III SA/Gd 19/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Starosty [...] z dnia 12 grudnia 2000 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w K. z dnia 15 września 2000 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 2000 r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239) oraz art.138 § l pkt l k.p.a. Starosta [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w K. z dnia 15 września 2000 r. w sprawie nadania M. P. stopnia awansu zawodowego nauczyciela - nauczyciela kontraktowego. Akt nadania wskazywał kwalifikacje M. P. (magister inżynier zootechniki, podyplomowe - podstawy informatyki z przygotowaniem pedagogicznym) i stwierdzał, że M. P. może być zatrudniony w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych, ogólnokształcących i zawodowych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji (aktu nadania stopnia awansu zawodowego) M. P. zarzucił, że rozstrzygnięcie podjęto z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a ponadto nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności podniósł, że spełnia warunki przewidziane w przepisach art. 10 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. i z tego względu powinien zostać nauczycielem mianowanym. Skarżący był zatrudniony od 1.01.1991 r. do 31.08.1998 r. jako nauczyciel informatyki w ZSZ Nr [...] w K., a w 1995 roku został nauczycielem mianowanym. Po rozwiązaniu stosunku pracy podjął zatrudnienie u dotychczasowego pracodawcy w wymiarze 6/18 etatu. Gdyby tego nie uczynił, a podjął zatrudnienie z dniem 1.09.2000 r. byłby bezsprzecznie nauczycielem mianowanym. Organ odwoławczy uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Nr [...] w K. wskazał m.in., że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.) na podstawie umowy o pracę, którzy posiadają wymagane kwalifikacje, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela kontraktowego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas określony lub nie określony. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W myśl tego przepisu, nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. pkt l ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 1997 r. Nr 56 poz. 357 ze zm.), zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej, wymienionej w art. l ustawy Karta Nauczyciela, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Ze względu na to, że w dniu wejścia w życie ustawy M. P. był zatrudniony w wymiarze 6/18 etatu, zasadnym było nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. P. wnosząc o uchylenie decyzji Starosty [...], zarzucił jej naruszenie przepisów art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz powołał argumentację zawartą w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zawiesił postępowanie, wskazując iż w innej rozpoznawanej sprawie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czy art. 10 ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. w zakresie, w jakim uzależnia od wymiaru zatrudnienia nabycie, z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego przez nauczyciela spełniającego wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. l pkt l ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm.), zatrudnionego na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie ustawy i pozostającego w tym dniu w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej, wymienionej w art. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, jest zgodny z art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Udzielenie odpowiedzi na to pytanie prawne miało bowiem wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga jest zasadna albowiem w będącej przedmiotem zaskarżenia sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepis art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239) stanowił, iż nauczyciele spełniający wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 1997 r. Nr 56 poz. 357 ze zm.), zatrudnieni na podstawie mianowania przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni w przedszkolu, szkole, placówce oraz innej jednostce organizacyjnej, wymienionej wart. 1 ustawy Karta Nauczyciela, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt P 15/03 (Dz. U. Nr 257 poz. 2579), w którym przepis art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw, w części obejmującej słowa: "w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć" uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 3 grudnia 2004 r. Następstwem powyższego była utrata mocy obowiązującej przez wymieniony przepis, w części określonej w wyroku Trybunału. Zakwestionowane przepisy ustawy nowelizującej Kartę Nauczyciela dotyczyły uzyskania przez nauczycieli stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw przewiduje odrębne regulacje dla dwóch grup nauczycieli: tych, którzy w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.) byli zatrudnieni we wskazanych w ustawie jednostkach edukacyjnych oraz pozostałych, którzy w tym terminie nie byli tam zatrudnieni. Zróżnicowania między wskazanymi grupami nauczycieli dokonano w oparciu o kryterium zatrudnienia w wymiarze przynajmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć. Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy - wcześniej zatrudnieni na podstawie mianowania - nabywają z mocy prawa stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, jeżeli pracują w wymiarze przynajmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć. Wymóg ten nie dotyczy nauczycieli, których stosunek mianowania wygasł i zostali oni (po wejściu w życie ustawy nowelizującej) zatrudnieni ponownie na podstawie umowy o pracę. Zdaniem Trybunału za takim zróżnicowaniem nie przemawiają żadne racjonalne argumenty. Nie jest także jasny cel wprowadzenia takiego uregulowania. Trybunał wskazał, że osoby posiadające podobne kwalifikacje osobiste i merytoryczne powinny być traktowane podobnie. Zaskarżony przepis narusza zatem zasadę równości obywateli wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia l sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ l). Ponieważ stosownie do art. 145 § l pkt l lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r., IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999r., II SA 1294/99). Skoro zatem podstawą do wydania zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 119 pkt l i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji uwzględnią, iż przepis art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239) w części określonej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt P 15/03 jest niezgodny z art. 32 ust. l Konstytucji RP. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. b) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.