II SA/Wr 203/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska –(sprawozdawca) Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w W. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania 60 zaświadczeń stwierdzających samodzielność lokali mieszkalnych w budynku przy ul D. nr [...]-[...]-[...] w W. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Wojewody D. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w W. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem kosztów postępowania, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Wałbrzychu pismem z dnia [...]r. wystąpiła do Urzędu Miasta W. o wydania zaświadczeń o spełnieniu wymagań określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 80. poz.903 ze zm.), dla lokali znajdujących się w budynku przy ul. D. [...]-[...]-[...] w W.. Jako załącznik do wniosku przekazano uchwałę nr 17/2002 z dnia 6 czerwca 2002 r. Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności lokali wraz ze szkicem pomieszczeń przynależnych, mapą sytuacyjno-wysokościową oraz obliczeniem udziałów w nieruchomości i częściach wspólnych budynku. Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...]r. odmówił wydania żądanych zaświadczeń ze względu na nie dołączenie do wniosku właściwych dokumentów, w szczególności określających: położenie lokali w budynku, pomieszczeń składających się na lokal i wyposażenie lokali. Organ uznał, iż do wydania żądanego zaświadczenia niezbędne jest dołączenie 2 kompletów szkiców przedmiotowych lokali sporządzonych przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wraz ze stwierdzeniem, iż lokale w świetle ustawy o własności lokali spełniają kryteria samodzielnych lokali mieszkalnych. Taki tryb postępowania przyjęto gdyż, jak stwierdzono w uzasadnieniu postanowienia, ustawa o własności lokali nie zawiera definicji określeń użytych do wskazania co należy uważać za samodzielny lokal mieszkalny i znaczenia tych określeń należy poszukiwać w ustawie prawo budowlane oraz w rozporządzeniu MSWiA w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz.140). Przepisy te zdaniem organu wskazują, iż ocena czy lokal jest lokalem samodzielnym winna być poprzedzone analizą dokonaną przez osobę o odpowiednim przygotowaniu fachowym czyli posiadającą uprawnienia budowlane. Tak skomplikowanej i odpowiedzialnej analizy nie jest bowiem w stanie przeprowadzić organ administracji architektoniczno budowlanej; uprawnień w tym zakresie nie ma również Zarząd Spółdzielni. W zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta W. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w W. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia i zarzuciła, że rażąco narusza ono obowiązujące prawo. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że żądanie przez organ pierwszej instancji dwóch kompletów szkiców lokali sporządzonych przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane wraz ze stwierdzeniem, że lokale te są samodzielnymi lokalami w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali nie znajduje umocowania prawnego. W sprawie tej Spółdzielnia zasięgnęła opinii Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W., który w piśmie z dnia [...]r. (nr [...]) potwierdził jej stanowisko. Ponadto skarżąca stwierdza, iż we wniosku z dnia [...]r. zawarte jest stwierdzenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane, że lokale spełniają kryteria samodzielnego lokalu mieszkalnego o jakich mowa w ustawie o własności lokali. Budynek, w którym zlokalizowana są przedmiotowe lokale, został wybudowany w latach sześćdziesiątych jako budynek mieszkalny wielorodzinny zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa budowlanego. Członkowie spółdzielni w większości posiadają ograniczone prawa rzeczowe do tych lokali zatem w ocenie skarżącej żądanie sprzędzenia dodatkowej dokumentacji, narazi jedynie skarżącą, a w konsekwencji i członków spółdzielni, na koszty których obowiązek poniesienia nie wynika z obowiązujących przepisów prawa. Spółdzielnia powołała się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 25 lipca 1996 r. (sygn. akt II S.A./Po 958/96), który zapadł w analogicznej sprawie. Wojewoda D.. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W.. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że art. 2 ust. 5 ustawy o własności lokali stanowi, iż lokale wraz z pomieszczeniami przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem - także na wyrysie z operatu ewidencyjnego. Dokumenty te stanowią załącznik do aktu notarialnego ustanawiającego odrębną własność lokali. Ponieważ przed spisaniem takiego aktu niezbędne jest wydanie zaświadczenia o spełnieniu przez konkretny lokal wymagań niezbędnych do uznania go za samodzielny, wydając zaświadczenie organ odnosi się do konkretnego lokalu, który musi być jednoznacznie oznaczony, na rzutach kondygnacji. Jest to w ocenie organu odwoławczego jedyny dokument wskazujący jak przebiegają granice lokalu oraz w jakie urządzenia lokal jest wyposażony i dlatego powinien być dołączony do wniosku o wydanie spornych zaświadczeń. Ponieważ do wniosku nie dołączono żądanych rzutów kondygnacji budynku (szkice lub ksero projektu wg którego został zrealizowany budynek), na których zaznaczone byłyby konkretne lokale mieszkalne, a przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty nie mogą ich zastąpić, zdaniem organu nie było możliwe wydanie żądanych zaświadczeń. Ponadto stwierdzono, że względy finansowe nie maja w sprawie znaczenia, bowiem właściciel obiektu ma obowiązek posiadać i przechowywać dokumentacje techniczną obiektu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w W. wniosła o uchylenia postanowienia Wojewody D. i zarzuciła rażące naruszenie prawa przez przyjęcie, że wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokali w trybie art. 2 ust 2 i ust.3 ustawy o własności lokali jest możliwe po przedłożeniu odpowiednich rzutów kondygnacji budynków, podczas gdy powołane przepisy stanowią, iż dokumenty te są niezbędne dopiero przy podpisywaniu aktu notarialnego ustanawiającego odrębną własność lokali. Skarżąca wskazuje ponadto, że organ odwoławczy w toku postępowania nie wezwał jej do przedłożenia stosownych dokumentów. Spółdzielnia bez żadnych przeszkód mogła przedłożyć rzut kondygnacji budynków, na których zaznaczone są lokale z podpisem osób z uprawnieniami budowlanymi, jeśli był to jedyny warunek do wydania stosownych zaświadczeń. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, iż narusza ona przepisy procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy własności lokali samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu może stanowić odrębną nieruchomość, z mocy art. 2 ust. 3 tej ustawy starosta w formie zaświadczenia stwierdza czy wskazany lokal jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. Zaświadczenie to wydawane jest w trybie określonym przepisami art. 217 - art.220 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej w skrócie Kpa). Przepisy art. 217 § 1 i § 2 Kpa stanowią, iż organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W przedmiotowej sprawie podstawę żądania, przez Spółdzielnię Mieszkaniową ‘A" w W., wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach przy ul. D. [...]-[...]-[...] w W. są przepisy art. 217 § 2 pkt 1 Kpa i art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali. Organ zobowiązany był zatem do wydania zaświadczenia w tym zakresie. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali zawiera definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego obowiązującą dla celów tej ustawy. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, niedopuszczalne jest posługiwanie się definicjami tego pojęcia skonstruowanymi dla potrzeb innych aktów prawnych w tym ustawy prawo budowlane, czy też rozporządzeń wydanych na podstawie delegacji zawartych w tej ustawie. Zarówno przepisy ustawy Prawo budowlane jak i przepisy powołanego w postanowieniu organu pierwszej instancji rozporządzenia określają warunki jakie muszą spełnić obiekty, których budowę aktualnie zakończono, aby mogły zostać dopuszczone do użytku. W przedmiotowej sprawie wydanie zaświadczeń dotyczy obiektów, których budowę ukończono wiele lat temu, wówczas dopuszczono je do użytku i są one aktualnie użytkowane. Z powołanych przepisów ustawy o własności lokali i Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika aby wydanie zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokali mieszkalnych uzależnione było od przedłożenia dodatkowych dokumentów przez wnioskodawcę. Przepis art. 2 ust.5 ustawy o własności lokali stanowi jedynie, że rzut odpowiednich kondygnacji budynku z zaznaczonymi lokalami oraz pomieszczeniami przynależnymi (w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem także wyrys z operaty ewidencyjnego) stanowią załącznik do aktu notarialnego ustanawiającego odrębną własność lokali, a nie załącznik do wniosku o jakim mowa w ust. 3 art. 2 w/w ustawy. W tym stanie prawnym organ odwoławczy nie mógł oczekiwać, że skarżąca złoży wniosek o wydanie zaświadczeń wraz z rzutem kondygnacji budynku, gdyż obowiązek taki nie wynika wprost z przepisu prawa. Jeśli dokumentacja posiadana przez organ, a związana m in. z pozwoleniem na użytkowanie budynku nie umożliwiała wydania zaświadczenia organ, zgodnie z art. 218 § 2 Kpa, mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Jeśli jednak chciał uzyskać od skarżącej Spółdzielni dokumenty jakie ta zobowiązana jest dołączyć dopiero do aktu notarialnego, winem poinformować o przyczynach żądania dodatkowych dokumentów oraz jednoznacznie sprecyzować o przedłożenie jakich dokumentów chodzi, wyznaczając stosowny termin do ich przedłożenia. Z akt sprawy wynika, że żaden z organów nie wezwał strony do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Organ I instancji uznał, iż wystarczające w tym zakresie jest wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów w innej sprawie tego samego podmiotu. Organ odwoławczy jakkolwiek stwierdził, iż skarżąca winna przedłożyć inne dokumenty niż żądane przez Prezydenta Miasta W. do ich przedłożenia skarżącej także nie wezwał. Mimo nie podjęcia przez żaden z organów postępowania wyjaśniającego w trybie wskazanym w art. 218 § 2 Kpa organ odwoławczy postanowienie Prezydenta Miasta W. utrzymał w mocy, uzasadniając to brakiem dokumentów, które w ocenie tego organy wnioskodawca winien przedłożyć. Działaniem takim ograny obu instancji naruszyły przepisy art. 64 i art. 77 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 64 Kpa jeśli podanie nie czyni zadość wymogom organ winien wezwać stronę do jego uzupełnienia - takich działań organy nie podjęły. Postępowanie w zakresie wydawania zaświadczeń jak wskazuje to art. 218 §2 Kpa ma ograniczony charakter nie zwalnia to jednak organu od obowiązku zebrania materiału dowodowego we własnym zakresie tj. na podstawie dokumentacji będącej w jego posiadaniu jak również przy udziale strony i oceny zebranego materiału dowodowego. Należy ponadto wskazać, iż organy mało wnikliwie analizowały materiał znajdujący się w aktach sprawy bowiem we wniosku skarżącej znajdowało się oświadczenie o spełnieniu przez lokale warunków o jakich mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Na wniosku obok podpisów Prezesa i Wiceprezesa Zarządu Spółdzielni znajduje się podpis specjalisty ds. Budowlanych Inspektora Nadzoru K. C.. Z tych względów postanowienia organów obu instancji należało uchylić. Mają na uwadze powyższe na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271).