I SA/Ol 394/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. I SA/Ol 394/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 czerwca 2004r. nr "[...]". W motywach zaskarżonego postanowienia wskazano, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 czerwca 2004r. o pozostawieniu zażalenia bez rozpatrzenia, zawierające prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia zażalenia, doręczone zostało "A" Spółka z o.o. w dniu 28 czerwca 2004r., co potwierdza podpis i data złożone przez członka Zarządu Spółki R. H. na pocztowym potwierdzeniu odbioru. Termin określony w art. 236§2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) do wniesienia zażalenia upłynął zatem z dniem 5 lipca 2004r. Zażalenie z wnioskiem o przywrócenia terminu zostało zaś nadane przesyłką polecona w dniu 12 lipca 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść art.162§1 i 2 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych będących wynikiem tego uchybienia, jeżeli podmiot, który uchybił terminowi nie ponosi w tym zakresie winy. Zaznaczył, iż z dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenia lekarskiego R. H. wynika, iż przebywał on na zwolnieniu lekarskim w dniach od 5 do 9 lipca 2004r. Zgodnie natomiast z §18 umowy Spółki oraz odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków Spółki oraz składania podpisów upoważniony jest członek Zarządu łącznie z prokurentem. Zarząd Spółki tworzą zaś dwaj członkowie – R. R. i R. H. Organ podatkowy podniósł, iż o braku winy w niedotrzymaniu terminu można mówić jedynie, gdy nie został on dopełniony z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zwolnienie lekarskie nie jest natomiast potwierdzeniem braku winy. Dodatkowym kryterium przy ocenie braku winy w niedotrzymaniu terminu powinien być obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Organ uznał, że w niniejszej sprawie kryterium to nie zostało spełnione, gdyż strona wyczekiwała z dopełnieniem czynności procesowej do ostatniego dnia ustawowego terminu. Konkludując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż strona nie uwiarygodniła swojej staranności w dotrzymaniu terminu, albowiem nie wykazała, że zły stan zdrowia jednego członka Zarządu uniemożliwił podjęcie przez Spółkę czynności procesowych w sprawie. W skardze "A" Spółka z o.o. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Argumentując skargę zaznaczyła, że uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała, aż do wniesienia o przywrócenie terminu. Przyczyną uchybienia terminu była nagła choroba członka Zarządu R. H., na którym ciążą wszystkie obowiązki związane z obsługą korespondencji Spółki. Podjęcie działań w celu sporządzenia pisma przez drugiego członka Zarządu – R. R. było natomiast niemożliwe, gdyż nie jest on zatrudniony w Spółce, a pełni jedynie funkcję członka Zarządu. Nadto w związku z charakterem wykonywanej pracy większość czasu spędza on poza miejscem zamieszkania. Podkreśliła, iż nie można czynić jej zarzutu "czekania" do ostatniego dnia upływu terminu do dokonania danej czynności, bowiem skarżąca zwróciła się o fachową pomoc przy sporządzaniu zażalenia i pozostawienie jednego dnia na podpisanie dokumentu, przy braku nadzwyczajnej okoliczności jaką była choroba, było wystarczające. Zauważyła, iż spełnienie przez stronę przesłanek wynikających z art.162§1 i 2 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ do przywrócenia terminu, zaś przyjęcie przy ocenie zasadności wniosku dodatkowego kryterium w postaci obiektywnego miernika staranności jakiej można wymagać od strony, jest niezgodne z dyspozycją powołanego przepisu. Nadto zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie art.78 i art.45 Konstytucji RP. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art.162§1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu, termin należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu, którą wystarczy uprawdopodobnić, jest więc brak winy w jego uchybieniu. Uprawdopodobnienie jest zaś środkiem zastępczym dowodu, który nie daje pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo, wiarygodność zaistnienia jakiegoś faktu. Zgodzić należy się z organem podatkowym, iż dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i oceniać winę według mierników staranności. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena, czy skarżąca Spółka uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy. W rozpoznanej sprawie, zgodnie z zapisem §18 umowy Spółki oraz odpisem Krajowego Rejestru Sądowego do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków Spółki upoważniony jest jeden członek Zarządu łącznie z prokurentem. Zarząd skarżącej Spółki składa się natomiast z dwóch członków: R. H. i R. R. W ocenie Sądu, w rozpoznanej sprawie, choroba poświadczona zaświadczeniem lekarskim uprawdopodabnia niemożność działania jednego z członków Zarządu – R. H. W przypadku wykonywania pracy w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim R. H. mógłby bowiem narazić się na zarzut wykorzystywania zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, czy wyczerpałby przesłanki określone w art.17 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 60, poz.636 ze zm.), skutkiem czego utraciłby prawo do zasiłku chorobowego. Adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści: "pacjent może chodzić" nie usprawiedliwia wykonywania pracy, odnosi się jedynie do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego – poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg czy kontrolę lekarską. Odmienną jest sytuacja, gdy wniosek o przywrócenie terminu składa osoba fizyczna, która powołuje się na chorobę jako na okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Wówczas pomocne w ocenie, czy w czasie choroby wnioskodawca był zdolny do dokonania czynności, której terminowi uchybił, jest zapytanie wnioskodawcy jak w tym czasie radził sobie z załatwianiem czynności dnia codziennego. Odnośnie drugiego członka Zarządu skarżąca podniosła we wniosku o przywrócenie terminu oraz w skardze, że podjęcie działań przez R. R. nie było możliwe z uwagi na fakt, iż nie jest on zatrudniony w Spółce, a pełni jedynie funkcję członka Zarządu. Nadto zaznaczyła, że w związku z charakterem wykonywanej pracy R. R. większość czasu spędza poza miejscem swojego zamieszkania oraz, że Spółka nie zatrudnia obecnie pracowników i wszystkie obowiązki związane z obsługą korespondencji obarczają w całości R. H. Zdaniem Sądu organ winien zatem ustalić, czy istniała możliwość dokonania czynności procesowej - podpisania zażalenia przez R.R. Nadto zgodzić należy się ze skarżącą, iż nie można czynić jej zarzutu nie spełnienia kryterium obiektywnego miernika staranności w przypadku "wyczekiwania" z dopełnieniem wniesienia zażalenia do ostatniego dnia ustawowego terminu. Zgodnie z art. 236§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia i dlatego też stwierdzić należy, iż wniesienie zażalenie ostatniego - siódmego dnia, w przypadku nie wystąpienia nieprzewidzianej okoliczności, byłoby tak samo skuteczne, jak jego wniesienie pierwszego, drugiego, czy szóstego dnia terminu. Z tych względów stwierdzić należało, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art.162§1 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na mocy art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 150, poz. 1270, zwana dalej jako p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, gdyż pouczony na rozprawie o możliwości zgłoszenia wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania członek Zarządu Spółki, wniosku takiego nie złożył. Na mocy art.152 powołanej ustawy, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.