II OZ 979/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Maria Rzążewska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W., J. W., M. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt II SO/Po 5/05 o oddaleniu wniosku [...] – [...] oraz [...] od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 5/04 postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt II SO/Po 5/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek D. W., M. W., M. W. i J. W. o wyłączenie Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w osobach: [...] – [...] oraz [...], od orzekania w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W. i J. W. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., oznaczoną sygn. akt II SAB/Wr 5/04. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali przesłanek wyłączenia sędziego określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a, jak również zaistnienia stosunku osobistego określonego w art. 19 p.p.s.a. Skoro w przedmiotowej sprawie wniosek skarżących dotyczył wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, to powinni oni wykazać, iż każdy z sędziów tego Sądu podlega wyłączeniu z mocy ustawy, albo też wykazać, że pomiędzy skarżącymi a sędziami WSA we Wrocławiu zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności każdego z sędziów. Wniosek skarżących, zdaniem Sądu I instancji, nie spełniał powyższych rygorów, ponieważ postawiona przez skarżących teza co do potencjalnej stronniczości sędziów, poparta jedynie przytoczeniem rzekomych nieprawidłowości jakie miały występować przy rozpoznawaniu innych spraw nie zasługuje na uwzględnienie tym bardziej, iż każdy sędzia i asesor WSA we Wrocławiu oświadczył pisemnie, iż nie zna skarżących, nie łączy go z nimi żaden stosunek osobisty, mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, jak również nie zachodzą w stosunku do niego żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. dające podstawy do wyłączenia. W ocenie Sądu wiarygodności oświadczeń nie podważały w jakikolwiek sposób stwierdzenia skarżących zawarte we wniosku. Na powyższe postanowienie D. W., J. W., M. W. i M. W. złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. W uzasadnieniu powołano zarzuty zawarte pierwotnie we wniosku o wyłączenie sędziów, w szczególności dotyczące licznych nieprawidłowości, błędów i nadużyć jakie, zdaniem skarżących, miały miejsce w postępowaniu administracyjnym, jak również przed WSA we Wrocławiu. Skarżący podnieśli również zarzut stronniczości sędziów tego Sądu i ich "kontaktów" z pracownikami organu II instancji, co do rozstrzygnięcia spraw, w których stroną byli skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, nie znają oni skarżących osobiście i nie łączą ich ze skarżącymi żadne stosunki mogące mieć wpływ przy orzekaniu w sprawie. Skarżący nie wykazali ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność złożonych oświadczeń. Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziów swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że zachodzą między nią i innymi uczestnikami postępowania a sędziami takie stosunki, które powodują wyłączenie wskazanych osób od orzekania. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania skarżących co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania sędziów we wcześniejszych sprawach z udziałem skarżących. Zdaniem skarżących wskazani sędziowie naruszyli zasady obiektywizmu przy orzekaniu w wymienionych przez nich sprawach, gdyż byli stronniczy przy ich rozpoznawaniu i mieli rzekome "kontakty" z pracownikami organu II instancji. Wskazać jednak należy, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć w innych sprawach z udziałem tego sędziego, a już za absolutnie niedopuszczalne uznać należy oskarżanie sędziego o stronniczość bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na poparcie tych zarzutów. W okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów WSA we Wrocławiu uznać należy, że nie zaszły podstawy do ich wyłączenia od orzekania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.