VI SA/Wa 257/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-24
Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Sędzia Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia może zostać nałożona na przedsiębiorcę, który wykonuje transport drogowy jako działalność pomocniczą w stosunku do swojej podstawowej działalności gospodarczej, a jednocześnie jest w okresie przystosowawczym do uzyskania licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia została nałożona z naruszeniem prawa. Obowiązek uzyskania zaświadczenia, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego przewozy drogowe jako działalność pomocniczą. Jeśli przedsiębiorca wykonuje transport drogowy jako działalność pomocniczą i jest w okresie przystosowawczym do uzyskania licencji, obowiązek ten go nie obciąża. Organ nie ustalił istotnych okoliczności dotyczących przedmiotu działalności i daty jej podjęcia, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a. W pozostałej części skargi, dotyczącej kary za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, sąd oddalił skargę, uznając karę za zgodną z prawem.Stan faktyczny
W dniu kontroli drogowej pojazd należący do firmy skarżącego przewoził towar na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ I instancji nałożył karę 6000 zł (2000 zł za brak zaświadczenia, 4000 zł za brak opłaty). Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał karę 2000 zł za brak zaświadczenia, a karę 4000 zł za brak opłaty zmienił na 3000 zł. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej kary za brak zaświadczenia, a w pozostałej części skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 1 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji w zakresie kary pieniężnej w kwocie 2.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; w pozostałej części skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) WSA Protokolant: Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w pkt 1 oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w zakresie kary pieniężnej w kwocie 2.000 (dwa tysiące) zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu 3. w pozostałej części skargę oddala
W dniu [...] stycznia 2003r. został poddany kontroli drogowej należący do firmy "A." pojazd m-ki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą, którym przewożony był towar na potrzeby własne. W protokole kontroli inspektor ustalił, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co naruszało przepis art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i bez posiadania w pojeździe opłaty za przejazd po drogach krajowych, co naruszało przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. W tym stanie rzeczy [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nałożył na w/w firmę karę w wysokości 6000 zł, w tym karę 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i karę 4000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w zw. z przepisami załącznika do rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym.
W odwołaniu od tej decyzji A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A." wniósł o anulowanie kary nałożonej w/w decyzją podnosząc, iż uważał, że nie ma rozgraniczenia w transporcie drogowym dla potrzeb własnych i zarobkowych, a brak opłaty za przejazd po drogach krajowych był jego błędem i całość zaistniałych błędów obciąża tylko jego. Niemniej przedstawiając swoją trudną sytuację życiową i kłopoty finansowe zwrócił się z prośbą o uchylenie w/w decyzji, gdyż wysokość kary spowoduje poważne komplikacje w jego finansach.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawia art. 138 § 1 pkt 1 i 2, art. 33 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.1.7 i 1.4.1. załącznika do tej ustawy i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684) i art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 149, poz. 1452) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 zł (pkt 1) i uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4 000 i nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł (pkt 2).
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego podzielił stanowisko organu I instancji co do stwierdzonych przez ten organ naruszeń prawa skutkujących nałożeniem kary z tym, że odwołując się do w/cyt art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o naruszeniu ustawy o transporcie drogowym uznał, iż wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze w wysokości 3000 zł. Zdaniem organu podnoszona przez skarżącego jego nieznajomość prawa nie może skutkować uwzględnieniem odwołania. Z tego też względu uchylając decyzję organu I instancji w tej części nałożył na A.W. firma "A." karę pieniężną w kwocie 3000 zł.
W skardze na tę decyzją A. W. wniósł o jej uchylenie z powodu niedotrzymania przez organ terminów nałożonych przepisami k.p.a.
Decyzja została bowiem wydana dziewięć miesięcy po dacie wysłania żądanych dokumentów i wobec tego, zdaniem skarżącego, nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zwaną dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś wedle kryteriów słusznościowych. Podkreślić przy tym należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia w/powołanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga w części, w jakiej dotyczy rozstrzygnięcia o nałożeniu kary z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja organu w tej części narusza obowiązujące prawo.
