III SA/Wa 459/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-15

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło, Bożena Dziełak, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości może zostać utrzymana w mocy, jeśli organy podatkowe nie zbadały w sposób wyczerpujący przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "ważnego interesu publicznego" oraz nie ustaliły precyzyjnie wysokości zaległości podatkowej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 124, 210 § 4 oraz 67 § 1. Organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego wniosek o umorzenie zaległości podatkowej nie zasługuje na uwzględnienie, nie rozważyły przesłanki "ważnego interesu publicznego" i nie ustaliły precyzyjnie wysokości zaległości podatkowej. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1999-2002, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą ze spadku obrotów w prowadzonym sklepie oraz planowaną inwestycję. Organy podatkowe dwukrotnie odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki "ważnego interesu podatnika" ani "interesu publicznego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie badając jej merytorycznie. Skarżący zaskarżyli decyzję SKO do sądu, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Małgorzata Jarecka ( spr. ), Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i K. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości w podatku od nieruchomości (za lata 1999 - 2002) 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ł. z dnia [...].09.2003 r. [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. odmawiającą umorzenia Skarżącym M. i K. Ł. zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1999 – 2002. W dniu [...] października 2002 r. Skarżący złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami z tytułu podatku od nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...] oraz [...] w ewidencji. Podnieśli, że prowadzili przez wiele lat sklep zlokalizowany na działce nr [...]., który przestał przynosić oczekiwany dochód z uwagi na powstanie w pobliżu supermarketu firmy "[...]", dlatego ich dochody znaczenie spadły. Zmuszeni także byli ponieść nakłady na remont prowadzonego przez nich sklepu, albowiem tego wymagał nadzór budowlany. Jednocześnie za oszczędności całego życia dokonali zakupu działek o nr [...] i [...], na których zaplanowali budowę nowego obiektu, który ma także służyć prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżących prowadzona przez nich inwestycja zapewni nowe miejsca pracy mieszkańcom i gminy i wzbogaci gminę w nowy obiekt gospodarczy. Podkreślili, że nigdy nie korzystali z pomocy gminy. Burmistrz Miasta i Gminy Ł. [...] grudnia 2002 r. wydał decyzję odmawiającą umorzenia podatku i odsetek. Decyzja ta została jednak uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2003r. , które wskazało, że wysokość zaległości podatkowej nie jest ustalona albowiem nie zapadły ostateczne decyzje dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2000-2002. Nadto wskazano, że z treści decyzji nie wynikało o umorzenie jakiej kwoty podatku w istocie wnosiła Strona. Skarżący w dniu [...] sierpnia 2003 r. złożyli pismo zatytułowane "załącznik" do wniosku z [...] października 2003 r. W piśmie tym wnieśli ponownie o pozytywne rozpatrzenie sprawy o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości odwołując się do trudnej sytuacji finansowej rodziny wynikającej ze spadku obrotów w prowadzonym przez siebie sklepie. Dołączyli zestawienie wydatków i dochodów za rok 2002 oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług. W swoim piśmie Skarżący nie wskazali kwoty należności, o której umorzenie wnosili. W dniu [...] września 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy Ł. wydał decyzję w której ponownie odmówił Skarżącej umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości oraz odsetek . W uzasadnieniu decyzji opisał zgromadzony materiał dowodowy. Powołał przesłanki zawarte w art. 67§1 Ordynacji podatkowej ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej or.pod.) odnosząc się do interpretacji pojęć "ważny interes podatnika " lub "interes publiczny" w świetle orzecznictwa i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które można byłoby uznać jako ważny interes podatnika. Wskazał, że Skarżący prowadzą budowę bez wymaganego prawem zezwolenia oraz, że podatek od nieruchomości stanowi dochód gminy. Od decyzji Burmistrza Skarżący wnieśli odwołanie ponownie odwołując się do swojej trudnej sytuacji finansowej i podkreślając znaczenie ich inwestycji dla rynku pracy gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. na podstawie art. 233§1 or. pod. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję nie badając jej merytorycznie albowiem, jak stwierdziło uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ogranicza zakres badanie decyzji przez organ drugiej instancji. Powyższą decyzję Strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego powołując argumenty, jak w odwołaniu od decyzji organu I-ej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa statuuje zasadę przekonywania strony, która nakazuje czynić wszystko, by przekonać stronę o zasadności rozstrzygnięcia. Elementem decydującym o trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. Art. 210§4 or.pod. wymaga wskazania, które dowody organ uznał za udowodnione a którym nie dał wiary i dlaczego oraz wymaga objaśnienia wykładni stosowanych przepisów. Art. 67 § 1 or.pod., jak słusznie wskazano w decyzji nakazuje zbadanie przez organ podatkowy, czy zachodzi choćby jedna z dwóch przesłanek "ważny interes podatnika" lub "ważny interes publiczny" która daje możliwość podjęcia decyzji pozytywnej dla podatnika o umorzeniu zaległości podatkowych. Ustalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, że negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę, powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. ( wyrok NSA z dnia 17 marca 1994r., SA/Po 3597/93) W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji, ani decyzji organu I-ej instancji nie spełniła tego wymogu. Konstrukcja uzasadnienia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Ł. sprowadza się w istocie do taksatywnego wymienienia argumentów, które wskazała Skarżąca i ich generalnej, ogólnikowej oceny i to tylko z punktu widzenia "ważnego interesu podatnika" . Element "ważnego interesu publicznego", do którego wyraźnie odwołuje się Skarżąca, podnosząc możliwość zapewnienia dodatkowych miejsc pracy i wzbogacenia miejscowej infrastruktury, w ogóle nie był przedmiotem rozważań. Od oceny merytorycznej decyzji organu I-ej instancji uchyliło się także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, co sprawiło , że te argumenty Skarżącej nie zostały w ogóle poddane ocenie organów podatkowych. Należy także zważyć, że w postępowaniu w istocie nie zgromadzono materiału dowodowego, który pozwoliłby z całą stanowczością stwierdzić jaka jest kwota zaległości podatkowych Strony. Nie wykonano zaleceń organu II-ej instancji wynikających z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2003r. nakazującej zbadać, czy istnieje, a jeśli tak, to w jakiej wysokości zaległość podatkowa. Dla powyższego należało dołączyć do akt decyzje określające wysokość zobowiązania. Czynności tych organy podatkowe nie wykonały. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I-ej instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 124, 210§4 oraz 67§1 or. pod. i na podstawie art. 145§1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm., zwana dalej u.p.p.s.a.). uchylił wyżej wskazane decyzje. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe winny zebrać materiał dokumentujący w sposób nie budzący wątpliwości, jaka jest zaległość podatkowa Skarżących, a także ocenić, czy "ważny interes publiczny" nie przemawia za uwzględnieniem wniosku Skarżących o umorzenie zaległości podatkowych. Uchylając decyzję w oparciu o art. 152 u.p.p.s.a. Sąd orzekł o zakresie wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 200 wyżej cytowanej ustawy orzekł o zwrocie kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło