I OSK 427/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka (spr.), Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA 2432/03 w sprawie ze skargi D. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...], nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dot. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Prezydent m. st. Warszawy decyzją z dnia [...] ustanowił na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości przy ul. [...], M. Ł. J., użytkowanie wieczyste na 99 lat zabudowanego gruntu o pow. 221 m2 pod budynkiem objętego księgą wieczystą nr Kw 55522 oznaczonego jako działka numer 65 oraz niezabudowanego gruntu o pow. 418 m2 oznaczonego jako działka nr 64 uregulowanego w księdze wieczystej nr 23269, ustalił czynsz symboliczny w wysokości 1,496 złotych, zastrzegł zmianę czynszu w przypadku zbycia użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich oraz określił warunki zawarcia umowy notarialnej. Ponadto organ odmówił D. i A. S. uznania ich za strony postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] umorzyło postępowanie odwoławcze toczące się z odwołania D. i A. S. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy spełnia wymogi prawa materialnego i procesowego, zaś odmowa uznania D. i A. S. jako stron postępowania wynika z faktu, iż są oni jedynie najemcami jednego lokalu w budynku przy ul. [...], podczas gdy decyzja organu I instancji dotyczy stosunków własnościowych między gminą a spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości, dla których stosunki wynikające z umowy najmu lokalu pozostają bez znaczenia. Wskazane w skardze zarzuty, a mianowicie, że odmowa uznania skarżących za stronę postępowania godzi w ich interesy i uniemożliwia żądania zwrotu nakładów jakie poczynili na lokal mieszkalny, nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa., gdyż ich zainteresowanie w rozstrzygnięciu sprawy nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego. Stosownie do art. 127 kpa odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie. Rzeczą, zaś organu II instancji było zbadanie legitymacji procesowej strony skarżącej i w przypadku stwierdzenia jej braku wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania. Jednocześnie Sąd podkreśla, że skarżący mogą dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. D. i A. S. w dniu 10 lutego 2005 r. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. W skardze kasacyjnej podnoszony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną interpretację art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie to zdaniem strony skarżącej miało polegać na uznaniu braku istnienia interesu prawnego po stronie skarżących. W skardze kasacyjnej jest podnoszone, że decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy narusza prawa Państwa S. i jest dla nich krzywdząca. Jak wskazuje pełnomocnik strony skarżącej decyzją z dnia 4 maja 1984 r. Urząd Dzielnicowy Warszawa-[...] zatwierdził plan realizacyjny adaptacji strychu na mieszkanie w budynku przy ulicy [...]. W celu realizacji powyższej inwestycji skarżący zaciągnęli kredyt bankowy. W 1987 r. lokal mieszkalny został przyjęty do ewidencji i zgłoszony do użytkowania przez Urząd Dzielnicowy Warszawa – [...]. Pełnomocnik skarżących wywodzi, że działania D. i A. S. zmierzające do wybudowania lokalu własnym nakładem dokonane były za przyzwoleniem gminy na podstawie umowy użyczenia z dnia 7 czerwca 1984 r. zawartej pomiędzy nimi a Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego pozbawił D. i A. S. możliwości dochodzenia w przyszłości od gminy Warszawa nakładów na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, które poczynili na nadbudowę budynku, a które zostały oszacowane przez Zarząd Budynków Komunalnych – [...] na około 992 000 zł (według cen na okres zawarcia umowy użyczenia lokalu), lub możliwości uzyskania w przyszłości prawa własności odrębnej lokalu na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy – o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. (Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżących wywodzi, że mają oni interes prawny w ustanowieniu ich stroną postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...] w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny – co do zasady rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co z kolei oznacza, że Sąd ten związany podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej jak i wnioskami. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego przez błędną interpretację. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organ ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. musi wynikać dla danej osoby z prawa materialnego co niejednokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast interes faktyczny nie tworzy dla danej osoby legitymacji procesowej. Oznacza to, że legitymację strony określają przepisy prawa a nie czynności prawne zachodzące między podmiotami w tym wypadku skarżącym a organem zezwalającym skarżącym na adaptację strychu na lokal mieszkalny. Decyzja Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] ustanawiająca na rzecz spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] użytkowanie wieczyste zabudowanego i niezabudowanego gruntu oznaczonego nr 65 i 64 wydana została w oparciu o art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. – o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W myśl tego przepisu tylko dotychczasowy właściciel gruntu oraz prawni następcy właściciela mogli zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego). Skarżący nie legitymują się takim tytułem. Są oni tylko najemcami lokalu mieszkalnego powstałego w wyniku adaptacji strychu. Najem jednego z lokali znajdujących się w budynku położonym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste spadkobiercom byłej właścicielki, nie rodzi prawa strony dla skarżących w tym postępowaniu, o oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.