II SA/Łd 686/04

WyrokWSA w Łodzi2005-01-12

Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, wydana na podstawie oświadczeń inwestora i świadków bez zapewnienia czynnego udziału strony przeciwnej w postępowaniu dowodowym, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Postępowanie dowodowe oparte na notatce służbowej z oświadczeniami świadków, bez obecności i możliwości zadawania pytań przez drugą stronę, pozbawiło ją możliwości obrony swoich praw i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, w którym znajdowało się okno w ścianie granicznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie, opierając się m.in. na notatce służbowej z oświadczeniami świadków, że prace budowlane wykonano przed podziałem działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący H.K. zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz powierzchowne postępowanie dowodowe, kwestionując datę wykonania okna i dobudowy ganku.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zasądził na rzecz H.K. zwrot wpisu sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi H.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza na rzecz H.K. od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się wyroku. II SA/Łd 686/04 U Z A S A D N I E N I E W wyniku interwencji M. i H.K. zam. przy ul. A 69 w B. w sprawie budynku mieszkalnego J.K. usytuowanego na działce sąsiedniej przy ul. A 71 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ustalił, że w ścianie budynku zlokalizowanego w granicy działki znajduje się okno o wym. 0,6 x 1,5 m skierowane w stronę działki M. i H.K. Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił również, że jego właściciel J.K. ( ojciec H.K.) nabył w roku 1977 sąsiednią posesję, w wyniku czego budynek znalazł się w centralnej części działki powstałej ze scalenia dwóch odrębnych działek, a następnie dobudował samowolnie ganek i wykonał w/w. okno. W roku 1980 J.K[...]. zakupioną działkę sprzedał synowi H.K. przez co nastąpiło ponowne rozdzielenie działek. W następstwie zaistniałych zmian budynek powtórnie znalazł się w granicy, zaś wykonane wcześniej okno stało się przedmiotem sporu. Dnia 22 maja 2003 r. w siedzibie organu I instancji stawił się J.K. wraz z trzema świadkami, którzy oświadczyli przed pracownikiem organu bez obecności pozostałych stron, że ganek i okno wykonane zostały przed datą ponownego podziału działki. Z czynności tej pracownik organu sporządził notatkę służbową. Decyzją Nr [...] znak [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał J.K. przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z oceną techniczną o prawidłowości wykonanych robót. Po wykonaniu przez J.K. nałożonego obowiązku, decyzją nr [...] znak [...] wydaną w dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. udzielił J.K. pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w B. przy ul. A 71. Od decyzji tej odwołanie wniósł H.K. zarzucając organowi I instancji błędne ustalenia w zakresie daty dokonania dobudowy ganku i wykonania okna przez J.K. Odwołujący się twierdził, że miało to miejsce już po sprzedaży mu działki sąsiedniej. . Zdaniem skarżącego w roku 1980 ganek i okno jeszcze nie istniały , co potwierdza załączona kserokopia aktu notarialnego z dnia [...] oraz kserokopie fotografii wykonanych dnia 20 sierpnia 1980 r. Skarżący poinformował ponadto, ze J.K. nie jest już właścicielem działki zlokalizowanej przy ul. A 71. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] znak [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] W uzasadnieniu decyzji własnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uznał, iż zobowiązany wykonał wszystkie obowiązki wynikające z wcześniejszej decyzji Nr [...], zaś oświadczenia trzech świadków złożone w siedzibie organu , iż ganek i okno wykonane zostały w warunkach połączonych działek stanowią w niniejszym postępowaniu wystarczający dowód, że w dacie wykonania robót obiekt nie naruszał obowiązujących warunków technicznych. W takim przypadku organ I instancji nie mógł odmówić wydania pozwolenia na jego użytkowanie. W ocenie organu odwoławczego, nie jest dowodem przedłożony przez skarżącego akt notarialny, ponieważ nie dotyczy przedmiotu postępowania. Skarżący nie udowodnił również że fotografie ukazujące budynek mieszkalny J.K. przed zrealizowaniem rozbudowy, wykonane były dnia 20 sierpnia 1980 r. Ponadto decyzję o pozwoleniu na budowę właściwy organ administracji państwowej wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy . W niniejszej sprawie inwestorem jest J.K. On również był adresatem decyzji Nr [...] i wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Skierowanie decyzji Nr [...] do J.K. jest zatem zgodne z prawem. Powyższą decyzję zaskarżył do Sądu H.K. