II OSK 669/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Barbara Gorczycka-Muszyńska, Protokolant Marcin Sikorski, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S.A. w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/GL 54/04 w sprawie ze skargi K. S.A. w Katowicach na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz K. S.A. w [...] kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Gl 54/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skarg K. S.A. w [...] na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], Nr [...] oraz [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniami z dnia [...] Nr [...] oraz [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło, na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, m.in. postanowienia będące przedmiotem skargi. Postanowienia z dnia [...] nie zostały zaskarżone. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż postępowanie sądowe w sprawie skarg na postanowienia z dnia [...] stało się bezprzedmiotowe, co prowadzi do umorzenia postępowania sądowego. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lutego 2005 r. K. S.A. w [...] złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 133 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż została naruszona zasada zgodnie z którą Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, chyba że organ administracji ich nie przedstawił i nie przedstawił odpowiedzi na skargę. Wyjątek od tej zasady, unormowany w art. 55 § 2 powołanej ustawy, nie znalazł w niniejszej sprawie zastosowania. Natomiast postanowienia SKO z dnia [...] nie mogą być uważane za akta sprawy w jakimkolwiek rozumieniu tego słowa, – art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wbrew wymaganiom tego przepisu Sąd I instancji nie podjął działań zmierzających do usunięcia naruszenia prawa i poprzestał na gołosłownym twierdzeniu organu administracji o uchyleniu zaskarżonych postanowień, nie badając, czy rozstrzygnięcia organu czynią bezprzedmiotowym żądanie wyrażone w skardze. Podniesiono, iż postanowienia, zapadłe w drodze samokontroli organu, nie czynią zadość żądaniom strony skarżącej, chociażby dlatego, że nie rozstrzygają o żądaniu zwrotu kosztów postępowania, a nawet nie są wobec strony skuteczne, gdyż nie zostały jej doręczone. W skardze kasacyjnej postawiono także zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, choć zarzut ten nie został uzasadniony, jak również zarzut naruszenia przepisu art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchybił przewidzianemu w tym przepisie obowiązkowi kontroli działalności organu administracji publicznej. W konkluzji skargi kasacyjnej wyrażono pogląd, iż zarówno postanowienia SKO w [...] z dnia [...], jak i zaskarżone postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 9 lutego 2005 r. uchybiają wymaganiom sformułowanym w art. 7 Konstytucji RP. Pismem procesowym z dnia 10 marca 2006 r. pełnomocnik K. S.A. poinformował, iż postanowienia SKO w [...] z dnia [...] dotąd nie zostały stronie skarżącej doręczone, a o ich istnieniu strona dowiedziała się dopiero z zaskarżonego postanowienia Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Stosownie do regulacji art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy staje się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. wówczas gdy skarga została uwzględniona przez organ administracji w trybie autokontroli (art. 54 § 3 ww. ustawy). Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego może nastąpić tylko wówczas gdy niewątpliwie zachodzą przesłanki, o których mowa w przywołanej wyżej regulacji. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie nie dysponując – jak to wynika z materiałów sprawy – jej pełnymi aktami, w konsekwencji nie wyjaśniając czy zaskarżone postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] znalazły się w obrocie prawnym czy też nie (czy zostały doręczone stronie skarżącej) to trzeba podzielić zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 133 i 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym bardziej że w niekompletnych aktach sprawy, na podstawie których orzekał sąd pierwszej instancji brak było zaskarżonych postanowień. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.