IV SA/Wr 134/04
WyrokWSA we Wrocławiu2005-02-09
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zdolna do pracy, która utraciła zatrudnienie i pobiera zasiłek dla bezrobotnych, może ubiegać się o zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli opiekę nad tym dzieckiem sprawuje jej małżonka?Ratio decidendi
Zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem przysługuje osobie zdolnej do pracy, która zaprzestała zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Jeśli opiekę nad dzieckiem sprawuje małżonka, która korzysta z urlopu wychowawczego, nie można przyjąć, że skarżący zrezygnował z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, nawet jeśli młodsze dziecko cierpi na astmę. W takiej sytuacji skarga na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku stałego podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący D. G. ubiegał się o przyznanie zasiłku stałego, argumentując, że musi sprawować opiekę nad swoim niepełnosprawnym synem, ponieważ jego żona opiekuje się drugim, chorym synem. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem zapewnia matka, która przebywa na urlopie wychowawczym. Skarżący utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych i twierdził, że nie może podjąć pracy ze względu na konieczność opieki nad dziećmi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska –(sprawozdawca) Protokolant: Marzena Korykowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Przedmiotem skargi D. G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. z dnia [...]r. ([...]) odmawiającą przyznania zasiłku stałego.
D. G. wystąpił w dniu [...]r. o przyznanie zasiłku stałego. We wniosku podał, że jego syn M. posiada orzeczenie o niepełnosprawności i wymaga stałej opieki. Żona skarżącego przebywa na urlopie wychowawczym w związku z opieką nad synem M., który cierpi na astmę oskrzelową i często choruje. Z tego względu żona skarżącego nie może jednocześnie opiekować się niepełnosprawnym synem M., dlatego opiekę nad starszym synem musiał podjąć skarżący, który z dniem [...]r. utracił prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku stałego, powołując się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz.414 ze zm.). W uzasadnieniu podał, iż rodzina skarżącego składa się z 5 osób. Skarżący jest osobą bezrobotną i w dniu [...] r. utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Żona skarżącego przebywa na przedłużonym płatnym urlopie wychowawczym w związku z opieka nad synem M., zatrudniona jest w Zakładzie "A" S.A.
Skarżący posiada 3 dzieci:
- M., ur. [...] r., który cierpi na zespół Downa, posiada orzeczenie o niepełnosprawności, zgodnie z orzeczeniem wymaga stałej długotrwałej opieki i pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji istnieje konieczność współdziałania opiekuna dziecka w procesie rehabilitacji i edukacji, obecnie jest uczniem I klasy szkoły podstawowej,
- P., ur. [...] r., który jest dzieckiem zdrowym, uczniem I klasy szkoły podstawowej,
- M., ur. [...] r., który leczony jest z powodu astmy oskrzelowej i częstych przeziębień.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący posiada wymagane zaświadczenie o niepełnosprawności syna M., spełnia też kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku stałego, ale ponieważ żona skarżącego przebywa na urlopie wychowawczym brak podstaw do przyjęcia, że nie może sprawować także opieki nad niepełnosprawnym synem.
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca wywodzi, że spełnia warunki określone w przepisach uprawniające do uzyskania zasiłku stałego. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności syna wskazujące na konieczność stałej opieki. Nie pozostaje w zatrudnieniu, gdyż z dniem [...] r. utracił prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Niezbędnej opieki nad niepełnosprawnym synem nie może sprawować matka bowiem opiekuje się chorym na astmę oskrzelową drugim synem. Podjęcie pracy przez skarżącego w tej sytuacji nie jest możliwe, bowiem to on zaprowadza i przyprowadza dzieci ze szkoły i zajmuje się nimi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji. W ocenie organu odwoławczego opiekę niepełnosprawnemu dziecku może zapewnić matka korzystająca z urlopu wychowawczego. Nie wykluczają tego częste przeziębienia młodszego syna. Tym bardziej, że dotychczas opiekę taką sprawowała bez większych problemów także wówczas, gdy skarżący pracował. W toku postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów, że sytuacja uległa tak radykalnej zmianie, iż skarżący musi przejąć opiekę nad niepełnosprawnym synem.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu D. G. zarzuca, iż pogorszenie się stanu zdrowia najmłodszego dziecka spowodowało, iż w celu zapewnienia opieki niepełnosprawnemu synowi zmuszony był podjąć zatrudnienie w porze nocnej. W ciągu dnia pomagał żonie. W [...] r. otrzymał wypowiedzenie i do [...]r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Obecnie poszukuje pracy ale wyłącznie takiej, która umożliwiałaby opiekę nad najstarszym synem. Przerzucenie całego ciężaru opieki nad dziećmi na żonę w ocenie skarżącego powoduje, ze niepełnosprawny syn nie ma zapewnionej należytej opieki tj. takiej, która pozwoli mu na przygotowanie się do samodzielnego życia. Z tego względu wnosi o uchylenie decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i powtórzyło argumentację zaprezentowaną w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz.1270).
Skarga nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, wpływającym na treść rozstrzygnięcia.
Przepis art. 27 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Z 1998 r. Nr 64, poz.414 ze zm.) określa warunki po spełnieniu, których możliwe jest przyznanie osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem zasiłku stałego. Wśród wskazanych w tym przepisie warunków wymieniono zaprzestanie pracy, przez osobę zdolną do pracy, w związku z koniecznością sprawowania opieki na niepełnosprawnym dzieckiem. W rozpatrywanej sprawie należy zatem rozważyć, czy osoba zdolna do pracy zrezygnowała z zatrudnienia i czy rezygnacja ta wynikała z konieczności podjęcia opieki na niepełnosprawnym dzieckiem.
Skarżący, jak sam wyjaśnił w odwołaniu, nie zrezygnował z pracy w celu podjęcia opieki nad dzieckiem ale stracił pracę, gdyż upłynął czas na jaki została zawarta umowa o pracę. Później jako osoba poszukująca pracy pobierał zasiłek dla bezrobotnych i przez ten okres pomagał żonie w opiece nad dziećmi. O przyznanie zasiłku stałego wystąpił po utracie uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych .
W okresie, kiedy skarżący pracował, a także później, niepełnosprawnym synem opiekowała się żona skarżącego, przebywająca na urlopie wychowawczym, w związku z opieka nad młodszym dzieckiem. Zatem jak słusznie uznały organy pierwszej i drugiej instancji opiekę niepełnosprawnemu dziecku zapewniała matka, nie można zatem przyjąć, że skarżący zrezygnował z pracy ze względu na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Oceny tej nie zmieniają także przedstawione zaświadczenia lekarskie o częstych infekcjach i astmie, na którą cierpi najmłodszy syn skarżącego. W okresie choroby najmłodszego syna skarżący bowiem pracował lub pozostawał w gotowości do podjęcia pracy (okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych), okoliczności te potwierdzają prawidłowość stanowiska Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.
Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło