III SA/Lu 671/04
WyrokWSA w Lublinie2004-12-14
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne, która zarejestrowała się jako bezrobotna przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ale złożyła wniosek po jej wejściu w życie, nabywa prawo do świadczenia na zasadach poprzedniej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jeśli nie spełnia warunków wiekowych i stażowych określonych w tej ustawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniała ustawowych przesłanek do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Mimo że prawo do świadczenia miało być rozpatrywane na zasadach poprzedniej ustawy, skarżąca nie osiągnęła wymaganego wieku ani wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, ani nie spełniła innych warunków określonych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Błędne ustalenie okresu zatrudnienia przez organy administracji nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżąca T. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego po wejściu w życie nowej ustawy, ale była zarejestrowana jako bezrobotna przed tą datą. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, błędnie ustalając jej okres zatrudnienia i uznając, że nie spełnia warunków wiekowych i stażowych. Skarżąca zarzuciła nierzetelne rozpatrzenie sprawy, błędne wyliczenie okresu zatrudnienia oraz brak informacji o przysługujących jej uprawnieniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie spełniała ustawowych przesłanek do nabycia świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w związku z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252 ) i art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst: Dz. U. z 2003 r. Nr 58. poz. 514 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...], w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że strona zarejestrowała się w Rejonowym Urzędzie Pracy po raz drugi w dniu [...] lutego 1993 r. Decyzją z dnia [...] lutego 1993 r., znak [...] organ I instancji przyznał stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] lutego 1993 r., który pobierała przez okres 12 miesięcy tj. do dnia 1 lutego 1994 r. Od dnia [...] lutego1994 r. pozostawała w ewidencji osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku.
W dniu [...] lipca 2004 r. strona złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. organ I instancji odmówił przyznania tego prawa.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie z dnia [...] sierpnia 2004 r. w którym domaga się uchylenia decyzji odmawiającej prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu nierzetelnego rozpatrzenia sprawy. Strona informuje, że od czasu zarejestrowania jest osobą bezrobotną, posiada wyższe wykształcenie, studia podyplomowe oraz ukończone kursy. W okresie pozostawania bez pracy sprawowała opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Nie otrzymała od urzędu pracy propozycji pracy czy przekwalifikowania. Żadnej pomocy nie otrzymała również ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Strona twierdzi, iż legitymuje się okresem zatrudnienia 16 lat 11 miesięcy i 29 dni; 7 lat 8 miesięcy opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym; 5 lat studiów i 2 lata 11 miesięcy i 16 dni pracy w rolnictwie tj. łącznie 32 lata 6 miesięcy 10 dni.
Organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ wskazał, że sprawy przyznawania świadczeń przedemerytalnych reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 120 poz. 1252). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004 r., z wyjątkiem m. in. art. 29. Zgodnie z art. 29 ust. 2 tejże ustawy osoby, które do dnia 1 sierpnia 2004 r. zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy.
Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu [...] lipca 2004 r., będąc zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia 1 lutego1993 r.
Warunki, jakie należało spełnić w celu uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego, określone zostały w art. 37 k ust. 1 wyżej powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten stanowił, w świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była-zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lat dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
5) zakończyła okres zatrudnienia o którym mowa w art. 19 ust. 2 a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 23 cytowanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zasiłku oznacza to zasiłek dla bezrobotnych.
Strona udokumentowała w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy 11 lat 1 miesiąc 11 dni okresu uprawniającego do zasiłku tj.:
- od dnia 15 czerwca 1981 r. - do dnia 31 grudnia 1990 r. - Wytwórczo-Usługowa Spółdzielnia Pracy
- od dnia 8 lipca 1991 r. - do dnia 31 stycznia 1993 r. - Przedsiębiorstwo Przemysłu Chłodniczego" [...]" w Z.
Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się m.in. na podstawie przedłożonych przez osobę zainteresowaną wymaganych do przyznania świadczenia dokumentów. Składając wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających spełnianie warunków do jego przyznania.
Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze T. K. podnosi, iż stanowisko organów administracyjnych jest dla niej krzywdzące. Prosi o przyznanie świadczenia przedemerytalnego lub stosownego odszkodowania, które pomogłoby oczekiwać na emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym oraz o nakazanie opłacenia składek emerytalnych w okresie opieki nad nim. Zarzuca pracownikom organu I instancji, że w dniu rejestracji nie zbadali jej uprawnień do innych świadczeń poza zasiłkiem dla bezrobotnych i nie informowali o przysługujących jej uprawnieniach z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Informuje również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie podano okres zatrudnienia, który faktycznie wynosił 16 lat 11 miesięcy i 29 dni, gdyż przy rejestracji przedstawiła świadectwo pracy z Wytwórczo - Usługowej Spółdzielni Pracy, na którym wpisane były poprzednie okresy zatrudnienia, tj. w Muzeum w L. i Urzędzie Wojewódzkim w R. Skarżąca informowała Urząd, że wszystkie dokumenty znajdują się w ZUS w związku z jej wnioskiem o przyznanie emerytury. Do skargi załączyła kserokopie: decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] sierpnia 2004 r. i odwołania od niej, decyzji Wojewody z dnia [...] września 2004 r., zaświadczenia lekarskiego o stanie jej zdrowia, zaświadczenia o stanie zdrowia syna, świadectwa pracy Wytwórczo-Usługowej Spółdzielni Pracy, decyzję Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...] września 2004 r. o przyznaniu zasiłku okresowego z pomocy społecznej, postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2004 r. o odmowie wydania kopii informacji o zarobkach oraz pism z ZUS O/B. i Sądu Okręgowego dotyczące wydania oryginałów dokumentów w związku z toczącym się postępowaniem o prawo do emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Organ wyjaśnił dodatkowo, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie badano uprawnień skarżącej do świadczenia przedemerytalnego, gdyż ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w tym czasie nie przewidywała takiego świadczenia. Świadczenie przedemerytalne zostało wprowadzone do katalogu świadczeń przysługujących bezrobotnym ustawą z dnia 6 grudnia 1996 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 147, poz. 687), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1997 r.
Gdyby w dniu rejestracji ustawa przewidywała takie świadczenie to i tak skarżąca nie spełniałaby warunków do jego otrzymania. Jak wynika z akt sprawy, w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy udokumentowała 11 lat 1 m-c 11 dni okresu zatrudnienia, tj.:
- od dnia 15 czerwca 1981 r. - do dnia 31 grudnia 1990 r. - Wytwórczo –Usługowa Spółdzielnia Pracy
- od dnia 8 lipca 1991 r. - do dnia 31 stycznia 1993 r. - Przedsiębiorstwo Przemysłu Chłodniczego" [...]" w Z.,
oraz jak wynika z załączonego do skargi świadectwa pracy Wytwórczo-Usługowej Spółdzielni Pracy w Z.:
- od dnia 1 września 1977 r. - do dnia 30 listopada 1978 r. – Muzeum w L.,
- od dnia 1 grudnia 1978 r. do dnia 15 czerwca 1981 r. - Urząd Wojewódzki , a więc łącznie 14 lat 11 miesięcy.
Ostatnim miejscem pracy skarżącej przed rejestracją było Przedsiębiorstwo Przemysłu Chłodniczego "[...]" w Z. (stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy z dniem 31 stycznia 1993 r.). Do dnia rozwiązania stosunku pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy T. K. (ur. [...] listopada 1953 r.) nie ukończyła co najmniej 50 lat oraz nie osiągnęła okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat (pkt 2 ust. 1 art. 37 k ustawy), lub nie osiągnęła okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 35 lat (pkt 3 ust. 1 art. 37 k ).
Od dnia rejestracji tj. od dnia 1 lutego 1993 r. skarżąca nie podejmowała zatrudnienia. W dniu złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne tj. w dniu [...] lipca 2004 r. nie osiągnęła wieku 58 lat i nie legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 20 lat ( pkt 1 ust. 1 art. 37 k ).
Ustosunkowując się do treści skargi i podnoszonego w niej zarzutu błędnego ustalenia okresu zatrudnienia organ wskazał, że okres ten był ustalany na podstawie karty rejestracyjnej z 1991 r., gdzie odnotowano tylko okres pracy w Wytwórczo Usługowej Spółdzielni Pracy na podstawie przedstawionego do wglądu świadectwa pracy. Podnoszone w skardze okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, gdyż argumenty skargi dotyczące faktycznego okresu zatrudnienia nie zmieniają faktu, że skarżąca nie legitymowała się wymaganym okresem uprawniającym do emerytury oraz wiekiem.
Ponadto organ odwoławczy poinformował, że kwestia opłacania składek emerytalnych w okresie opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym nie należy do zakresu spraw prowadzonych przez powiatowe urzędy pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem – art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] maja 2004 r.
Stanowi o tym art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120 poz. 1252), która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2004 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem osoby, które zarejestrowały się do dnia 1 sierpnia 2004 r. w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia, nabywają je na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Bezspornym jest, że skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożyła w dniu [...] lipca 2004 r. będąc zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy od dnia 1 lutego 1993 r. W dniu rejestracji udokumentowała ona okres zatrudnienia od 1 września 1977 r. do 31 stycznia 1993 r., a więc 15 lat i 5 miesięcy, a nie jak błędnie przyjęły organy orzekające 11 lat 1 miesiąc i 11 dni. Od dnia rejestracji (1 luty 1993 r.) nie podejmowała ona zatrudnienia, a w dniu złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne nie legitymowała się wiekiem 58 lat (ur. 14 listopada 1953 r.) oraz okresem uprawniającym do emerytury 20 lat stosownie do art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Analiza przytoczonych wyżej danych wskazuje ponadto, że nie spełniła ona także warunków określonych w art. 37k ust. 2 i 3 wymaganych na dzień rozwiązania umowy o pracę oraz określonego w art. 37k ust. 4 i 5.
W świetle powyższych okoliczności nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Zarzuty skargi nie zawierają więc uzasadnionych podstaw, a zatem skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Należy także podnieść, że w okolicznościach sprawy niniejszej błędne wyliczenie przez organy orzekające okresu zatrudnienia skarżącej pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło