VI SA/Wa 666/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Bosakirska WSA Dorota Wdowiak Protokolant Aleksandra Borowiec – Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego stwierdza, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzje z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] i Nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa Skarżąca – Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wnioskami z dnia [...] grudnia 2003 r. o numerach: [...] oraz [...] wystąpiła do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o wydanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. We wnioskach podała termin przejazdu oraz wskazała, iż przejazd nastąpi z miejscowości S. – Granica D/PL. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwoleniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. zezwolił na jeden przejazd z miejscowości S. do miejscowości G. pojazdu nienormatywnego z ładunkiem suwnica ciągnikiem z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...] oraz zezwoleniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. zezwolił na jeden przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem suwnica ciągnikiem z naczepą o numerach rejestracyjnych [...] i [...]. W zezwoleniach określił trasę przejazdu wskazując m. inn. odcinek drogi nr [...]. W decyzji podał, iż będzie to jednoczesny przejazd dwóch zestawów, oraz określił opłaty drogowe za przejazd. Od tych decyzji strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie spraw powyższych zezwoleń, w którym wnosiła o ponowne wyliczenie opłaty drogowej w części dotyczącej trasy przejazdu na odcinku autostrady [...]. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniosek rozpatrzył i wydał decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż opłata drogowa za przejazd pojazdem nienormatywnym jest ustalana w zależności od przejechanych kilometrów po wszystkich drogach publicznych. Opłata ta jest niezależna od opłat za przejazd autostradą, która jest pobierana na podstawie art. 37d ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o krajowym funduszu drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1192 z późn. zm.). Na powyższą decyzję Z. Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej niezgodność z prawem, a w szczególności art. 13c ust. 4, 8 i 10 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.). Podnosiła, iż w przypadku wjazdu na teren Polski pojazdu nierormatywnego, opłatę pobiera się przy przekraczaniu granicy państwa, a organem ją pobierającym jest naczelnik urzędu celnego. Gdyby przyjąć, że określona opłata jest prawidłowa to powinna być pomniejszona o przejazd autostradą za którą pobierane są opłaty z tego samego tytułu (przejazd pojazdem nienormatywnym). W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego parametry przekraczają dopuszczalne, przewidziane dla danej kategorii drogi parametry jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Do dnia 8 grudnia 2003 r., zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym na czas nieokreślony i na czas określony w zezwoleniu wydawał starosta, zezwolenia na jednokrotny przejazd w wyznaczonym czasie po ustalonej trasie wydawał Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Z dniem 9 grudnia 2003 r. nastąpiła zmiana powyższej ustawy. Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), poprzez art. 3 dodała do art. 64 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym punkt 4 w brzmieniu: 4) na jednokrotny przejazd po drogach krajowych, w wyznaczonym czasie, pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz dodała ust. 4a w brzmieniu: 4a. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, wydaje naczelnik urzędu celnego. Ustawa wprowadzając nowy rodzaj zezwolenia - zezwolenie na jednokrotny przejazd po drogach krajowych, w wyznaczonym terminie, pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wjeździe do Polski, ustanowiła organ właściwy do wydawania zezwoleń w osobie naczelnika urzędu celnego. Z wniosku, jaki złożyła skarżąca spółka wynika, iż ubiegała się ona o wydanie zezwolenia (dla przewoźnika [...] - firmy S. – A.) na jednokrotny przejazd pojazdu, który wjeżdżał na terytorium Polski. Ze wskazania trasy przejazdu z miejscowości "S. – Granica D/PL", w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż pojazd miał wjechać na terytorium Polski z przekroczeniem granicy z Niemcami. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rozpoznając wniosek o wydanie zezwolenia przekroczył zakres swojej właściwości. Zezwolenie na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego z przekroczeniem granicy państwa przy wjeździe na terytorium Polski powinien wydać naczelnik urzędu celnego. Wydanie decyzji przez organ nie będący właściwy do jej wydania stanowi naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Z kolei przepis art. 156 § 2 kpa stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z wywołaniem nieodwracalnego skutku prawnego będziemy mieli do czynienia w wypadku, gdy wykonanie decyzji wywoła takiego rodzaju stan prawny lub stan faktyczny w rzeczywistości społecznej, że nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz 5 wydanie Warszawa 2003, str. 709) . Wydana decyzja (zezwolenie) została przez stronę wykonana, tj. przejazd pojazdu nienormatywnego już nastąpił. Organ właściwy do wydania takiego zezwolenia (naczelnik urzędu celnego) nie może podjąć decyzji w tym zakresie, bowiem brak możliwości powrotu do stanu pierwotnego, pojazd wjechał już na terytorium Polski. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, co w myśl do art. 156 § 2 kpa wyklucza stwierdzenie jej nieważności. W myśl art. 145 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przepis art. 156 § 2 kpa wyłącza stwierdzenie nieważności decyzji, która została wydana m. inn. z naruszeniem przepisów o właściwości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.