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenie przez organy administracji wydające decyzje art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz przepisów obowiązującego prawa budowlanego, zakazujące w ścianach budynków stojących w granicy robienia otworów okiennych. H.K. zarzucił ponadto zaskarżonej decyzji powierzchowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego, zaniechanie zapoznania się z dokumentami w postaci szkicu sytuacyjnego up. Geodety F.B. dnia 24 kwietnia 1980 r. Skarżący zarzucił ponadto zaskarżonej decyzji pominięcie przy ocenie materiału dowodowego zgłoszonego przez skarżącego świadka S.M. oraz zdjęć z 1980 roku, z których wynika ,że przy budynku nie było ganku, a wiec nie mogło być otworu okiennego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, wskazując, iż podtrzymuje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organ I instancji wykazuje poważne braki proceduralne w zakresie zabezpieczenia prawa udziału strony w czynnościach postępowania. Braków tych nie wychwycił, lub uznał je za nieistotne organ II instancji. Decyzje administracyjne zostały oparte w istocie na podstawie oświadczenia samego zainteresowanego i oświadczeniach trzech świadków przedstawionych przez J.K., którzy oświadczyli przed organem I instancji, że sporny ganek wraz z oknem został wybudowany przed datą ponownego podziału działki i sprzedaży jednej z nich H.K. Z czynności tej pracownik organu sporządził notatkę służbową ( karta 12 akt administracyjnych) Z notatki tej wynika, że powołane osoby potwierdzają przed pracownikiem organu słowa wypowiedziane przez J.K. Tak więc rzekomi świadkowie nawet nie wypowiedzieli się swobodnie i nie zaprezentowali swej wiedzy. Mogli przecież równie dobrze nic na ten temat nie wiedzieć, a jedynie przytaknęli słowom osoby, na której prośbę się stawili w organie administracji. Przy czynności tej nie było drugiej strony- H.K., który nawet nie został o terminie czynności poinformowany. H.K. od samego początku kwestionował twierdzenia swego ojca J.K. w tym zakresie. Taki sposób prowadzenia dowodu z całą pewnością pozbawił H.K. możliwości zadawania pytań zgłoszonym świadkom i dowodzenia, iż mówią oni nieprawdę. Uniemożliwił również zgłaszanie dowodów przeciwnych. Okoliczność ta, mogła mieć w ocenie Sądu istotne, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Strona skarżąca została więc pozbawiona możliwości czynnego udziału w czynnościach postępowania co narusza zasadę wyrażoną w art. 10 § 1 k.p.a. Organy administracji stojąc na straży praworządności mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Obowiązki te wynikają wprost z art. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Powyższe wywody uprawniają do postawienia tezy, że zostały naruszone również zasady postępowania wyrażone w art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy i nieuzasadnione zawężenie postępowania dowodowego przez faktyczne błędne proceduralnie działania organu, a tym samym nierozważenie całokształtu materiału dowodowego. Naruszenie powyższych zapisów kodeksu postępowania administracyjnego stanowi w ocenie Sądu takie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie ( art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. c p.p.s.a.) co musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość datę wybudowania spornej przybudówki sąsiadującej z działką skarżącego, przy uwzględnieniu wszelkich rygorów z zakresu postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, że skarżący powołał w skardze pięciu świadków na okoliczności daty wybudowania spornej przybudówki. O ile dowód ten nie jest możliwy do przeprowadzenia, z uwagi na zapisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż dowodów takich przed Sądem się nie przeprowadza, to powinien on pozostawać w kręgu zainteresowań organu I instancji rozpoznającego ponownie sprawę. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że zapisy aktu notarialnego na które powołuje się skarżący, mające dowodzić w jego ocenie, że w dacie zakupu na działce J.K. nie było zabudowań, są blednie interpretowane przez H.K. Zapis ten odnosi się do działki nabywanej przez skarżącego jako działki niezabudowanej. Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 ustawy o p.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.) O kosztach postępowania między stronami orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz nakazano skarżącym zwrot nadpłaconego wpisu sądowego w kwocie 10 zł. na podstawie art. 225 wyżej powołanej ustawy. Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło