II SA/Wa 2408/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesor WSA Joanna Kube, , Protokolant Mirosław Gdesz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.), zwolnił ze służby [...] p. M. P. Zgodnie z powołanym przepisem, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia wobec niego aktu oskarżenia o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W dniu 30 czerwca 2003 r. Prokuratura Okręgowa w R. skierowała wobec p. M. P. akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kk, 291 kk i 294 § 1 kk w zb. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, tj. o przestępstwa popełnione umyślnie. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do zarzutu p. M. P. dotyczącego naruszenia przy wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby zasady lex retro non agit (akt oskarżenia wniesiony przed wejściem w życie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy), organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Ustawodawca może więc zdecydować, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków i zdarzeń; zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Prawodawca wydając nową ustawę w dziedzinie uprzednio już unormowanej przez prawo lub dokonując nowelizacji ustawy, powinien rozstrzygnąć w przepisach przejściowych wszystkie kwestie intertemporalne. Niezamieszczenie przez prawodawcę stosownego zapisu w przepisach przejściowych jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy pozostająca w sferze regulacji dziedzina spraw została uregulowana w sposób jednoznaczny w zmienianym przepisie. O dopuszczalności powyższej konstrukcji prawnej, zdaniem organu, świadczy choćby treść § 51.2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100 poz. 908) stanowiącego, iż "przepisy ustawy inne niż te, którym przepisy końcowe nadały wsteczną moc obowiązującą, a posiadające moc wsteczną wynikającą z ich treści i odnoszące się do zdarzeń lub stanów rzeczy, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, redaguje się w sposób jednoznacznie wskazujący te zdarzenia lub stan rzeczy". Zatem, przytoczoną powyżej treść art. 25 ust. l pkt 8a) ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, wprowadzonego ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122), w ocenie organu odwoławczego, ustawy należy traktować dosłownie. Kwestionowana regulacja prawna dotyczy wszystkich funkcjonariuszy celnych, wobec których skierowano do sądu akt oskarżenia w trakcie pełnienia służby w administracji celnej, niezależnie od daty, z jaką zdarzenie to nastąpiło i etapu, na jakim obecnie znajduje się postępowanie jurysdykcyjne. Jedną z dyrektyw polityki legislacyjnej jest dyrektywa właściwego stopnia ogólności stanowionych przepisów prawa; pozbawionego luk, ale także wolnego od nadmiernej szczegółowości. Znajduje ona m.in. odzwierciedlenie w treści § 145.1. ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów stanowiącego, iż "jeżeli norma ma znajdować zastosowanie we wszystkich okolicznościach, w przepisie prawnym nie określa się okoliczności jej zastosowania". Tak więc, treść art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, dotyczącego wymogów stawianych osobom pełniącym służbę w administracji celnej, w przekonaniu Dyrektora Izby Celnej w [...], należy uznać za jednoznaczną. Jednoczesne obowiązywanie odmiennych regulacji prawnych w tym zakresie i stosowanie w stosunku do poszczególnych funkcjonariuszy celnych odmiennych kryteriów, nie sprzyjałoby przejrzystości i pewności prawa. Za prawidłowością takiego stanowiska przemawia również fakt, iż przepisy przejściowe zawarte w art. 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, nie regulują powyższego zagadnienia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi p. M. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie skarżącego, zwolnienie go ze służby na podstawie przepisu prawa, który wszedł w życie już po wniesieniu aktu oskarżenia narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. Zdaniem skarżącego, brak możliwości odwołania się od decyzji o zwolnieniu go ze służby do innego organu niż ten, który wydał decyzję w I instancji narusza Konstytucję RP i prawo do obrony. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Powyższe uregulowanie prawne weszło w życie z dniem 20 sierpnia 2003 r. na mocy ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122). Bezspornie akt oskarżenia przeciwko skarżącemu skierowany został do Sądu Rejonowego w G. przed wejściem w życie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy. Na tle powyższego stanu powstaje zatem pytanie, czy organ mógł w oparciu o przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy zwolnić ze Służby Celnej funkcjonariusza oskarżonego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego w czasie, kiedy wymieniony przepis nie obowiązywał. W ocenie Sądu art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej miał zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i jego powołanie jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia nie narusza prawa. Odnosząc się do zarzutu skargi należy wyjaśnić, że retroaktywne działanie przepisów pojawia się, gdy prawodawca nakazuje określone fakty prawnie relewantne, zaistniałe przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, oceniać w świetle tych nowych przepisów, wprowadzając fikcję jakoby przepisy te obowiązywały w dacie nastąpienia ocenianych faktów. Innymi słowy, zakaz wstecznego działania prawa oznacza zakaz stanowienia przepisów nakazujących stosowanie nowo ustanowionych norm prawnych, do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. W niniejszej sprawie zasada nieretroakcji nie ma zastosowania. Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej nie zawierają norm nakazujących ich stosowanie do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy. Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia zasady lex retro non argit nie może być uznany za uzasadniony. Dodatkowo trzeba podkreślić, że wyrokiem z dnia 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. za zgodny z Konstytucją RP. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego pozbawienia go prawa do złożenia odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby, należy stwierdzić, że przewidziane w art. 81 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej prawo funkcjonariusza do zaskarżenia decyzji rozstrzygającej jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do sądu administracyjnego, rekompensuje przewidziane w ustawie ograniczenie prawa odwołania. Mając na uwadze powyższe rozważania na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.