Istota sporu w tym zakresie dotyczy kwestii uprawnień przedsiębiorcy do poruszania się pojazdami po drogach publicznych. Decydujące znaczenie mają zatem przepisy powołanej ustawy o transporcie drogowym (w szczególności art. 4 i art. 33 tej ustawy). Ich wykładnia nie może być dokonywana w oderwaniu od celu, jakiemu ta regulacja ma służyć, a jej celem jest m.in. zaprowadzenie porządku na drogach i zwiększenie bezpieczeństwa. Temu celowi służy wyeliminowanie prowadzenia transportu drogowego przez przypadkowe podmioty i wprowadzenie obowiązku uzyskania licencji przewozowych przez podmioty wykonujące zawodowo transport drogowy i zaświadczeń przez podmioty wykonujące go pomocniczo. Wykonywanie tego transportu, którego definicję zawiera przepis art. 4 pkt 1, 2, 3 cyt. ustawy obwarowane jest szeregiem warunków m.in. obowiązkowi uzyskania licencji, o której wyżej mowa. Natomiast przewozem na potrzeby własne jest w rozumieniu art. 4 pkt 4 cyt. ustawy przewóz niezarobkowy, wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy.
Z zestawienia tych definicji, zdaniem Sądu, wynika że tą "podstawową działalnością gospodarczą" , obok której może być wykonywany "przewóz na potrzeby własne" jest działalność inna niż transport drogowy. Chodzi bowiem o to, by również ten niezarobkowy transport drogowy na potrzeby własne
poddać rygorom i kontroli dla zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na drogach i wyłączyć możliwość wykonywania nielicencjowanego transportu drogowego pod pozorem wykonywania przewozu na potrzeby własne. Z tego też względu przewozy na potrzeby własne mogą być w świetle art. 33 ust. 1 cyt. ustawy wykonywane po uzyskaniu stosownego zaświadczenia. W/cyt. przepis stanowi jednak, iż obowiązek uzyskania zaświadczenia obciąża przedsiębiorcę prowadzącego przewozy drogowe jako działalność pomocniczą w stosunku do jego podstawowej działalności. Tym samym więc, kto ma transport drogowy w profilu swojej działalności i działalność taką wykonuje posiadając stosowną licencję lub też jest w okresie przystosowawczym do jej uzyskania, przewidzianym w art. 103 ust. 3 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w czasie kontroli pojazdu skarżącego, nie jest w rozumieniu art. 33 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorcą prowadzącym przewozy drogowe jako działalność pomocniczą i obowiązek przewidziany tym przepisem do niego się nie odnosi. Powoływana ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002r. (z wyjątkiem wskazanym w art. 111 przepisów, które w sprawie nie mają zastosowania).
Zatem dwuletni termin, o którym mowa w art. 103 ust. 3 cyt. ustawy upływał z dniem 1 stycznia 2004r. Kontrola drogowa pojazdu należącego do skarżącego miała miejsca przed upływem tego terminu, bo w dacie [...] stycznia 2003r. Rozstrzygnięcie sprawy w tej części wymaga zatem ustalenia, czy w sprawie powołany przepis ma zastosowanie. Sprawa w tym zakresie nie została jednak wyjaśniona przez organ. Nie ustalono bowiem istotnych w tym względzie okoliczności dot. przedmiotu prowadzonej działalności i daty jej podjęcia. W aktach administracyjnych brak zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Tym samym więc organ II (jak i I instancji) przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisu art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd uwzględniając skargę w tej części orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a i stosownie do art. 152 p.p.s.a. stwierdził, iż uchylone decyzje w tej części nie podlegają wykonaniu.W pozostałej części Sąd skargę oddalił nie stwierdzając naruszenia prawa. Stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę
oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Sporządzając niniejsze uzasadnienie z urzędu (stosownie do art. 141 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 1 wyroku) należy zatem tylko podnieść, iż zaskarżona decyzja w pkt 2, mocą której uchylono decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 4000 zł i nałożono karę pieniężną w wysokości 3000 zł, odpowiada prawu. Bezsporną jest bowiem okoliczność, iż w czasie kontroli drogowej kierowca nie przedstawił dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Tę okoliczność przyznał skarżący stwierdzając w odwołaniu, iż "brak opłaty za przejazd po drogach krajowych jest moim błędem".
W świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze, która stosownie do lp. 1.1.7. załącznika do tej ustawy wynosi 3000 zł i w zaistniałym stanie rzeczy do nałożenia takiej kary organ był zobligowany. Taką też karę organ Ii instancji na skarżącego nałożył.
Dla oceny zaskarżonej decyzji nie ma istotnego znaczenia, czy pojazd był wcześniej kontrolowany prze Policję i jaka był dopuszczalna masa pojazdu i czy czas pracy kierowcy nie został przekroczony.
Należy przy tym podnieść, iż w rozpoznawanej sprawie kontroli podlega zaskarżona decyzja zaś podnoszona przez skarżącego kwestia ew. przewlekłości postępowania przed organem II instancji pozostaje zagadnieniem odrębnym, które nie może być brane pod uwagę w ramach dokonywanej kontroli tej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd w tej części skargę oddalił, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło