II SA/Ka 2999/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant ref. staż. Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E.G. i R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki A z o.o. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta B., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie stacji gazowej (zbiornik do magazynowania gazu wraz z instalacją paliwową oraz dystrybutorem gazu) jako rozbudowa istniejącej stacji paliw na działkach nr [...] w B. przy ul. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepisy art. 39 ust.1 i art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W uzasadnieniu organ orzekający powołał się na zgodność zamierzenia z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzonego uchwałą nr [...] RM w B. z dnia [...]r. (Dz. Urzęd. woj. k. nr 12, poz. 97 z dnia [...] r.), wyjaśniając ponadto, iż inwestycja realizowana będzie na terenie już zainwestowanym pod stację paliw. W odwołaniu od decyzji E.G. i R. G. sprzeciwili się inwestycji z uwagi na sprzeczność z zapisem planu oraz szkodliwy wpływ na środowisko. Odwołujący się podali dodatkowo, iż w odrębnym postępowaniu wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stacji paliw oraz podnieśli, iż w załączniku graficznym nie podano lokalizacji projektowanych zbiorników i urządzeń stacji gazowej, co wskazuje na niezapewnienie ochrony ich interesu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji jako wydaną z poszanowaniem prawa materialnego i procesowego. Dokonano bowiem wymaganego uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz określono warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Zdaniem organu II instancji, zarzuty odwołania są nieuzasadnione, bowiem inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego miasta B., a przy tym decyzja dotyczy rozbudowy już istniejącej stacji paliw. Stad też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.G. i R. G. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego, wskazując na naruszenie art. 40 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 10 § 1 kpa. Skarżący podtrzymali zarzut o sprzeczności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego, a także wskazali, iż nie zostali poinformowani o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 40 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) – obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji – ustalenie warunków zabudowy następowało na podstawie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji decyzja sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego obarczona jest sankcją nieważności (art. 46a ust. 1 cyt. ustawy). Chybiony jest pogląd organów obydwu instancji, iż o zgodności spornego zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym decyduje fakt, iż inwestycja dotyczy rozbudowy istniejącej stacji paliw (o podziemny zbiornik do magazynowania gazu propan – butan – LPG wraz z instalacją paliwową oraz dystrybutorem gazu). Taki stan rzeczy nie zwalniał bowiem organów obydwu instancji od zbadania sprawy zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 cyt. ustawy. Podkreślić też przyjdzie, iż postępowanie sądowe w sprawie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla stacji paliw zostało umorzone (sygn.akt II SA/Ka 1223/98). Jak wynika z wypisu i wyrysu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta B. (k. [...] i [...] akt adm.), teren przy ul. [...] położony jest w strefie VI, tj. strefie zieleni, rekreacji i usług. Zapis tekstu dla tej strefy przewiduje: obiekty usługowe związane z zielenią (szkoła, dom opieki, szpital), parki miejskie i leśne, użytki ekologiczne, rezerwaty, zieleńce, ogrody rekreacyjne, działkowe, cmentarze, usługi turystyczne, parkingi, urządzenia techniczne. Zdaniem składu orzekającego, taki zapis planu oznacza, iż wyliczenie dopuszczalnych form zagospodarowania terenu dla nowych inwestycji jest wyczerpujące. Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest rozważenie, czy projektowana inwestycja polegająca na realizacji zbiornika do magazynowania gazu wraz z instalacją paliwową oraz dystrybutorem gazu została wymieniona w tekście planu. Oczywiste jest, iż w rachubę może wchodzić jedynie ocena, czy chodzi w tym wypadku o urządzenie techniczne, bowiem sporna inwestycja nie mieści się w pojęciu "usługi turystyczne", ani też pozostałych form zagospodarowania terenu. Stwierdzić też przyjdzie, iż dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia znajdująca się w aktach administracyjnych opinia autorów planu miejscowego, opracowana na użytek postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla stacji paliw (k. [...] akt). Dowód z tejże opinii nie został bowiem przywołany w decyzjach organów obydwu instancji. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji plan zagospodarowania przestrzennego, a właściwie jego zmiana, uchwalony został w [...] r., a zatem pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Prawo budowlane z 1974 r. przez "obiekty budowlane" rozumiało m.in. zbiorniki oraz instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne (art. 2 ust. 1 cyt. ustawy), nie zawierając ustawowej definicji tego pojęcia. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), również rozróżnia jako obiekty budowlane "zbiorniki" oraz "wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne", lecz nie precyzuje zakresu tych pojęć. Definicję pojęcia "urządzenia techniczne" zawierała natomiast ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 4 pkt 7 tej ustawy, przez urządzenia techniczne należało rozumieć wszelkie urządzenia, nie objęte określeniem obiektu inżynierskiego i instalacji przemysłowych, a w szczególności urządzenia, związane z eksploatacją kopalin, służące do utrzymania ruchu i transportu kolejowego, drogowego, miejskiego, lotniczego i wodnego, służące do celów łączności, służące do oczyszczania, służące do regulacji i obsługi urządzeń przemysłowych oraz urządzeń zakładów wodnych i elektrycznych, a także urządzenia dźwigowe, zbiorników pod ciśnieniem oraz urządzenia kotłowni. Zdaniem składu orzekającego, do kategorii urządzeń technicznych nie można zaliczyć zbiorników jako innego rodzaju obiektów budowlanych. Nie sposób też przyjąć, aby plan miejscowy posługiwał się pojęciem "urządzenia techniczne" w innym znaczeniu niż prawo budowlane. Wreszcie, dla oceny zgodności spornego zamierzenia inwestycyjnego z zapisem planu niezbędna jest analiza całości jego tekstu. Z treści tego planu wynika, iż urządzenia techniczne stanowią dopuszczalny sposób zagospodarowania każdej strefy funkcjonalnej. Natomiast jako przeznaczenie terenu przewidziano w tymże planie m.in. usługi oraz usługi komunikacji (strefa II, III, IV i VIII). Zdaniem składu orzekającego, zbiorniki gazu propan-butan należy zakwalifikować do kategorii usług komunikacji. Oznacza to, iż tego rodzaju inwestycji nie przewidziano w strefie VI, która dopuszcza jedynie przeznaczenie terenu pod usługi turystyczne. W konkluzji, stwierdzić przyjdzie, iż wykładnia tekstu planu, jak i wykładnia systemowa zewnętrzna oraz historyczna, prowadzą do wniosku, że sporne zamierzenie jest sprzeczne z obowiązującym wówczas planem jako aktem prawa miejscowego. W tym stanie rzeczy decyzje organów obydwu instancji podlegały wyeliminowaniu z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy rozstrzygnięto na wniosek skarżących po myśli art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy z zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy w pierwszym rzędzie ustalić, czy sporne zamierzenie inwestycyjne zostało już zrealizowane, co oznacza bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. O ile wniosek inwestora zachował aktualność, jego ponowne rozpatrzenie powinno nastąpić na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), przy uwzględnieniu faktu utraty mocy planu uchwalonego przed dniem 1 stycznia 1995 r. (art. 87 ust. 3 tej ustawy). SW