II SA/Ka 2768/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant referent Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi P.W., R.G., J. M., R. G., R.C., H. N., G.K. i R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P.W. 10 zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n. rozbudowa i modernizacja zakładu A położonego przy ulicy [...] w P. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu A zlokalizowanego na parcelach nr [...] położonych przy ulicy [...] w P.- [...]. W uzasadnieniu podkreślił, że inwestycja lokalizowana jest w obrębie terenów przemysłowych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. Dodał, że po publicznej informacji o złożeniu wniosku o zatwierdzenie tego projektu, zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, pisemny sprzeciw wobec powyższego zamierzenia złożyła Pani W.W., wskazując, że inwestycja jest już prawie zrealizowana. Dorzuciła, że jest niezgodna z planem miejscowego zagospodarowania przestrzennego, narusza jej dobra osobiste, przekracza poziom hałasu w porze nocnej oraz informuje, że nie jest załatwiona droga dojazdu do zakładu oraz składowanie odpadów niebezpiecznych. Podkreśliła, że występuje także w imieniu mieszkańców ulicy [...]. Prezydent wyjaśnił, że powyższy sprzeciw, mimo, iż złożyła go osoba nie będąca stroną postępowania, został rozpatrzony i nie stwierdzono naruszeń obowiązujących przepisów. Odwołanie od tej decyzji, w imieniu swoim i mieszkańców ulicy [...] (na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...]r.), złożył P. W. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że rozbudowa obiektów przemysłowych przez inwestora narusza ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podnosi, że powołanie się przez prezydenta na prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego jest nieuzasadnione i niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż wiadomym mu jest, że odwołanie w tej sprawie złożyła J. M. Dodał, że skarżona decyzja narusza dobra osobiste mieszkańców ulicy [...], poprzez fakt przeniesienia uciążliwego transportu z ulicy [...], przy której położona jest firma, na ulicę [...], a zatem niezgodny ze stanem faktycznym jest zapis w decyzji, że rozbudowa zakładu odbywać się będzie w oparciu o istniejący dojazd nie wymagający zmian. Podkreślił, że łamanie prawa dotyczy także degradacji środowiska, przekroczenia hałasu, zarówno w porze nocnej jak i dziennej, naruszenia struktury gruntu oraz wynikającego z tych faktów pomniejszenia wartości materialnej ich posesji. W obszernym wywodzie dodał, że zakład działa metodą faktów dokonanych a mieszkańcy ulicy [...] ponoszą wszystkie uciążliwości związane z jego funkcjonowaniem. Podnosi, iż problem drogi dojazdu do firmy wielokrotnie był podnoszony i sygnalizowany władzom miasta, lecz do tej pory nie został rozwiązany. Wojewoda [...] powołując się ma art. 138 ( 1 pkt. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jednol. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że przystępując do merytorycznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, stwierdził, iż zarówno państwu W. i P. W. jak również podmiotom wymienionym w oświadczeniu z dnia [...] r. nie przysługuje w przedmiotowej sprawie przymiot strony, gdyż nie posiadają w tej sprawie interesu prawnego. Wojewoda dodał, że ani Pan W., ani wymienione w owym oświadczeniu osoby nie występują wśród ustalonych stron postępowania, tj nie są właścicielami działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Wyjaśnił, że kwestie udziału w charakterze strony postępowania administracyjnego reguluje art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy - Prawo budowlane. Jego zdaniem skarżący nie wykazali niezbędnego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i dlatego ich odwołanie jest niedopuszczalne a postępowanie z tej przyczyny bezprzedmiotowe. Dodał, że z akt administracyjnych wynika, że nie istnieją przesłanki wskazujące na naruszenia prawa materialnego i formalnego skutkujące uchyleniem przedmiotowej decyzji z urzędu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył P. W., a R.G., R.G., R.C., J. M., H. N., R. P. i G.K. w całości poprali jej zarzuty. Zarzucając decyzji Wojewody naruszenie prawa skarżący P.W. wniósł o uznanie jego i pozostałych - stronami postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż właściciele zakładu A samowolnie przerzucili transport do zakładu na ulicę [...], nie pytając o zdanie jej mieszkańców. Pomimo, iż przedmiotowy zakład A (jak wynika z przedłożonej dokumentacji) położony jest przy ulicy [...], to brama od tej ulicy jest trwale zamknięta. Cały transport kierowany jest ulicą [...], stwarzając dużą uciążliwość dla jej mieszkańców - hałas, ulatnianie się niebezpiecznych związków, duże wibracje. W skardze skarżący podniósł, że w postępowaniu przez organem pierwszej instancji był mylnie informowany, raz, że przysługuje mu przymiot strony, innym zaś razem, że nie jest stroną postępowania. Nigdy jednak, nie wytłumaczono mu jakimi motywami kierowano się prezentując tak różne stanowiska. Pomimo wielu jego pism, nie zostało mu wyjaśnione, na jakiej zasadzie inny sąsiad przedmiotowego zakładu, został uznany stroną postępowania administracyjnego. Dodał, że z dwu powodów, a mianowicie: po pierwsze - wobec pisma zarządu zakładu A z dnia [...] r. kierowanego bezpośrednio do nich, w którym zostali poinformowani o zakupie działki nr [...] i podkreślono, że tym samym działka ta stała się terenem zakładu A i bezpośrednio graniczy z nieruchomością skarżących oraz po drugie: z racji przeniesienie transportu do firmy na ulicę [...], gdyż jej mieszkańcy odczuwają uciążliwość tego faktu i jest to dla nich zagrożeniem, wykazali i interes prawny uzasadniający występowanie w niniejszym postępowaniu w charakterze stron. