II SA/Bk 672/04
WyrokWSA w Białymstoku2005-01-20
Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany na fundamencie z przybudówką, który nie został rozebrany lub przeniesiony w ciągu 120 dni od rozpoczęcia budowy, może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, który można zrealizować na podstawie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany wybudowany na fundamencie z przybudówką, który nie został rozebrany lub przeniesiony w ciągu 120 dni od rozpoczęcia budowy, nie spełnia definicji tymczasowego obiektu budowlanego, który można zrealizować na podstawie zgłoszenia. Taki obiekt wymaga pozwolenia na budowę. Wybudowanie go bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, która nie może być zalegalizowana, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, co skutkuje obowiązkiem orzeczenia rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę drewnianego obiektu gastronomicznego z przybudówką, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że obiekt został wybudowany niezgodnie ze zgłoszeniem tymczasowego obiektu budowlanego, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia jego legalizację. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że obiekt jest tymczasowy i służy gospodarstwu agroturystycznemu, a jego budowa była zgłoszona. Sąd oddalił skargę, uznając obiekt za samowolę budowlaną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Decyzją z dnia [...].07.2004 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał P. J. dokonanie rozbiórki drewnianego obiektu gastronomicznego o wymiarach 20 x 10 m z przybudówką o wymiarach 8 x 7 m, wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] we wsi K., gm. P.
Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż właściciel budynku zgłosił do realizacji tymczasowy budynek drewniany a wybudował trwały obiekt gastronomiczny na fundamencie z dodatkową, niezgłoszoną przybudówką. Obiekt taki mógł być wybudowany tylko po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wobec braku obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu brak jest możliwości zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej.
Od powyższej decyzji P. J. wniósł odwołanie, określając ją jako krzywdzącą. Podniósł on, iż od 2002 r. Zarząd Gminy w P. informował go o zamiarze przystąpienia do opracowania nowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P. Mając takie zapewnienia odwołujący się zgromadził drewno na zamierzoną budowę obiektu agroturystycznego. Plan taki nie został jednak jeszcze sporządzony a zgromadzony materiał budowlany zaczął psuć się od opadów. Dlatego skarżący postanowił zrealizować tymczasowy obiekt budowlany z zamiarem rozebrania go w przyszłości i przeniesienia na inny teren. Obiekt ten został zrealizowany po dokonaniu wymaganego prawem zgłoszenia.
Decyzją z dnia [...].11.2004 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż strona zrealizowała całkowicie inny obiekt, niż opisany w dokonanym 21.01.2004 r. zgłoszeniu. Zarówno sposób posadowienia tego budynku jak i fakt upływu 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy do wymaganej prawem rozbiórki nie pozwalają uznać go za obiekt, który zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego mógł być zbudowany na podstawie zgłoszenia a nie pozwolenia na budowę. Budynek ten mógł być więc wybudowany tylko po uzyskaniu takiego pozwolenia, o które odwołujący się nie występował. Ponieważ brak jest też ustawowych warunków do legalizacji tej samowoli budowlanej, organ miał obowiązek orzec o jego rozbiórce.
Na decyzję organu odwoławczego P. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Podobnie jak w treści odwołania od decyzji organu I instancji przedstawił motywy swego postępowania i stwierdził, iż wybudowany obiekt nie narusza praw osób trzecich. Stwierdził również, iż "do takiego budynku nie potrzeba planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest to zabudowa zagrodowa". Będzie służyć on prowadzeniu gospodarstwa agroturystycznego. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na tę skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest nieuzasadniona. Skarżący w dniu 21.01.2004 r. zgłosił w Starostwie Powiatowym w Ł. budowę "tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem" o wymiarach 20 x 10 m i wysokości 2,70 m. Na podstawie tego zgłoszenia zrealizował budynek o prawdopodobnym przeznaczeniu gastronomicznym, na kamiennym fundamencie, z dodatkową przybudówką
o wym. 7 x 8 m. Organy trafnie uznały, iż na budowę takiego obiektu było konieczne wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą
z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, z zastrzeżeniem wyjątków z art. 29 – 31 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący twierdzi, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 tej ustawy w zw. z art. 30
ust. 1 pkt 1 nie wymaga pozwolenia na budowę (a tylko zgłoszenia) budowa tymczasowego obiektu budowlanego, którego definicja znajduje się w przepisie art. 3 pkt 5 omawianej ustawy. Zdaniem skarżącego wybudowany przez niego obiekt odpowiada warunkom z tej definicji. Skarżący pominął jednak to, iż art. 29 ust. 1 pozwala na wybudowanie na podstawie samego tylko zgłoszenia nie jakiegokolwiek tymczasowego obiektu budowlanego, lecz tylko odpowiadającego warunkom z tego przepisu, to jest niepołączonego trwale z gruntem
i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Inne tymczasowe obiekty budowlane mogą być pobudowane – zgodnie z zasadą z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego – wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Dotyczy to również spornego budynku, który jest wybudowany na kamiennym fundamencie, a więc jest złączony trwale
z gruntem i został postawiony na dłuższy czas, niż 120 dni. Wybudowanie tego obiektu bez pozwolenia na budowę stanowiło samowolę budowlaną. Mogła ona być zalegalizowana, gdyby wystąpił któryś z warunków określonych w art. 49 "b" ust. 2 prawa budowlanego.
W sprawie jest jednak bezsporne, że warunki te nie zaistniały, co uniemożliwiało zalegalizowanie samowoli budowlanej i skutkowało konieczność orzeczenia rozbiórki spornego obiektu. Bez znaczenia przy tym dla wyniku sprawy są podawane przez stronę motywy jej postępowania w sytuacji oczywistej samowoli budowlanej.
Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło