III SA/Łd 635/04
WyrokWSA w Łodzi2005-01-12
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Czesława Nowak-Kolczyńska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby, oparty na zarzutach popełnienia przestępstwa, może zostać wydany bez zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów, a także zaniechanie przeprowadzenia własnych ustaleń dowodowych, stanowiło istotne uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sierżant sztabowy A.B. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł., który stwierdził oczywistość popełnienia przez niego czynów o znamionach przestępstwa. Funkcjonariusz wniósł odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji brak własnych ustaleń i oparcie się na wstępnych materiałach. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia i utrzymał w mocy w pozostałej części. A.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc te same zarzuty. Sąd uwzględnił skargę, uchylając oba rozkazy personalne z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. i orzeka, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A.B. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny i poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
III SA/Łd 635/04
UZASADNIENIE
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w Ł., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), zwolnił sierż. szt. A.B. ze służby w Policji z dniem 16 kwietnia 2004r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż w dniu [...] Prokuratura Rejonowa Ł. – B. w ramach śledztwa sygn. akt [...] przedstawiła sierż. szt. A.B. zarzuty, o to, że:
- w dniu 7 marca 2004r. w Ł. działając wspólnie i w porozumieniu z D.O., będąc funkcjonariuszami Sekcji Ruchu Drogowego KMP w Ł., w związku pełnieniem funkcji publicznej w postaci kontroli drogowej pojazdu marki WV Passat o nr rej. [...] należącego do P.M., zażądali od P.M. korzyści majątkowej w postaci pieniędzy w kwocie 1.000zł w zamian za odstąpienie od wykonania czynności służbowej polegającej na zatrzymaniu jego prawa jazdy oraz sporządzeniu dokumentacji dot. użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 228 § 4 kk.,
- w dniu 7 marca 2004r. w Ł. działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zniszczenia poprzez podarcie dokumentu w postaci protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, tj. o czyn z art. 276 kk.,
- w dniu 7 marca 2004r. w Ł., działając wspólnie i w porozumieniu ukrywali dokumenty w postaci dowodów osobistych: [...] na nazwisko S.C., [...] na nazwisko S.Z. i [...] na nazwisko M.A., którymi nie mieli prawa wyłącznie rozporządzać, tj. o czyn z art. 276 kk.
Organ wskazał, iż analizując udostępnione przez BSW KGP i Prokuraturę Rejonową Ł. – B. materiały dowodowe nie ma wątpliwości, że popełnienie przez sierż. szt. A.B. czynów o znamionach przestępstwa jest oczywiste w myśl art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Bezspornym, zdaniem organu, jest fakt znalezienia w radiowozie, którym w dniu zdarzenia poruszali się funkcjonariusze D.O. i A.B., dowodów osobistych innych osób, a wyjaśnienia tych funkcjonariuszy, iż nie wiedzą jak dokumenty znalazły się w radiowozie i sugestia o pozostawieniu tych dokumentów przez innych policjantów wydają się mało wiarygodne. Organ podniósł, iż uwzględniając fakt, iż podejrzani policjanci dokonali zniszczenia dokumentu w postaci protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, zachodzi uzasadnione podejrzenie, że kontrole innych pojazdów, przeprowadzane przez nich, mogły być prowadzone w podobny sposób jak w dniu 7 marca 2004r. W ocenie organu, analiza protokołów z przesłuchań w charakterze świadka P.M., złożone bezpośrednio po zdarzeniu przed funkcjonariuszami BSW KGP w dniu 7 marca 2004r. jak i w Prokuraturze Ł. – B. w dniu 9 marca 2004r., prowadzi do wniosku, iż brak jest w nich elementów świadczących o konfabulacji i chęci pomówienia o tak poważne przestępstwo policjantów, z którymi świadek nie miał nigdy dotąd do czynienia. Zeznania te są spójne i logiczne oraz opisują z detalami zarówno sam przebieg kontroli jak i zachowanie się policjantów.
