II SA/Wa 88/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-12

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Grochowska – Jung, Anna Mierzejewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła miejsce zameldowania i nie dopełniła obowiązku wymeldowania, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Fakt utraty uprawnień do przebywania w lokalu nie jest jedyną przesłanką do wymeldowania, a sama czynność wymeldowania ma charakter rejestracyjny, podobnie jak zameldowanie. Posiadanie praw do lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wymeldowania.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu W. P. z pobytu stałego z lokalu w P., stwierdzając, że W. P. nie zamieszkuje tam od ponad 20 lat i skoncentrował swoje życie w innym miejscu, a następnie zawarł związek małżeński i zamieszkał z żoną. W. P. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung WSA Anna Mierzejewska (spr.) Protokolant Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - II SA/Wa 88/04 UZASADNIENIE Burmistrz Miasta P. decyzją nr [...]z dnia [...] września 2003 r., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt 20/01) orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) orzekł o wymeldowaniu W. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w P.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na wniosek I. P., byłej żony W. P., zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania ww. z pobytu stałego. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że W.P. w miejscu stałego zameldowania nie zamieszkuje od ponad 20 lat. Od 1978 r. do stycznia 2003 roku zamieszkiwał i skoncentrował swoje życie w lokalu nr[...]przy ulicy [...] w W.. Zamieszkiwał tu razem ze swoją konkubiną M. S. oraz synem M. P.. W dniu [...] sierpnia 2003 r. W.P., składając wyjaśnienia w swojej sprawie meldunkowej, oświadczył, że jego pobyt w W. od [...] stycznia 2003 r. związany jest ze studiami. Z zebranych dokumentów wynika, że ww. w dniu [...] marca 2003 r. w G. zawarł związek małżeński i zamieszkuje w miejscu stałego pobytu żony. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że W. P. od ponad 20 lat nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. Stan ten potwierdzili przesłuchani w tej sprawie świadkowie I.M., A.S. oraz A. P.. W omawianym okresie W.P. w miejscu zamieszkania przebywał sporadycznie. Opuszczając miejsce pobytu stałego nie dopełnił obowiązku wymeldowania wynikającego z art. 15 ust 1 ustawy. W tej sytuacji zachodzą podstawy do wymeldowania W. P. na podstawie przepisu art. 156 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W następstwie odwołania złożonego przez W.P., decyzją Nr [...] z dnia[...]grudnia 2003 r., Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., Dz. U. z 22.08.2001 r. Nr 49, poz. 509, 27.10.2002 r. Nr 113, poz. 984, z 01. 10.2003 r. Nr 169, poz. 1387, z 24.08.2003 r. Nr 130, poz. 1188) z związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm., Dz. U. z 19.06. 2002 r. Nr 78, poz. 716, z 29.06.2002 r. Nr 74, poz. 676, z 01.01.2003 r. Nr 110, poz. 1189, z 01.09.2003 r. Nr 128, poz. 1176). Organ odwoławczy wskazał, że w konsekwencji Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt 20/01/), orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji niezbędne jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, tj. warunku faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Zgodnie bowiem z Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wprowadzenie do ustawy o ewidencji ludności przez ustawę zmieniającą z dnia 26 kwietnia 1984 r. przepisu art. 9 ust. 2, który uzależnił zameldowanie od przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu, a także wymeldowania od utraty tych uprawnień, naruszało istotę ewidencji ludności, która polega wyłącznie na rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu, a więc na rejestracji stanu faktycznego. Z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że W.P. faktycznie nie zamieszkuje w lokalu nr[...]przy ulicy [...]w P.. Ponieważ funkcją ewidencji ludności jest ustalenie i rejestrowanie faktycznego miejsca pobytu osób, a W.P. opuścił sporny lokal, należało utrzymać w mocy decyzję organu i instancji o wymeldowaniu. W skardze na powyższą decyzję W. P. wniósł o jej uchylenie. Decyzji zarzucał naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i polegający na przyjęciu, iż W. P. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, a jego interesy życiowe są skoncentrowane w G. w W., obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez naruszenie art. 7 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, że W. P. faktycznie opuścił przedmiotowy lokal bez wymeldowania się. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Przesłanki wymeldowania z miejsca stałego pobytu zostały określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Według tego przepisu organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu przewidziane w art. 9 ust. 2 tej ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Powołany w art. 15 ust. 2 przepis art. 9 ust. 2 dotyczy zameldowania i stanowi, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. W wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt 20/01 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 9 ust. 2 cyt. Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej z tego względu, gdyż jak wynika z motywów wyroku, nakłada na osobę meldującą się obowiązek przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie. Oznacza to, że w świetle art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką do zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu (pomieszczeniu) jest sam fakt jej przebywania w oznaczonym lokalu (pomieszczeniu) bez konieczności legitymowania się potwierdzenia uprawnienia do przebywania w nim. Jest to konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10.04.1974 r.). Analogicznie jak zameldowanie również wymeldowanie (por. art. 15 ust. 1 powyższej ustawy) jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu). Identycznie jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Trafnie ustalił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że zebrany w badanej sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że W.P. opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i nie wymeldował się z niego W. P.nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od ponad 20 lat. Spełniona została zatem ww. przesłanka do wymeldowania. Podkreślić również należy, że kwestia posiadania przez W.P. praw do spornego lokalu oraz toczące się postępowanie o podział majątku dorobkowego małżonków P., w skład którego wchodzi przedmiotowy lokal, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Zameldowanie w lokalu nie jest źródłem praw do niego, a jego posiadanie nie ma znaczenia dla kształtu stosunków cywilno-prawnych pomiędzy stronami. W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło