I SA/Po 225/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-01-04
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej C.D. za zaległości spółki, mimo braku pełnych ustaleń dotyczących stanu majątkowego spółki w momencie postawienia jej w stan likwidacji oraz braku odpowiedzi likwidatora na zadane pytania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest pełnych ustaleń dotyczących stanu majątkowego spółki w chwili postawienia jej w stan likwidacji, a także brak jest odpowiedzi likwidatora na kluczowe pytania organu podatkowego. Te braki uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji i ewentualne orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej C.D. za zaległości spółki "A" sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o tej odpowiedzialności, uznając, że C.D. nie wykazał okoliczności zwalniających go z niej zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. C.D. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając błędy w wykładni prawa materialnego i ocenie dowodów, w szczególności dotyczące bezskuteczności egzekucji wobec spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego C.D. kwotę 1.229 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi C.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego C.D. kwotę 1.229,- zł (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej C. D. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] rok, ciążących na spółce z o. o. "A" z siedzibą w P.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że decyzją z dnia [...] r. określono w/w spółce zobowiązanie w podatku dochodowym w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w tej samej wysokości oraz odsetki za zwłokę.
Powyższą decyzję doręczono likwidatorowi spółki w dniu [...] r.
W terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji nie zostało złożone odwołanie i tym samym decyzja stała się ostateczna.
W dniu [...] r. Urząd Skarbowy wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległe zobowiązanie podatkowe na C. D.
Na obronę przed orzeczeniem odpowiedzialności C. D. wskazał następujące fakty:
- w/w był prezesem spółki z o.o. "A" w P. od [...] 1998 r. do [...] 2002 r.,
- na dzień [...] 2001 r. spółka nie miała zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych,
- na dzień postawienia spółki w stan likwidacji jej majątek przedstawiał się następująco:
- środki pieniężne - [...] tys.zł.
- zaliczki do zwrotu - [...] tys.zł.
- należności od innych firm - [...] tys.zł.
- środki trwałe - [...] tys.zł.
- należności "A" Zakład Instalacyjny P. - [...] tys.zł.
Ponadto, zdaniem strony, likwidator dysponowała wystarczającymi środkami, aby zaspokoić zobowiązania spółki wobec Skarbu Państwa.
Od momentu postawienia spółki w stan likwidacji i powołania likwidatora w osobie A.M., C. D. nie miał wpływu na prowadzenie spraw Spółki, sprzedaż majątku i kolejność zaspokojenia roszczeń.
Dla potwierdzenia wymienionych faktów strona wniosła o przesłuchanie R.U., A.C. i R.G.
Dnia [...] r. dokonano przesłuchania w/w świadków.
Na podstawie przesłuchań świadków ustalono:
- świadkowie byli pracownikami Spółki z o.o. "A" w P.
R.U. i R.G. pracowali w Spółce do dnia [...] 2001 r. A.C. pracowała w Spółce do [...] 2002r w charakterze księgowej, uczestniczyła w prowadzeniu ksiąg rachunkowych,
- świadkowie potwierdzili wskazane wielkości aktywów, ich oświadczenia
w tej kwestii były zgodne. A.C. wiarygodność swych zeznań
oparła na fakcie uczestnictwa w sporządzaniu sprawozdania finansowego
za [...] r.
R.U. i R.G. znajomość faktów opierali na uczestnictwie w rozmowach i osobistych kontaktach z racji użytkowania tych samych pomieszczeń np. magazynowych, biurowych spółki,
- świadkowie posiadali informacje na temat sprzedaży przez likwidatora
następującego majątku spółki:
- sprzedaży towarów z magazynu za ok. [...],- zł,
- sprzedaży samochodów "B" i "C" (świadkom nie jest znana wartość sprzedaży),
- ksero za ok. [...],- zł
R.G. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą
nabył w [...] r. za gotówkę od spółki materiały za [...] zł i kserokopiarkę za [...] zł.
- świadkowie wskazali, iż byli przekonani o gromadzeniu przez C.D. środków na poczet długu wobec Skarbu Państwa, jednakże osobiście nie uczestniczyli w rozmowach między likwidatorem a prezesem w sprawie konieczności zabezpieczenia środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży majątku, który pozostał na dzień otwarcia likwidacji na pokrycie zobowiązań podatkowych,
- A.C. oświadczyła, że likwidator nie współdziałała z prezesem i wspólnikami w sprawach dotyczących działalności spółki.
Podejmując wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym Urząd Skarbowy pismem z dnia [...] r. zwrócił się również do likwidatora formułując następujące pytania:
"1. Czy Pan C. D. bądź inna osoba zapoznała Panią z dokumentami z przeprowadzonej kontroli skarbowej za lata [...],[...],[...].
2. Czy wspólnicy lub prezes spółki Pan C. D. wskazał na konieczność zabezpieczenie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży m majątku na poczet zobowiązań wobec Skarbu Państwa.
3. Potwierdzenie informacji dotyczących wielkości majątku pozostałego w spółce "A" sp. z o.o. na dzień postawienia w stan likwidacji".
Na powyższe pytania do dnia wydania decyzji nie uzyskano informacji.
Zdaniem organu podatkowego w myśl art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) C. D. nie zdołał wykazać okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "A", a powstałe w czasie gdy był jej prezesem.
Nie wykazał bowiem, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, ani nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał też mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł C. D.
Decyzji zarzucił naruszenie art. 120 i art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.
Ponadto wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że spółka na dzień likwidacji posiadała środki pieniężne i majątek trwały na pokrycie ewentualnych zobowiązań podatkowych.
Odwołujący się zwrócił uwagę, że organ ograniczył się też jedynie do wymiany korespondencji i rozmowy z likwidatorem, co nie przyniosło efektów w postaci zabezpieczenia przyszłych zobowiązań spółki.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wobec braku majątku spółki, z którego możliwe byłoby przymusowe ściągnięcie przedmiotowej zaległości, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne.
Jednocześnie - zdaniem organu - C. D. nie udowodnił istnienia żadnej okoliczności, która w świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiłaby przesłankę do odstąpienia od orzeczenia jego odpowiedzialności za zaległości spółki "A".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu C. D. zarzucił decyzji organu odwoławczego rażące naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz błędną ocenę materiału dowodowego.
Zdaniem skarżącego organ niesłusznie uznał za dostatecznie udowodniony fakt, iż egzekucja wobec spółki była bezskuteczna. Nie uwzględniono przy tym podnoszonych przez skarżącego okoliczności, iż w dniu uprawomocnienia się decyzji określającej spółce "A" zobowiązanie w podatku dochodowym za rok [...] (decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] r.), spółka posiadała majątek wystarczający na pokrycie zobowiązania.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna.
Podstawą prawnomaterialną decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego był art. 116 Ordynacji podatkowej.
Obowiązkiem organów podatkowych jest - zgodnie z art. 122 w/w ustawy - podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na brak stanowiska likwidatora, w szczególności brak odpowiedzi na pytania organu podatkowego przytoczone na str. 4 decyzji Naczelnika z [...] r. oraz brak sprawozdań finansowych, do złożenia których likwidator został zobowiązany.
Informacje, które mogłaby przekazać likwidator spółki - A.M., umożliwiłyby pełną ocenę stanu majątkowego spółki z chwili postawienia jej w stan likwidacji, a tym samym mogłaby mieć wpływ na ewentualne orzeczenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Brak ustaleń w tym zakresie należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zadaniem organu odwoławczego będzie poczynienie więc stosownych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.
/-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło