II SA/Bd 790/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Barbary i Stanisława B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2004 roku, nr [...] w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty A. z dnia [...] 2004r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. zasądza na rzecz skarżących od Wojewody [...] kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 790/04 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] 2003 r. Starosta A. podjął postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie wydanego Barbarze i Stanisławowi B. pozwolenia na odbudowę parteru z nadbudową piętra budynku mieszkalnego w S. przy ul. [...] (działka nr [...]), zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...] 1997 r. W uzasadnieniu Starosta powołał się na pismo B. i S. B. z [...] 2003 r. uzupełnione [...] 2003 r. oraz na pismo Wacława S. i Ireny K. z dnia [...], przy którym przedłożyli oni postanowienie sądowe stwierdzające uregulowanie kwestii własnościowych w odniesieniu do działki nr [...] przylegającej bezpośrednio do działki nr [...], wnosząc jednocześnie o podtrzymanie postanowienia o wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 18 maja 2004 r. Starosta A. wskazując na art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie. W uzasadnieniu, wskazując na informację uzyskaną od Sądu Rejonowego w A., stwierdził, że nie ustała przyczyna uniemożliwiająca rozpatrzenie kwestii wznowienia, bowiem sąd powszechny nie rozstrzygnął sprawy własności działki nr [...], objętej zamierzeniem inwestycyjnym. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [..] 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty A. z dnia [...] 2004 r. . Wojewoda uznał za niezasadne podnoszone przez Barbarę i Stanisława B. w zażaleniu od postanowienia Starosty zarzuty naruszenia przez art. 6 - 9 i art. 98 § 2 oraz art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Wojewody wobec braku dokładnego wskazania żądania w piśmie żalących się z dnia [...] 2003 r. (w piśmie tym, które wpłynęło do organu I instancji [...] 2003 r., B. i S. B. zwrócili się z zapytaniem "dlaczego została zawieszona decyzja budowlana, skoro minęło trzy lata"), Starosta działając w myśl art. 64 § 2 Kpa zasadnie zwrócił do strony o jego sprecyzowanie. Nie doszło także do zarzucanego naruszenia art. 98 § 2 Kpa, a to dlatego, że przepis ten w ogóle w sprawie nie może mieć zastosowania, skoro zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Według Wojewody nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 6 - 9 Kpa, gdyż z akt sprawy wynika, że organ I instancji dopełnił wymogów określonych w art. 77 § 1 Kpa tj. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, jak również zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. - Prawo budowlane przestrzegał zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, zapewniając stronom udział w postępowaniu, tj. informując Irenę K. i Wacława S. o podjęciu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie wydanego Barbarze i Stanisławowi B. pozwolenia na odbudowę parteru z nadbudową piętra budynku mieszkalnego w S. na działce nr . W związku z pismem Ireny K. i Wacława S. z dnia [...] 2003 r. informującym organ I instancji, że - działki nr [...] jest własnością ich rodziców, tj. Heleny i Bolesława S., Starosta A. wezwał wszystkie strony postępowania do przedłożenia dowodów na okoliczność aktualnego stanu prawnego ww. działki. W odpowiedzi Irena K. i Wacław S. ponownie stwierdzili, że - działki nr [...] jest własnością ich rodziców, informując jednocześnie o toczących się od kilku lat postępowaniach sądowych zmierzających do odzyskania przez spadkobierców - części spornej nieruchomości. Natomiast Stanisław B. stawił się w Starostwie oświadczając, że jego syn w dniu [...] 2003 r. złożył w kancelarii Starostwa odpis z księgi wieczystej nr [..] prowadzonej dla działek nr [...] i [...], z którego wynika, iż jedynymi właścicielami wymienionych działek są Barbara i Stanisław B W związku z rozbieżnymi stanowiskami stron Starosta pismem z dnia [...] 2004 r. wezwał Irenę K. i Wacława S. do przedłożenia dokumentów na okoliczność prowadzenia postępowania sądowego w przedmiocie ustalenia prawa własności działki nr [...], co wezwani uczynili. Ponadto Starosta zwrócił się do Sądu Najwyższego o potwierdzenie, czy przed Sądem toczy się sprawa z powództwa Barbary i Stanisława B., w odpowiedzi uzyskując informację, że pod sygnaturą [...] toczy się sprawa, której przedmiotem jest działka nr [...]. Starosta zwrócił się także do Sądu Rejonowego w A. z prośbą o informację, czy tocząca się przed Sądem sprawa dotyczy działki nr [...] w S. Sąd potwierdził powyższe. Występuje więc w sprawie zagadnienie prawne, które wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd, wobec czego zasadnie organ I instancji zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zawiesił postępownie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Wojewody zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 i 4 Kpa, art. 97 § 2 Kpa i art. 98 Kpa poprzez przyjęcie, że zachodziły i nadal zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, w szczególności uznanie Jerzego K., Ireny K. i Wacława S. za stronę postępowania, a także przyjęcie, że istnieje zagadnienie wstępne, które winien rozstrzygnąć inny organ lub sąd oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 304 kc przez przyjęcie, że służebność osobistą można nabyć przez zasiedzenia. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż nadal w księdze wieczystej Kw [...] figurują jako właściciele działki nr [...] w S. Przyznali, że w dokumentach geodezyjnych Urzędu Gminy w A/ w dokumentacji nieruchomości znajduje się postanowienie Sądu Powiatowego w A. z dnia [...] 1958 r. stwierdzające służebność osobistą na rzecz Bolesława S., który zamieszkiwał sporną część budynku jako dożywotni użytkownik. Nie czuł się on jednak nigdy właścicielem samoistnym ani nie podejmował żadnych kroków prawnych w celu zgłoszenia swoich roszczeń właścicielskich do nieruchomości. Ani Bolesław i Helena S., ani ich spadkobiercy nie dbali o budynek, który w końcu stał się ruiną i w roku 2003 runął. Po śmierci Bolesława jego spadkobiercy podjęli działania w celu zasiedzenia przez niego nieruchomości i ingerują w toczące się postępowania administracyjne. Skarżący zauważyli, że ani Bolesław S., ani jego żona Helena (oboje nie żyją) nie byli nigdy stroną postępowania, zaś ze względu na służebność osobistą i jej osobisty charakter, nawet gdyby byli stroną postępowania i zmarli w jego trakcie, to ich uprawnienia nie przechodzą na spadkobierców. Brak więc jakiejkolwiek podstawy prawnej, aby Jerzy K., Irena K. i Wacław S. byli stroną niniejszego postępowania w miejsce Bolesława i Heleny S. W tej sytuacji uwzględnianie wniosków osób trzecich, nie będących stroną w postępowaniu i wstrzymujących decyzje administracyjne stoi w rażącej sprzeczności z prawem. Zdaniem skarżących wbrew utrwalonej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadzie, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie zostało wykazane, aby istniał taki związek pomiędzy budową skarżących a roszczeniami do nieruchomości osób trzecich. Także postępowanie sądowe o zasiedzenie toczące się przed sądem powszechnym nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 304 Kodeksu cywilnego. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem toczącej się sprawy administracyjnej, dotyczącej wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, a wynikiem sprawy cywilnej o zasiedzenie służebności osobistej przez Bolesława i Helenę S., które z góry jest skazane na nieuwzględnienie, gdyż w myśl art. 304 Kc służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni argumentacji skarżących. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 98 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż jak słusznie zwrócił uwagę Wojewoda w uzasadnieniu skarżonego postanowienia - przepis ten w sprawie w ogóle nie miał zastosowania. Postępowania zawieszone zostało bowiem w wyniku stwierdzenia z urzędu przez organ administracji, iż istnieje okoliczność określona w art. 97 § 1 pkt 4 tj. istnieje zagadnienie wstępne, do którego rozstrzygnięcia jest kompetentny sąd powszechny. Fakt, że na tą okoliczność, tzn. istnienie zagadnienia wstępnego, zwróciły uwagę występujące w sprawie strony nie powoduje w konsekwencji, że mamy do czynienia z przewidzianym w art. 98 Kpa, zawieszeniem postępowania na wniosek strony. Zawieszenie postępowania w trybie art. 98 Kpa może bowiem nastąpić tylko wówczas, kiedy nie występują okoliczności wymienione w art. 97 § 1 Kpa. Tak więc nawet jeżeli strona wnioskuje o zawieszenia postępowania w trybie art. 98 Kpa, ale powołuje się na okoliczności wymienione w art. 97 § 1 Kpa - organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie w trybie art. 97 Kpa. W konsekwencji na potrzeby rozstrzygnięcia prawidłowości zawieszenia postępowania przez Wojewodę zbędne są rozważania skarżących co do posiadania przez wymienione przez nich osoby przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Słuszny jest natomiast zarzut skarżących co do braku wymaganego przez art. 91 § 1 pkt 4 Kpa związku pomiędzy zagadnieniem rozstrzyganym przez sąd powszechny a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Jak wynika z informacji Sądu Rejonowego w A. z dnia [...] 2004 r. (k.38 akt administracyjnych) oraz złożonej w toku postępowania przed Sądem informacji ww. Sądu Rejonowego z dnia [....] 2005 r., prawomocnym postanowieniem zapadłym w dniu [...] 2000 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy orzekł w kwestii prawa własności Bolesława i Heleny S. do działki nr [...]. Obecnie toczy się jedynie sprawa z wniosku Stanisława i Barbary B. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego we W. Roku Sądowe w A. z dnia [...] 1993 r (zmienionym ww. prawomocnym postanowieniem z dnia [..] 2000 r.). Tak więc sąd powszechny prawomocnie rozstrzygnął będącą zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania o pozwolenie na budowę kwestię praw do nieruchomości - działki nr [...] w S. Toczące się obecnie przed Sądem Rejonowym postępowanie ze skargi o wznowienie jest postępowaniem nadzwyczajnym dążącym do ewentualnego, odmiennego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w przypadku, o ile wystąpią okoliczności (przesłanki) pozwalające na wznowienie postępowania (art. 401 - 404 Kpc), a nie do rozstrzygnięcia zagadnienia, co którego w ramach własnych uprawnień organ administracji nie może orzec, a które w ogóle nie było rozstrzygane Nie istnieje więc obecnie przyczyna zawieszenia postępowania określona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Ewentualna zmiana postanowienia Sądu w przedmiocie własności działki nr 604 podjęta w trybie nadzwyczajnym może być natomiast późniejszą przesłanką do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8). Mając na względzie powyższe na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w punkcie 1) sentencji wyroku. Wskutek uwzględnienia skargi, w myśl art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.