II SA/Wa 63/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Asesor WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Łukasz Pilip po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2003 r., 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę 355,- zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R.S. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania wymienionego z przedmiotowego lokalu. W dniu 31 marca 2003 r. W.S. zam. w W. przy ul. [...] złożył wniosek o wymeldowanie R.S z budynku stanowiącego jego własność, a położonego w gminie W., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] nieruchomość nr [...] Wnioskodawca wskazał, że R.S. budynku przy ul. [...] oznaczonym nr [...] nigdy nie mieszkał, ponieważ przebywa stale w budynku wybudowanym w 1964 r. przez swojego ojca E. S. na działce oznaczonej [...] o nr [...] o powierzchni [...]. Dom ten zastąpił rozebrany wcześniej budynek przy ul. [...], oznaczony nr [...] (wcześniej [...]). Prezydent W. dokonując wymeldowania R. S. ustalił, że nie zamieszkuje on faktycznie w budynku stanowiącym własność W. S. lecz w innym budynku znajdującym się na nieruchomości należącej do E. i M.S., który to budynek nie posiada odrębnego oznaczenia. Wojewoda [...] uzasadniając zaskarżoną decyzję uznał, że nie został spełniony określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunek wymeldowania, ponieważ za bezsporne uznał, że wymieniony zamieszkuje w obrębie nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w W.. Zdaniem organu podział spornej nieruchomości przez wyodrębnienie działki nr [...] i [...] nie spowodował zmiany adresu, który pozostał niezmieniony dla całej nieruchomości oznaczonej adresem [...] w W.. W skardze do Sądu pełnomocnik W. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędne ustalenie stanu faktycznego wobec przyjęcia, że R. S. zamieszkuje w budynku mieszkalnym posadowionym w granicach działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w W.. Wyjaśniono, że z pierwotnej nieruchomości uregulowanej w [...] została wydzielona działka ewidencyjna nr [...] do oddzielnej księgi wieczystej nr [...]. W pierwotnej księdze wieczystej pozostała działka ewidencyjna nr [...], na której M. i E. S.40 lat temu pobudowali dom mieszkalny bez zezwolenia i jego stan prawny nie został dotychczas uregulowany. Do tego budynku dobudowany został przez R. S. nowy budynek z osobnym wejściem. W skardze podniesiono, że niedopuszczalne jest aby fakt nieuregulowania przez rodzinę M. i E. S. kwestii związanych z numerem ewidencyjnym ich budynków wpływał w konsekwencji na utrzymanie zameldowania ich rodziny w budynku skarżącego, w którym nie przebywają. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z argumentacją zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dokonał kontroli sprawy pod względem zgodności z prawem we wszystkich jej aspektach prawnych i stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, również z innych względów niż zauważone przez stronę nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że istotnie Wojewoda [...] wadliwie ustalił stan faktyczny sprawy. Budynek usytuowany w W. przy ul. [...] usytuowany na wyodrębnionej działce nr [...] o powierzchni [...] 2 stanowi wyłączną własność W.S.. Otóż wyodrębnienie działki [...] i [...] nastąpiło z księgi wieczystej nr [...], w której wpisana była M. S. właścicielka działki oznaczonej nr [...] z obrębu nr [...] o pow. [...]. Spadek po niej nabyły jej dzieci w ½ części spadku każde z nich, tj. W.S. i E.E. z d. S.. W wyniku dokonanego między nimi podziału aktem notarialnym z dnia [...] maja 2003 r., działka nr [...] przypadła W. S.. Natomiast dom wybudowany przez E. S., w którym zamieszkuje wraz z żoną M. oraz synami R. i R. jest posadowiony na działce nr [...] wpisanej w księdze wieczystej nr [...]. Budynek ten jako wybudowany nakładami E. S. został wyłączony z tego powodu z masy spadkowej w testamencie sporządzonym przed notariuszem w dniu [...] marca 1974 r. przez S.S. ojca E. S. i W. S. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy. (Por. Duże Komentarze Becka – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz prof. dr hab. B. Adamiak, prof. dr hab. J. Borkowski, wydanie 6 zaktualizowane i rozszerzone Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2004 r., str. 730). Zdaniem Sądu, organy wydające decyzję, zarówno w I jak i II instancji w sprawie odmowy wymeldowania, rażąco naruszyły przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez to, że zastosowały niewłaściwy tryb postępowania. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca postępowania administracyjnego – W.S. kierując do organu wniosek o wymeldowanie R. S. podał informację, że zarówno wymieniony jak i jego rodzina (o wymeldowanie, której wnosił), nigdy nie zamieszkała w stanowiącym jego własność budynku przy ul. [...] w W.. W związku z tym faktem, zadaniem organu było określenie właściwego trybu dla rozpatrzenia sprawy zainicjowanej wnioskiem, którego treść jednoznacznie wskazywała, że zarejestrowana czynność materialno - techniczna zameldowania została dokonana wadliwie, przy czym fakt niezamieszkania w przedmiotowym lokalu nie był kwestionowany przez strony w toku całego postępowania. Wobec tego, organ stosownie do treści art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z urzędu winien rozstrzygnąć przede wszystkim wątpliwości, co do prawidłowości dokonanego zameldowania R, S. w budynku przy ul. [...] w W.. Każdy ze wskazanych wyżej trybów postępowania ma własne przesłanki. Nie jest więc możliwe wszczynanie postępowania o wymeldowanie tam, gdzie w rzeczywistości występują przesłanki do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania i odwrotnie. W tym bowiem zakresie nie występuje możliwość stosowania dwóch odmiennych kwalifikacji tych samych faktów. Problem leży zatem w ocenie tego, co stało się przyczyną złożenia wniosku. W tym wypadku był to zarzut niezamieszkania w miejscu zameldowania, a więc nieprawidłowości samej czynności zameldowania (wtedy właściwy jest tryb anulowania czynności materialno – technicznej z art. 47 ust. 2 powołanej ustawy). Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w punkcie 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy. Zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.