Organ podał, iż przesłuchiwany w charakterze podejrzanego sierżant szt. A.B. nie przyznał się do żadnego ze stawianych mu zarzutów, a na okoliczność przedmiotowej kontroli podał własną wersję wydarzeń, która jest całkiem sprzeczna z wersją przedstawioną przez świadka i potwierdzoną innymi dowodami w sprawie. Oceniając całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż popełnienie przez sierż. szt. A.B. czynów o znamionach przestępstwa jest oczywiste w myśl przepisów ustawy o policji, a ponadto takie zachowanie policjanta negatywnie rzutuje na wizerunek służby oraz obraz Policji, jako instytucji zaufania publicznego.
W dniu 14 kwietnia 2004r. sierż. szt. A.B. złożył odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...] o zwolnieniu go ze służby z dniem 16 kwietnia 2004r. i wniósł o uchylenie tego rozkazu. Rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji zarzucił obrazę art. 41 pkt 8 ustawy o Policji przez błędne ustalenie, że popełnienie zarzucanych mu czynów jest oczywiste i uniemożliwia dalsze jego pozostawanie w służbie. Funkcjonariusz podniósł, iż Komendant Miejski Policji zaniechał jakichkolwiek własnych ustaleń w sprawie, a tezę o oczywistości popełnienia zarzucanych mu czynów oparł na wstępnych ustaleniach BSW KGP i Prokuratury Rejonowej Ł. – B. Wskazał, iż z postanowień sądu rejonowego i sądu okręgowego w przedmiocie odmowy zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania wynika, że zarzucane mu czyny są jedynie prawdopodobne, wobec czego, na obecnym etapie postępowania trudno jest mówić o oczywistości popełnienia przez niego zarzucanych czynów. Podniósł, iż podarty przez niego druk użycia urządzenia do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, ze względu na sposób jego wypełnienia, nie miał charakteru dokumentu. Ponadto, zdaniem wnoszącego odwołanie, do tej pory nie wyjaśniono, w jaki sposób w radiowozie znalazły się dowody osobiste innych osób. Jego zdaniem, decyzja o zwolnieniu go ze służby jest co najmniej przedwczesna.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. A.B. od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił datę zwolnienia na dzień 31 maja 2004r. oraz w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Komendant Miejski Policji w Ł. uzasadnił obydwie wymagane przez ustawę o policji przesłanki zwolnienia policjanta ze służby tj. oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa oraz brak możliwości pozostawienia policjanta w służbie. Zdaniem organu, oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie musi być stwierdzona prawomocnym wyrokiem, lecz ustawodawca pozostawił ocenę tej oczywistości przełożonemu właściwemu w sprawach osobowych. W przedmiotowej sprawie Komendant Miejski Policji w Ł. dokonał, zdaniem organu odwoławczego, trafnej i prawidłowej oceny materiałów wskazujących na oczywistość popełnienia czynu zarzucanego obwinionemu. Kluczowym dowodem w sprawie są zeznania P.M., od którego obwiniony żądał korzyści majątkowej, a wersję wydarzeń przedstawionych przez pokrzywdzonego potwierdzają dowody zabezpieczone podczas przeszukania radiowozu policyjnego, wykorzystywanego przez D.O. i A.B. do realizacji zadań służbowych, w szczególności prawo jazdy na nazwisko pokrzywdzonego i zniszczony protokół z użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego, organ pierwszej instancji uzasadnił również drugą przesłankę konieczną do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji tj. niemożność pozostawienia policjanta w służbie, gdyż wziął pod uwagę pobudki działania z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej, fakt osłabienia zaufania publicznego do Policji przez tego rodzaju czyny i całokształt okoliczności towarzyszących zdarzeniu.
Organ drugiej instancji nie dopatrzył się nierzetelności prowadzonego przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. postępowania, a w związku z tym, iż decyzji organu I instancji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zaszła jedynie konieczność ponownego określenia daty zwolnienia policjanta ze służby.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.B. i zarzucił obrazę art. 41 pkt 8 ustawy o Policji, przez błędne ustalenie, że popełnienie zarzucanych mu w prowadzonym postępowaniu karnym czynów jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Zażądał uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Podniósł, iż na obecnym etapie postępowania trudno jest mówić o oczywistości popełnienia zarzucanych mu czynów, a rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego oparte zostało wyłącznie na zeznaniach P.M. i wstępnych ustaleniach BSW KGP, bez zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału. Wskazał, iż nie potwierdza się zarzut o ukrywanie dokumentów w postaci dowodów osobistych, gdyż właściciele tych dokumentów nie podały go jako, osoby, która odebrała im te dokumenty. Osoby te nie potrafią również określić okoliczności, w jakich utraciły dowody osobiste, a przecież nie był on jedynym użytkownikiem radiowozu, w którym znaleziono przedmiotowe dokumenty. Nadmienił, iż także ekspertyzy techniczne urządzenia alkotest, nie potwierdziły zeznań P.M. Zdaniem skarżącego, decyzja o zwolnieniu go ze służby była co najmniej przedwczesna.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego i wniósł o oddalenie skargi A.B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi ponadto, iż Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., będący podstawą dla podjęcia rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji, stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji.
W rozpoznawanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Ł., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], zamiast uchylić rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...], będący rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie, uchylił rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...]. Z treści uzasadnienia orzeczenia organu drugiej instancji, wynika co prawda, iż zamiarem Komendanta Wojewódzkiego, było uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...], jednak w przypadku sprzeczności sentencji rozstrzygnięcia z jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjmować treść rozstrzygnięcia, a nie odwrotnie (wyrok NSA z dnia 15 sierpnia 1985r. sygn. akt IV SA 730/85, GAP 1987, nr 3, poz. 43). Należy dodać, iż rozbieżność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem należy ocenić jako omyłkę istotną, która nie podlega naprawieniu w trybie określonym przez art. 113 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 19 listopada 1997r. sygn. akt SA/Sz 1059/97, niepubl.).
Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając na uwadze zapis art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd uchylił również rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...], uznając, iż orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania, uzasadniał zwolnienie funkcjonariusza ze służby, gdyż spełnione zostały przesłanki, wymienione w cytowanym wyżej przepisie.
Pismem z dnia 11 marca 2004r. powiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również wskazano, że postępowanie to zmierza do zwolnienia go ze służby. W piśmie tym zawarto pouczenie, że policjantowi, zgodnie z art. 10 k.p.a., przysługuje prawo czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej i drugiej instancji, czynności wykonane w ramach postępowania administracyjnego ograniczyły się jedynie do uzyskania materiałów procesowych z postępowania prowadzonego równolegle przez inny organ tj. Prokuraturę Rejonową Ł. – B. oraz dokumentów udostępnionych przez Biuro Spraw Wewnętrznych KGP w Ł. Organy administracji nie wykonały żadnych czynności dowodowych, o których mowa w art. 79 § 1 k.p.a., mimo iż skarżący w toku postępowania wskazywał na konieczność przeprowadzenia dodatkowych ustaleń i uwzględnienia także innych dowodów. Takie postępowanie organów należy uznać za sprzeczne z ogólnymi zasadami regulującymi tryb postępowania administracyjnego, zwłaszcza z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 10 k.p.a., tj. zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej i zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu.
Zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu, polegająca na uprawnieniu strony do aktywnego uczestniczenia w każdym stadium toczącego się postępowania, przejawia się m.in. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony do wglądu do akt sprawy, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawie strony do wypowiedzenia się przed wydaniem przez organ decyzji. Organy administracji mogą odstąpić od zasady czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu jedynie w przypadku wskazanym w art. 10 § 2, tj. w sytuacji gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Przyczyny odstąpienia przez organ od omawianej zasady winny być utrwalone w aktach sprawy w drodze adnotacji – art. 10 § 3 k.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż spośród licznych wskazanych wyżej uprawnień, organy administracji zapewniły stronie tylko jedno – zawiadomiły o wszczęciu postępowania. W aktach spraw brak jest jednocześnie adnotacji o przyczynach odstąpienia przez organ od zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a.
Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W myśl natomiast art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Treść tego przepisu wymaga więc, aby organ administracji przynajmniej powiadomił stronę o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o tym, w jakim czasie i miejscu strona może zapoznać się z zebranymi w sprawie dowodami i wypowiedzieć się, co do przeprowadzonych dowodów.
W aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów potwierdzających fakt powiadomienia strony o włączeniu do materiału dowodowego sprawy dokumentów przekazanych przez BSW KGP w Ł. oraz Prokuraturę Rejonową Ł. – B. oraz zaznajomienia strony z dowodami i materiałami, będącymi podstawą rozstrzygnięcia. A przecież, zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a., na żądanie strony i w uzasadnionych przypadkach także z urzędu, organ powinien ponowić dowód ze świadków przesłuchanych w ramach innego postępowania, jeżeli strona nie miała możliwości brania udziału w przesłuchaniu. Podstawowym dowodem w niniejszej sprawie są protokoły przesłuchań w charakterze świadka P.M., który złożył zeznania przed funkcjonariuszami BSW KGP w dniu 7 marca 2004r. jak i w Prokuraturze Rejonowej Ł. – B. w dniu 9 marca 2004r., a z treści tych protokółów nie wynika, by skarżący brał udział w przesłuchaniu świadka i miał możliwość zadawania mu dodatkowych pytań. Zważywszy na fakt, iż w oparciu o powyższe dowody doszło do istotnych ustaleń w sprawie, tj. uznania, iż zachodzi oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, to uchybienie polegające na nie zapoznaniu z tymi dowodami skarżącego należało ocenić jako istotne z perspektywy wyniku sprawy.
Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ obowiązany jest wysłuchać wypowiedzi stron, co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. zaznacza, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji, jest szczególnym uprawnieniem strony z racji jej czynnego udziału w postępowaniu. Niezależnie od udostępnienia stronie wglądu w cały materiał dowodowy i faktyczny w celu jego oceny w całości i ustosunkowania się do niego pod kątem spodziewanej decyzji w sprawie, organ jest ograniczony w uznawaniu okoliczności faktycznych za udowodnione przepisem cytowanego już art. 81 k.p.a. Organ w trakcie całego postępowania dowodowego musi stronie stwarzać możliwość takiego ustosunkowania się do dowodów, a czy strona z tej możliwości skorzysta czy nie, to jest już sprawa jej koncepcji obrony swoich interesów.
W utrwalonym orzecznictwie NSA, prezentowany jest pogląd, iż naruszenie zagwarantowanej stronie ustawowo zasady czynnego jej udziału w postępowaniu, we wszystkich jego istotnych czynnościach, stanowi kwalifikowaną wadę procesową tego postępowania, niezależnie od tego, czy miało to wpływ na treść decyzji – wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 1997r. sygn. akt III SA 1795/95 LEX NR 29916, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1999r. sygn. akt III SA 979/98 LEX NR 39458.
Wbrew regulacji zawartej w art. 7 k.p.a., organ nie wykazał również, iż podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, czym naruszył zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej. Skarżący w swoich pismach, składanych w toku postępowania, wskazywał, iż jego zdaniem oparcie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jedynie na wstępnych ustaleniach BSW KGP i materiałach Prokuratury Rejonowej Ł. – B., jest niewystarczające. Zaniechanie przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. dokonania jakichkolwiek własnych ustaleń w sprawie, stanowi główny zarzut odwołania skarżącego od rozkazu personalnego z dnia [...] oraz skargi do sądu administracyjnego. A.B. podnosił wielokrotnie, iż w sprawie nie poczyniono ustaleń, w jaki sposób dowody osobiste innych osób znalazły się w użytkowanym przez niego radiowozie, a mimo to organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w tej sprawie, jak również nie ustosunkował się do zarzutów i nowych materiałów dowodowych, na które powoływał się skarżący.
W świetle powyższych ustaleń należało uznać, iż zaskarżony rozkaz i poprzedzający go rozkaz organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi zaś na fakt, iż materialną treść decyzji ocenia się również przez pryzmat poprawności procedury, przy zastosowaniu, której została podjęta, to podniesione wyżej istotne uchybienia procesowe nie pozwoliły Sądowi na merytoryczną ocenę zaskarżonego rozkazu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. NR 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu.
Wyrok ma ten skutek, iż organy administracji winny ponownie rozpoznać sprawę z uwzględnieniem zasad prawidłowej procedury administracyjnej, co oczywiście w żaden sposób nie przesądza o kształcie przyszłego rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło