnia 8.12.2003 r. nakładając na inwestora obowiązek uzupełnienia materiału dokumentacyjnego w terminie do 31. 01.2004 r. , a następnie zmienił ten termin do dnia 31.05.2004 r. na wniosek inwestora (postanowienie z dnia [...].02.2004 r.). Przedłożony materiał dokumentacyjny przez inwestora w dniu 3.06.2004 r. , a więc 3 dni po wyznaczonym terminie, nie spełnia wymogów nakazanych postanowieniem z dnia 8.12.2003 r. Inwestor przedłożył 4 egzemplarze PB branży architektonicznej i konstrukcyjnej uzgodnionej z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. oraz 4 egzemplarze branży elektrycznej. Dokumentacja ta jest niekompletna i nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U . Nr 120, poz. 1133) , a w szczególności: - brak branży instalacyjnej urządzenia grzewcze i technologiczne ( § 11 ust. 2 pkt 7 ,8 oraz § 12 ust. 1 pkt 4 i 5a w/w rozporządzenia), - branża elektryczna - brak warunków zasilania z Rejonu Energetycznego na wymianę kabla od stacji trafo do budynku administracyjnego oraz na wykonanie nowego przyłącza od budynku administracyjnego do budynków suszarni. Ponadto projektant nie zapewnił sprawdzenia PB - art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, - przedłożona dokumentacja nie została uzgodniona w Zespole Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Starostwa Powiatowego. Ponadto inwestor nie dostarczył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. , w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120 , poz. 1127) - do czego był wzywany postanowieniem. Od decyzji powyższej odwołanie złożył W.K. zarzucając PINB naruszenie przepisów art. 48 ust. 5 oraz art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z 2003 r. z późn .zm.), wnosił o uchylenie decyzji. Ponadto zdaniem skarżącego w sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji na podstawie art. 132 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania strona przytacza przepis art. 48 ust. 5 powołanego wyżej Prawa w brzmieniu nieobowiązującym od 31 maja 2004r. W ocenie skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , stwierdziwszy fakt, iż przedłożona przez inwestora dokumentacja posiada braki, winien wezwać do jej uzupełnienia stosownie do przepisu art. 49 ust. 3. Jednocześnie wraz z odwołaniem skarżący złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane na urzędowym formularzu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]sierpnia 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył następujące ustalenia i wnioski: W przypadku ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że inwestor realizuje roboty budowlane bez wymaganego art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, przeprowadza postępowanie na podstawie art. 48 w/w prawa, w celu zalegalizowania obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub już wybudowanego. Tryb postępowania organu nadzoru budowlanego został szczegółowo przez ustawodawcę określony. I tak po zbadaniu, że obiekt spełnia wymogi wymienione w art. 48 ust. 2, postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych w punktach 1 i 2 dokumentów. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie w/w obowiązków organ nakazuje rozbiórkę ( art. 48 ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona ( art. 48 ust. 5 ). Artykuł 49 ust. 1 stanowi, iż przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót organ bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 , organ nadzoru budowlanego nakłada postanowieniem obowiązek ( art. 49 ust. 3 ) usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę, o której mowa art. 48 ust. 1. Analiza akt sprawy wskazuje, iż PINB przeprowadził postępowanie zgodnie z opisanym trybem. Postanowieniem z dnia 20 października 2003r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymano prowadzenie robót przy samowolnej rozbudowie tartaku, polegającej na budowie dwóch suszami drewna o wym. j.w. oraz nakazano przedłożyć, w terminie do 28 listopada 2003r., określone w sentencji postanowienia dokumenty. Po przedłożeniu przez zobowiązanego dokumentacji oraz po jej zbadaniu, postanowieniem dnia 8 grudnia 2003 r. , wydanym na podstawie art. 49 ust. 3, zobowiązano inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji o wyszczególnione w sentencji braki, w terminie do 31 stycznia 2004r.. W związku z prośbą W.K. o przedłużenie w/w terminu, PINB zmienił własne postanowienie w trybie art. 154 k.p.a. Mimo przesunięcia terminu uzupełnienia dokumentacji na dzień 31 maja 2004r. inwestor nie wywiązał się z obowiązku, bowiem dostarczana dokumentacja (z uchybieniem 3 dniowym) w dalszym ciągu nie spełniała wymogów określonych ustawą Prawo budowlane. W.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygniecie i podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 48 ust. 5 (w poprzednim brzmieniu ) oraz art. 49 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że stosownie do przepisu art. 48 ust.5 Pr. bud. inwestor składa wniosek o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona, po spełnieniu obowiązków określonych w art. 48 ust. 3 ustawy. Inwestor do chwili wydania decyzji nakazującej rozbiórkę suszarni wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego nie złożył, a więc decyzja o nakazie rozbiórki została wydana przedwcześnie, z naruszeniem przepisu art. 49 ust. 3 Pr.bud . Inwestor był na etapie kompletowania dokumentów koniecznych do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, skoro stwierdził, że dokumentacja projektowa posiada braki, winien był wezwać inwestora do jej uzupełnienia stosownie do przepisu art. 49 ust. 3 ustawy. Tymczasem nie można uznać, że organ spełnił ten wymóg, gdyż postanowienie z dnia 8.12.2003r. nakazywało dostarczyć dokumentację projektową, jako że złożona przez inwestora została uznana za inwentaryzację powykonawczą. Dopiero po złożeniu dokumentacji projektowej, co nastąpiło w dniu 3.06.2004r. ( opóźnienie wynikło ze zmiany siedziby PINB, o czym strona nie została poinformowana) otwarta została droga do wydania postanowienia o ewentualnym uzupełnieniu dokumentacji projektowej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, iż uzasadnieniem nakazania rozbiórki przedmiotowych obiektów był fakt, że inwestor nie wywiązał się z obowiązku dostarczenia dokumentacji. Dostarczona z opóźnieniem 3 dniowym w dalszym ciągu nie spełniała wymogów określonych ustawą – - Prawo budowlane. Zaznaczono przy tym, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane pełnomocnik skarżącego złożył dopiero wraz z odwołaniem od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący prowadził na działce Nr 879/2 w B. budowę dwóch suszarni drewna bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) organ I instancji podjął stosowne czynności zmierzające do legalizacji popełnionej samowoli. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, inwestor nie wykonał należycie nałożonych na niego w tym celu obowiązków, co uzasadniało nakazanie rozbiórki przedmiotowych obiektów na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 powołanej ustawy. Wbrew wywodom skargi postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003r. wydane było właśnie w trybie art. 49 ust. 3 Pr. bud. i nakładało na inwestora obowiązek uzupełnienia materiału dokumentacyjnego dotyczącego przedmiotowej budowy w szczegółowo określonym zakresie, co było następstwem niekompletności złożonego przez W. K. projektu budowlanego, braku części wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, jak też złożonego we właściwej formie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Te obowiązki były z kolei przedmiotem wcześniejszego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r. wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 Pr. bud. Odpowiedź na skargę trafnie podnosi, że art. 48 ust. 5 Pr. bud. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) stanowi, iż " Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona". Powyższa nowelizacja weszła w życie z dniem 31 maja 2004r. Powołany przepis obowiązywał zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu I instancji i miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. , jej przepisy stosuje się do spraw wszczętych a nie zakończonych przed dniem wejścia jej w życie (z zastrzeżeniem ust. 2-4 nie mających w niniejszej sprawie zastosowania). Argumentacja skargi oparta na poprzednim brzmieniu art. 48 ust. 5 ("Inwestor, po spełnieniu obowiązków, o których mowa w ust. 3, występuje z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona") oraz stwierdzeniu, że inwestor do chwili wydania decyzji o nakazie rozbiórki suszarni wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego nie złożył, a więc decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana przedwcześnie, jest nie do przyjęcia. Prowadziłaby ona bowiem do wniosku, że tylko od woli inwestora zależałoby, czy i kiedy sprawa popełnionej samowoli zostanie zakończona, jeżeli tylko w sensie formalnym wypełni obowiązki nałożone na niego na podstawie art. 48 ust. 3 Pr. bud., choćby przedstawiona przezeń dokumentacja była wadliwa, a projekt budowlany niekompletny i nie posiadający wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Nie składając wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych inwestor skutecznie uniemożliwiałby likwidację skutków popełnionej samowoli, co byłoby sprzeczne z celami ustawy. Skarżący jest zresztą niekonsekwentny w swoich wywodach, skoro w innym zdaniu uzasadnienia skargi zarzuca, że jeśli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził braki dokumentacji projektowej, to winien był wezwać inwestora do jej uzupełnienia stosownie do przepisu art. 49 ust. 3 ustawy. Trzeba wszakże zauważyć, iż przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robot budowlanych. Decyzja w tym przedmiocie przy poprzednim brzmieniu art. 48 ust. 5 mogła być zaś wydana tylko na wniosek inwestora. W.K. twierdzi natomiast, że wniosku takiego nie składał . Zdaniem Sądu nakaz rozbiórki przedmiotowych obiektów byłby zasadny także niezależnie od nowelizacji art. 48 ust. 5. Przepis ten w brzmieniu poprzednim należało bowiem interpretować w ten sposób, że z chwilą przedstawienia dokumentów wymaganych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 inwestor miał obowiązek niezwłocznego wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i ewentualnie pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Jeżeli tego nie czynił, a przedstawiona dokumentacja posiadała braki (tak jak w sprawie niniejszej), to wprawdzie organ nie mógł wówczas nałożyć obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 49 ust. 3 Pr. bud. , jednakże winien nakazać rozbiórkę na podstawie art. 48 ust.1 w zw. z ust. 4 Pr. bud. W konsekwencji należy stwierdzić, że także na gruncie poprzedniego unormowania nakaz rozbiórki spornych suszarni byłby zasadny, aczkolwiek na częściowo innej podstawie prawnej. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga na nią podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).