II SA/Gd 3426/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak (spr.) WSA Jolanta Górska Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Sz. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 3 lipca 2001 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał K. Sz. rozbiórkę domku letniskowego o konstrukcji drewnianej wybudowanego samowolnie w 1968 r. na wygrodzonej części działki nr [...] w Ż. oraz pomieszczenia gospodarczego wybudowanego samowolnie na początku lat dziewięćdziesiątych na tej działce oraz uporządkowanie terenu działki po wykonanej rozbiórce. W uzasadnieniu organ wskazał, iż domek letniskowy oraz pomieszczenie gospodarze zostały wybudowane bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę według przepisów ustawy — Prawo budowlane z 1974 r. na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obowiązującego w dacie rozstrzygania, stanowił grunty leśne i rolne, a nie przeznaczone pod zabudowę. W 1974 r. domek letniskowy został rozbudowany. Na początku lat dziewięćdziesiątych wzniesiono, bez pozwolenia na budowę, pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej. Wyżej wskazane przesłanki uzasadniały rozbiórkę w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, albowiem nie pozwolono właścicielowi dokonać legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący podkreślił, że w dacie budowy domku letniskowego nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania Gminy S. z 1991 r. i nie zachodziła sprzeczność zabudowy z ustaleniami nieistniejącego planu. Z ostrożności skarżący wniósł o odroczenie wykonania nakazu rozbiórki i zezwolenie na jego legalizację z przeznaczeniem na cele rekreacji poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Po rozpoznaniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając to rozstrzygnięcie ponownie wskazał, że domek letniskowy wraz z pomieszczeniem gospodarczym został wybudowany bez wymaganego obowiązującym prawem pozwolenia na budowę, a nadto na terenie, który według obowiązującego w dacie orzekania w pierwszej instancji planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S., miał przeznaczenie jako teren rolny i leśny. Zatem lokalizacja wskazanych obiektów jest niezgodna z tym planem. Organ odwoławczy w odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, iż przesłanki zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym bada się w stosunku do ustaleń planu obowiązującego u toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a nic w odniesieniu do okresu budowy obiektu. Wskazano również, że w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. albowiem zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., a mianowicie art. 37 i art. 40 tego prawa. Skargę na powyższą decyzję złożył K. Sz. zarzucając naruszenie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez uznanie, że domek letniskowy wzniesiony został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy. Nadto, zarzucił naruszenie przepisu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawne państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego poprzez uznanie, że na budowę domku letniskowego wymagane było pozwolenie na budowę oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podkreślono, że nie można było uznać za samowolę wybudowania domku letniskowego nietrwale związanego z gruntem, którego wzniesienie nie wymagało pozwolenia na budowę. Po raz kolejny zwrócono też uwagę, że nie można badać zgodności zbudowanego obiektu z planem obwiązującym w dacie orzekania w sprawie, ale z planem obowiązującym w dacie wnoszenia obiektu budowlanego. Wynika to z dyspozycji art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który przewiduje obowiązek stosowania do obiektów, których budowa została zakończona przed jej wejściem w życie, przepisów dotychczasowych. Skarżący wskazał, iż wobec powyższego brak było podstaw do nakazania rozbiórki wskazanych obiektów budowlanych na podstawie art. 37 ust. 1 pkt Prawa budowlanego z 1974 r. W odpowiedzi na skargę inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed salami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. W pierwszej kolejności wskazać należy na to, iż organy obu instancji prawidłowo przyjęły za bezsporny fakt wybudowania przez skarżącego domku letniskowego oraz pomieszczenia gospodarczego na działce nr [...] bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, organy administracji nie naruszyły § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego, zgodnie z którym budowa i rozbiórka na terenach położonych poza granicami administracyjnymi miast i osiedli oraz na terenach ogródków działkowych i ośrodków ogrodniczo-warzywnych w miastach i osiedlach podrzędnych budynków gospodarczych, jak kurniki, altany, szopy, składziki, budki, komórki itp. budynki bez palenisk, o powierzchni zabudowania nie przekraczającej 12 metrów kwadratowych i nie wyższych od 3 metrów oraz położonych w odległości większej od 15 metrów od linii rozgraniczającej ulicy nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego. Z jego treści jasno wynika, iż hipoteza wskazanego przepisu nie obejmowała budowy takich obiektów, jak domki letniskowe pełniące funkcje rekreacyjne. Tych bowiem nie sposób zaliczyć do kategorii podrzędnych budynków gospodarczych. Organy dokonały zatem zgodnej z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), znajdującej zastosowanie na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (teks jedn.: Dz.U. 2003, nr 207, poz. 2016 ze zm.), subsumcji ustalonego stanu faktycznego do zawartej w tym przepisie hipotezy i prawidłowo go zastosowały. W ocenie Sądu spełnione zostały bowiem przesłanki orzeczenia nakazu rozbiórki wskazanych obiektów budowlanych. Po pierwsze, skarżący wzniósł domek letniskowy i pomieszczenie gospodarcze bez prawem wymaganego pozwolenia na budowę, a po drugie wzniósł je na gruncie, który zgodnie z powszechnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonym uchwalą Rady Gminy S. z dnia 30 września 1991 r. nr[...], miał przeznaczenie rolne i leśne, a nie był w ogóle przeznaczony pod zabudowę. Wbrew twierdzeniom skarżącego, zgodność istniejącego obiektu budowlanego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym badamy bowiem w odniesieniu do planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania w sprawie przez organ administracji, a nie w dacie wzniesienia budynku. Odmienna interpretacja prowadziłaby do ograniczenia w istotnej mierze możliwości zapewnienia ładu przestrzennego i właściwej ochrony środowiska, w tym gruntów rolnych i leśnych, a także walorów przyrodniczych i krajobrazowych terenu. Przy takiej wykładni kiedy wypadek nielegalnej zabudowy zmuszałby organy nadzoru budowlanego do tolerowania samowoli budowlanych i utrwalenia stanów sprzecznych z prawem (wyrok SN z dnia 28 czerwca 1985 r., III ARN11/85, OSNC1986/3/40). Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 29 maja 1991 r. (Wokanda 1992/3/11). Sąd Najwyższy wskazał, że zasadniczym założeniem, leżącym u podstaw polskiego prawa budowlanego jest założenie, iż obiekty budowlane mogą być wznoszone wyłącznie na podstawie pozwoleń budowlanych udzielanych przez właściwe organy administracji w formie decyzji administracyjnych, zaś obiekty wzniesione bez uzyskania takich pozwoleń powinny ulec rozbiórce. O tym. jakie obiekty mogą być wznoszone na konkretnych terenach, decyduje plan zagospodarowania przestrzennego, lecz przepis ten wcale nie uzasadnia wniosku, iż jeśli pewne tereny są takim planem nie objęte lub też taki plan w ogóle jeszcze nie istnieje, oznacza to dopuszczenie na tych terenach samowoli budowlanej. Dlatego też możliwe jest wydanie decyzji o rozbiórce obiektu, który został wzniesiony bez pozwolenia budowlanego nawet na terenie, dla którego w momencie budowy nie było jeszcze obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast plan taki obowiązywał już w momencie orzekania o rozbiórce. Decydujące jest bowiem przede Wszystkim to, czy obiekt został wzniesiony bez uzyskania pozwolenia, co jest zasadniczą przesłanką do wydania decyzji przewidzianej art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zrealizowana samowolnie budowa na terenie nie przeznaczonym na ten cel w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Konstatacja tego faktu nie tylko upoważniała organy nadzoru budowlanego obu instancji do wydania nakazu rozbiórki, lecz wręcz je do tego obligowała. Norma prawna, zawarta w dyspozycji powołanego wyżej przepisu, określa bowiem, iż podejmowane na jej podstawie decyzje mają charakter związany. W świetle niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego niniejszej sprawy, w cenie Sądu zaistniały przesłanki do tego. ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce domku letniskowego, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy. Okoliczności sprawy bowiem wypełniły hipotezę przepisu art. 37 ustawy, który stanowił, iż. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który godnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania ."powodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy zatem prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania. Wobec powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji wyroku.