II SA/Lu 668/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek ( sprawozdawca ), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych kwotę 100 (sto ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r., nr [...] wydaną na podstawie art. 127§3 i art.138§1pkt.1 oraz art. 4ust.4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniach przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz.395 z późn. zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek R.L. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że R.L. ubiegał się o przyznanie mu uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie art. 2ust.2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniach przysługujących osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR z tytułu pracy przymusowej w B. w okresie od października 1944r. do maja 1945r. Organ stwierdził, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca nie był deportowany do pracy przymusowej, lecz urodził się w czasie pobytu rodziców na deportacji, a więc nie zachodzą przesłanki określone w powołanym przepisie i nie ma podstaw do przyznania mu świadczenia pieniężnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł R. L., domagając się uchylenia decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2004r. Skarżący wyraził pogląd, że w świetle ustawy z dnia 31 maja 1996r. oraz stanowiska Trybunału Konstytucyjnego świadczenia pieniężne z tytułu pobytu na robotach przymusowych w III Rzeszy przysługują nie tylko rodzicom, ale również dzieciom tam urodzonym. Skarżący podniósł, że po urodzeniu przebywał wraz z rodzicami na robotach przymusowych osiem miesięcy. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podtrzymując stanowisko, że urodzenie się podczas pobytu rodziców na robotach przymusowych nie jest represją w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1996r., wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 2 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn.zm.). Stanowi on, że "Represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego , w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939r. , na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945". Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do odmiennej interpretacji cyt. przepisów, bowiem organ administracji uważa, że strona nie była deportowana do pracy przymusowej, lecz urodziła się już w czasie pobytu rodziców na deportacji; natomiast skarżący uważa, że jako dziecku urodzonemu w czasie deportacji rodziców przysługują uprawnienia przewidziane ustawą. W sprawie należy powiedzieć, że orzecznictwo sądów administracyjnych przechodzi określoną ewolucję. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając w podobnym stanie faktycznym wyrokiem z dnia 4 listopada 2002 r. (sygn. akt V SA 874/02) uchylił decyzję odmowną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznając, że za osobę represjonowaną może być uznana osoba urodzona na terytorium III Rzeszy. Od tego wyroku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2004r. (sygn. akt OSK 135/04 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należy przyjąć "ten kierunek wykładni, który przyjmuje, że o deportacji (wywiezieniu) można mówić zarówno wtedy, gdy dziecko zostało wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak i wtedy, gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót. Nie sposób bowiem racjonalnie uzasadnić, że sytuacja małego dziecka wywiezionego wraz z matką na roboty przymusowe jest inna od sytuacji dziecka urodzonego już po wywiezieniu matki na roboty przymusowe. Jeżeli przyjmie się, że o represji nie decyduje wiek dziecka oraz to, czy faktycznie pracowało, to nie powinno również budzić wątpliwości, że osobą represjonowaną jest także dziecko urodzone w miejscu wykonywania pracy przymusowej przez deportowaną matkę". W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2003 r., sygn. akt III RN 120/02 trafnie przyjęto, że nie można zakładać, że cel wywiezienia dziecka z rodzicami deportowanymi na roboty przymusowe do III Rzeszy był inny niż w stosunku do rodziców. Tak. samo nie można zakładać, że deportacja kobiety do pracy przymusowej, która urodziła dziecko po wywiezieniu nie rozciąga się na to dziecko. Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 834/01, iż odmienne traktowanie osób urodzonych w obozach pracy, w stosunku do osób osadzonych tam w wieku niemowlęcym czy dziecięcym, nawet jeżeli dziecko nie mogło wykonywać pracy, godziłoby w zasady słuszności i poczucia sprawiedliwości". Powyższy pogląd w pełni podziela skład orzekający w przedmiotowej sprawie i stwierdza, że organ administracji interpretując cyt. przepis odmiennie naruszył prawo. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżoną decyzję uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270) Orzeczenie o kosztach oparto o przepis art. 200 cyt. ustawy.