II SA/Ka 767/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego o d d a l a s k a r g ę. . Decyzją z dnia [...] Starosta Cz., na podstawie art.37j ust.5 i art.6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 1997 r., Nr 23, poz.128 ze zm.), przyznał M. M. prawo do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] w wysokości 160% zasiłku [...], uznając, iż spełnia ona warunki do jego pobierania. Następnie decyzją z dnia [...] wstrzymał wypłatę tegoż świadczenia z dniem [...], a to z powodu zmiany miejsca zamieszkania uprawnionej, która wyprowadziła się poza obszar właściwości miejscowej tego organu. Skierowaną do M. M. decyzją z dnia [...] Starosta M., na zasadzie art.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu... (Dz. U. Nr 154, poz.1793) i art.6 ust. 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r., Nr 6, poz.56), "wznowił wypłatę zasiłku przedemerytalnego od [...] w wysokości [...]". W jej motywach podał, iż powyższe rozstrzygnięcie uzasadnione jest zmianą miejsca zamieszkania uprawnionej. W odwołaniu M. M. domagała się zmiany tej decyzji poprzez przyznanie zasiłku w kwocie [...], tj. 160% zasiłku, wywodząc, iż świadczenie w takiej wysokości pobierała uprzednio, toteż jego obniżenie uznała za wadliwe i krzywdzące. Zarzuciła nadto oparcie decyzji na przepisach nieobowiązującej w dacie rejestracji w urzędzie pracy ustawy, uważając, iż wysokość świadczenia wyznaczają przepisy obowiązujące w tym dniu. Zaskarżoną decyzją, na zasadzie art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.), art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy...o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art.138(1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, iż odwołująca się zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Cz. w dniu [...], spełniając warunki do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, który przyznano jej decyzją z dnia [...]. W związku ze zmianą miejsca zamieszkania jej dokumentacja została przekazana organowi właściwemu, który zasadnie przyznał jej prawo do zasiłku w wysokości 120%. W jego przekonaniu ocena czy M. M. zachowała prawo do zasiłku, mimo jego uchylenia, oraz ustalenie jego wysokości, winny zostać dokonane przez ten organ samodzielnie i niejako na nowo. W wyniku czego, w aktualnym stanie faktycznym, gdy nie zamieszkuje ona w rejonie zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, niepodobna było przyznać jej prawa do zasiłku w wysokości 160%. Dlatego odwołania nie uwzględnił. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia tej decyzji, akcentując okoliczności podniesione w odwołaniu. Jej zdaniem nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości, toteż jego obniżenie uznała za chybione, zwłaszcza gdy takie rozstrzygnięcie oparto na nieobowiązujących przepisach. Podała, iż nawet wykreślenie danego powiatu z wykazu terenów zagrożonych wysokim bezrobociem strukturalnym nie powoduje zmniejszenia kwoty poprzednio pobieranego zasiłku. Nadto, że powiat m. zaliczony jest do takiej kategorii. Z tych powodów decyzję tę uważała za wadliwą. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, że z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (p. art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zaś sądownictwo administracyjne stało się dwuinstancyjne, przy czym w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne (p. art.3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Stosownie do brzmienia art.97 §1 powyższej ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez tutejszy sąd na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wedle treści art.1 cytowanej ustawy o ustroju sądów administracyjnych sądy te powołane są do kontroli zgodności z prawem poddanych ich kognicji aktów administracyjnych. W toku właściwego postępowania badają więc czy owe akty nie uchybiają przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (p. art.145 §1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontrolują również, czy owe akty nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną uzasadniającą ich nieważność (p. art.145 §1 pkt 2 tej ustawy). Przy czym, w myśl art.134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w tych ramach niepodobna było dopatrzyć się wskazanych uchybień, stąd rozpoznawana skarga nie mogła odnieść skutku. Rozstrzygnięcie to wydano w wyniku zgromadzenia wszelkich dowodów potrzebnych do wydania decyzji, trafnej ich oceny oraz poprawnych ustaleń faktycznych. Dały one podstawę dla poczynienia zasadnych rozważań prawnych dokonanych pod kątem przesłanek prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego. W istocie przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% w okolicznościach sprawy nie mogło mieć miejsca. Nabycie przez skarżącą uprawnienia do przedmiotowego świadczenia nie nastąpiło na zawsze, bowiem w razie zmiany sytuacji istotnej z punktu widzenia danego świadczenia przepisy prawa dopuszczają jego korektę lub likwidację. Do takiej istotnej modyfikacji okoliczności doszło w stanie faktycznym, w jakim znalazła się skarżąca poprzez zmianę miejsca zamieszkania. Bezsporne jest wszak, iż najpóźniej z dniem [...] wyprowadziła się z Cz. do miejscowości leżącej w powiecie m.. W związku z tym doszło do wyrejestrowania jej z ewidencji prowadzonej w Urzędzie Pracy w Cz. i wpisania do ewidencji Urzędu Pracy w M.. Nie jest bowiem kwestionowany w sprawie fakt kolejnego zarejestrowania się skarżącej w dniu [...]. W tej sytuacji trafnie przyjął Wojewoda Ś., iż obowiązkiem właściwego organu zatrudnienia jest każdorazowe badanie sytuacji bezrobotnego w dacie rejestracji, a zatem w przypadku skarżącej po rejestracji we właściwym urzędzie pracy. Tego rodzaju stanowisko było utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zapadłe w poprzednim stanie faktycznym i prawnym decyzje nie mają więc znaczenia dla treści następnych rozstrzygnięć, które zapadają w odmiennym stanie faktycznym i prawnym (można jedynie rozważać kwestię celowości orzeczenia o wygaśnięciu decyzji dotychczasowej w tym przedmiocie). Właściwy organ bada przeto ustawowe przesłanki na nowo (stąd może niezbyt poprawne sformułowanie zawarte w osnowie decyzji pierwszoinstancyjnej, bo przecież do jej wydania nie doszło w wyniku wznowienia postępowania, jak ona sugeruje; na marginesie – wbrew wymogom procedury - rozstrzygnięcie to nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego). W wyniku oceny przesłanek, od istnienia których zależy prawo do zasiłku przedemerytalnego, gdy niekwestionowane było spełnienie wymogów materialnoprawnych, organ zasadnie uznał, iż świadczenie to skarżącej się należy. Z uwagi jednak na uchylenie przepisów dotyczących zasiłku przedemerytalnego, w tym art.37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do głosu przyjść musiał przepis art.11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., który pozwala na zachowanie dotychczasowych uprawnień. Nie oznacza to wszak oparcia się na nieobowiązującym przepisie, bowiem z mocy szczególnego uregulowania zachowuje on swój byt. W przeciwnym wypadku skarżąca utraciłaby prawo do tego zasiłku całkowicie. Nie oznacza jednak zachowania prawa do świadczenia w dotychczasowej wysokości. Co do zasady zasiłek ten wynosi 120% zasiłku. Jedynie w razie zamieszkiwania przez uprawnioną osobę, zarówno w dacie rejestracji, jak i w okresie pobierania zasiłku, w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, zasiłek ten przysługuje w wysokości 160%. Nie ma racji skarżąca twierdząc, iż powiat m. należy do tej kategorii. A w tej sytuacji brak jest podstaw do pobierania przez skarżącą zasiłku podwyższonego. Nie mogą one wynikać z samego faktu dotychczasowego jego otrzymywania w tej wysokości, gdyż nastąpiła zmiana stanu faktycznego uzasadniająca korektę tegoż świadczenia. Godzi się wskazać, iż podwyższenie go ma na celu aktywizację zawodową i rekompensatę dla osób zamieszkujących na terenie o większej liczbie bezrobotnych, mających mniejsze szanse na uzyskanie pracy. Zatem skarżąca tylko w razie zamieszkiwania na takim terenie mogłaby go otrzymać. Jeżeli przebywa na innym nie może nabyć do niego prawa, co zresztą byłoby sprzeczne z zasadą równości wobec prawa. Podniesionej w skardze analogii pomiędzy sytuacją osób zmieniających miejsce zamieszkania oraz osób przebywających w powiatach (gminach) wykreślonych z rejestru zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem, Sąd w obecnym składzie nie dostrzega. Z tych przyczyn zaskarżoną decyzję przyszło uznać za odpowiadającą prawu, zaś skargę za chybioną. Co mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.