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał także, że P. W. był stroną postępowania i występował w imieniu mieszkańców ulicy [...] w czasie postępowania dotyczącego drogi dojazdowej do terenów przemysłowych w K., na którym zlokalizowany jest przedmiotowy zakład. Jednakże fakt ten nie jest jednoznaczny z przyznaniem skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbudowę i modernizację zakładu A. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga została wniesiona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 12 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm). Stosownie do art. 97 ( 1 wymienionej ustawy sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga musiała odnieść skutek, gdyż zasadnym okazał się zawarty w niej zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, a dokładnie naruszeniem normy art. 138 ( 1 pkt. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten upoważnia organ do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w toczącym się postępowaniu (zob. Uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 18/ 98 - ONSA 1999 r. R 4, poz.119) Zgodnie bowiem z art. 127 ( 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje jedynie stronie. Zatem z powyższego wynika, że legitymację podmiotu do wniesienia odwołania oceniać należy według przepisu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Czyli jedynie w przypadku ustalenia w toku postępowania odwoławczego nieposiadania interesu prawnego lub obowiązku, w rozumieniu cytowanego art. 28, przez podmiot odwołujący się, organ odwoławczy jest umocowany do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. W niniejszej sprawie właśnie Wojewoda [...], opierając się na ustaleniach organu pierwszej instancji, przyjął, że P. W. oraz pozostali skarżący -popierający skargę R. G., R.G., R. C., J.M., H. N., R.P. i G. K. nie są stronami postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie odwoławcze. Jednakże wbrew stanowczo wyrażonemu poglądowi organu odwoławczego, Sąd zmuszony jest stwierdzić, że po analizie przedstawionych w sprawie dokumentów, tak jednoznaczne stanowisko organu odwoławczego budzi zastrzeżenia i nie może zostać utrzymane. Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że P. W. posiada interes prawny bycia stroną w postępowaniu prowadzonym prze organy administracyjne. Z dostępnych dokumentów administracyjnych wynika, że skarżący P.W. jest właścicielem działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestorów, na której realizowana jest planowana przedmiotowa inwestycja. Wynika to m.in z pisma inwestora – zakładu A z dnia [...] r. skierowanego do W. i P. W. - "Uprzejmie informujemy, że w dniu [...] r. zakupiliśmy działkę o numerze [...] (przylegającą do Waszej parceli od strony wschodniej), która z tym samym dniem stanowi teren zakładu A.". , jak wydaje się, nie wziętym w ogóle pod uwagę przez organ odwoławczy. W przedłożonych aktach administracyjnych znajduje się także inne pismo inwestora – zakładu A z dnia [...] r., w którym fakt zakupu działki bezpośrednio przylegającej do nieruchomości skarżących W. został potwierdzony, ale przedstawiony w odmiennym świetle. W ocenie Sądu wydaje się, że także to pismo zostało pominięte w prowadzonym przez organ odwoławczy postępowaniu i nie zostały wyjaśnione wynikające z niego wątpliwości. Zdaniem składu orzekającego, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania prowadzącego do wyjaśnienia charakteru pozostałych skarżących osób. Pustego stwierdzenia, że osoby te nie były wymienione wśród stron postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji, nie można uznać za niepodważalny dowód na brak interesu prawnego tych osób do zaskarżenia przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę. Odnosząc się natomiast do przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę, należy zauważyć, że orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły wszechstronnie podnoszonych przez skarżących argumentów dotyczących dojazdu do przedmiotowej inwestycji. Z decyzji pozwolenia na budowę wynika, że dotyczy ona inwestycji położonej przy ulicy [...], a rozbudowa zakładu odbywać się będzie "w oparciu o istniejący dojazd nie wymagający zmian", natomiast z całości przedstawionych materiałów wynika, że jednym z podstawowych problemów tego postępowania jest problem drogi dojazdowej do inwestycji, która ma przebiegać właśnie ulicą [...]. O takim rozwiązaniu nic nie mówi pozwolenie na budowę, wręcz przeciwnie, można wnioskować, że dojazd odbywać się będzie ulicą [...], skoro przy niej mieści się przedmiotowa inwestycja. Powyższe rozważania skłaniają do konkluzji, że kontrolowana decyzja zostala wydana z naruszeniem art. 138 ( 1 pkt. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało wpływ na końcowy wynika spraw. W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie mogła być wydana, przynajmniej na tym etapie, decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze. Z tych powodów Sąd o orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w konsekwencji rozstrzygnął również, że decyzja ta do czasu prawomocności orzeczenia nie może być wykonywana stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ( 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy przeprowadzi stosowe postępowanie wyjaśniające jednoznacznie czy wszyscy skarżący mają legitymację prawną do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Nie może być, w ocenie Sądu, kwestionowana legitymacja skarżącego P. W. do uczestniczenia w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy rozstrzygnie sprawę merytorycznie ustosunkowując się do zgłaszanych w skardze zarzutów w oparciu o obowiązujące przepisy.