II SA/Gd 2762/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-12-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o czasowym zameldowaniu może zostać wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który został uznany za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisie art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu oznacza, że kwestia potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu nie stanowi podstawy do usunięcia zapisu o zameldowaniu, a jego stosowanie przez organy stanowi wadę postępowania dającą podstawę do wznowienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o czasowym zameldowaniu P.C. Organ pierwszej instancji orzekł o usunięciu zameldowania na wniosek właściciela lokalu, który twierdził, że nie wyrażał zgody na zameldowanie, a podpis na druku meldunkowym złożyła osoba nieuprawniona. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przesłanka posiadania uprawnień do przebywania w lokalu nie została spełniona. P.C. zaskarżył decyzję Wojewody, wskazując m.in. na brak sprzeciwu ze strony ówczesnego właściciela i związek zameldowania ze służbą kontraktową.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 3 września 2002 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P.C. na decyzję Wojewody z dnia 11 października 2002r., nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 3 września 2002r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wojewoda decyzją, z dnia 11 października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 3 września 2002 r., mocą której na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzeczono o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o czasowym zameldowaniu P.C. pod adresem [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z wnioskiem o anulowanie zameldowania P.C. na pobyt czasowy w lokalu przy ul.[...]w miejscowości L. wystąpił właściciel lokalu – A.K.. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że ani on, ani poprzedni właściciel przedmiotowego lokalu nie wyrażał swojej zgody na zameldowanie P.C. . Faktycznie na druku meldunkowym stosownych podpisów dokonała E.D., nie posiadająca żadnych uprawnień do spornego lokalu. Organ II instancji wskazał, iż organ I instancji ustalił, że w dniu 28 lipca1998 roku złożono druk pobytu czasowego pod adresem [...] na nazwisko P.C. na okres od dnia 28 lipca 1998 roku do dnia 19 lipca 2003 roku. Potwierdzenia uprawnień P.C. do przebywania w lokalu udzieliła E.D. , była żona J.D.- ówczesnego właściciela nieruchomości. W dniu zgłaszania pobytu czasowego Pana C. E.D. była osobą obcą dla J.D.i nie posiadała żadnego tytułu do lokalu przy ulicy [...]. Organ odwoławczy następnie stwierdził, że przedmiotem postępowania w sprawie o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały jest ustalenie, czy w dacie przedmiotowego zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu miała uprawnienia do przebywania w tym lokalu oraz czy faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłankami meldunkowymi zawartymi w art.10 ust. 1 oraz 9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Art. 47 ust. 2 ustawy daje organowi meldunkowemu podstawę do zbadania zachodzących wątpliwości dotyczących spełnienia w dacie zameldowania przesłanek meldunkowych. Rozstrzygniecie organu w- przypadku stwierdzenia dokonania zameldo- wania niezgodnie z prawem przybiera postać decyzji o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. Rozpatrując w niniejszej sprawie okoliczność zamieszkiwania przez wymienionego w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania, organ II instancji stwierdził, że kwestia ta nie stanowiła w sprawie przedmiotu sporu. Natomiast odnosząc się do przesłanki zameldowania polegającej na posiadaniu przez wymienionego uprawnień do przebywania w lokalu, organ odwoławczy stwierdził, że nie została ona spełniona. Potwierdzenie wskazanych uprawnień powinno być dokonane, zgodnie z art. 29 ust.2 ustawy, przez właściciela lub zarządcę lokalu. Wówczas zachodzi domniemanie, iż uprawnienia do przebywania w lokalu rzeczywiście istnieją. Niespornym jest, że podpisy na druku meldunkowym zostały złożone przez E.D.. a wiec osobę nie posiadającą do przedmiotowego lokalu żadnych uprawnień . Jedynym właścicielem spornej nieruchomości był J.D., który w dniu 18 kwietnia 2001 roku sprzedał ją A.K.. J.D.w protokole przesłuchania z dnia 12 czerwca 2002 roku zeznał, że nigdy nie wyrażał zgody na przedmiotowe zameldowanie, jak również nie udzielał E.D. żadnego pełnomocnictwa do tego typu czynności. Natomiast E.D. zeznała, że dokonała zameldowania zięcia w przeświadczeniu, że posiada do spornego lokalu uprawnienia, skoro tyle lat tam zamieszkuje i utrzymuje lokal. Skoro ówczesny właściciel nie wyrażał swojej zgody na zameldowanie P.C. w jego lokalu, to za prawidłowe należało uznać stwierdzenie organu I instancji, że zgoda na meldunek wyrażona przez E.D. była niewystarczająca do zgodnego z prawem zgłoszenia pobytu czasowego. W takim stanie sprawy organ II instancji uznał, że przy zameldowaniu P.C. nie została spełniona przesłanka zameldowania związana z posiadaniem uprawnień do przebywania w nim, co oznacza, że wskutek tego zameldowania naruszono przepisy meldunkowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.C. podał, że J.D. w okresie od lipca 1998 r. do 11 czerwca 2002 r. nie zgłaszał żadnych przeciwwskazań co do jego pobytu w lokalu o czy wiedział, widując go codziennie. Nadto skarżący podał, że zameldowanie związane jest z podjęciem przez niego służby kontraktowej w jednostce wojskowej. Jednocześnie skarżący wskazał, że aktualny właściciel A. K. nie pojawiał się w spornym lokalu. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi został)' wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, chociaż z innych względów niż w niej podniesione. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organ odwoławczy jako podstawę prawną wskazał, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poza art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych również jej art. 9 ust. 2, który wymagał przedstawienia przy zameldowaniu na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Kwestia potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu stanowiła wyłączną podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji publicznej. Zatem przepis art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy stanowa podstawę prawną decydującą o rozstrzygnięciu sprawy. Wobec tego rozstrzygając niniejszą sprawę należało mieć na względzie, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) uznał, iż art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 i Nr 110, poz. 1189) jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejszy przepis utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r, W związku z powyższym uwzględnienia wymagał fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Stosownie bowiem do art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania. Utrata przed wydaniem zaskarżonej decyzji, w określonym zakresie, mocy obowiązującej wskazanego przepisu musi być kwalifikowana przez Sąd jako wadliwość, dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Utrata mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu i ich potwierdzenie nie stanowi podstawy' decydującej o możliwości usunięcia z ewidencji ludności zapisu o czasowym zameldowaniu. W przeciwnym razie w dalszym ciągu byłby faktycznie, jako jedna z podstaw prawnych decyzji, stosowany przepis niezgodny z Konstytucją. Organy obu instancji wydały decyzje w istocie rzeczy wyłącznie w oparciu o przesłankę zameldowania, o której mówił niekonstytucyjny art. 9 ust. 2 ustawy. Stanowi to wadę decyzji, dającą podstawę do wznowienia postępowania (art. 145a § 1 k.p.a.). Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji będzie miał na uwadze, iż kwestia potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie nie ma znaczenia przy ocenie ważności czynności materialno-technicznej zameldowania, uwzględniając zmiany wynikające również z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887). Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło